Omnes popŭli, qui legĭbus et morĭbus reguntur, partim suo proprio, partim commūni omnium homĭnum iurĕ utuntur.-Все народы, которые законами и обычаями управляются, частично своим собственными, частично общими для всех людей правами пользуются.
Nam ius est, quod quisque popŭlus ipse sibi constituit; id ipsīus civitātis proprium est vocaturque ius civīle, quasi ius proprium civitātis.- Действительно, есть право , которое каждый народ сам себе установил, это самого государства собственность и называется цивильным правом, как собственное право государства.
Quod autem naturālis ratio inter omnes homĭnes constituit, id apud omnes popŭlos custodītur vocaturque ius gentium, quasi eo iure omnes gentes utuntur. –То, что естественным разумом между всеми людьми установлено,это у всех народов соблюдается и называется правом народов, так как этим правом все народы пользуются.
Popŭlus ităque Romānus partim suo proprio, partim commūni omnium hominum iure utĭtur.- Таким образом, римский народ частично своим собственным, частично общим для всех народов правом пользуется.
De actionibus
Nihil aliud est actio quam ius, quod sibi debētur, iudicio persequendi. – Иск есть не что другое, как право добиваться судом того, которое себе причитается.
Actiōnum genĕra sunt duo: in rem, quae dicĭtur vindicatio, et in persōnam, quae condictio appellātur. –Есть 2 вида исков: вещный иск, который называется виндикация, и личный иск, который называется кондикция.
In persōnam actio est qua agǐmus cum aliquo, qui nobis vel ex contractu, vel ex delicto obligātus est. – Личный иск есть тот, по которому мы предъявляем иск кому-либо, кто нам или из договора или из деликта должен.
In rem actio est cum aut corporālem rem intendǐmus aut ius alǐquod, velut ius utendi-fruendi, agendi, aquam ducendi. In rem actio adversus eum est, qui rem possǐdet.-В вещном иске мы претендуем на материальную вещь или какое-либо право, например право пользования и извлечения дохода, право гнать скот, право провода воды.
Вещный иск против того, кто вещью обладает.
In persōnam actio adversus eum locum habet, qui obligātus est nobis.- Личный иск против имеет место того, кто нам должен.
Res mancipi et nec mancipi.
Omnes res aut mancipi sunt aut nec mancipi.- Все вещи являются манципируемые или неманципируемые
Mancipi res sunt omnia praedia in Italǐco solo, tam rustǐca – qualis est fundus, quam urbāna – qualis est domus, item iura praediōrum rusticōrum (servitūtes), item servi et quadrupědes, velut boves, muli, equi, asǐni.-Манципируемы вещи- это все земельные участки на Италийской земле, как деревенские, каковым является поместье, так и городские, каковым является дом, также права деревенских земельных участков (сервитуты), а также рабы и рабочий скот, например, быки, мулы, кони, ослы.
Cetěrae res nec mancipi sunt.-Другие вещи неманципируемые.
Magna autem differentia est rerum mancipi et nec mancipi.- Однако большая разница вещей манципируемых и неманципируемых.
Nam res nec mancipi traditiōne(передаются) pleno iure alterīus(другого) fiunt(становятся), si corporāles sunt et recipiunt traditiōnem- ведь вещи не манципируемые передаются другому по полному праву , если являются материальными и приобретаются передачей.
Itǎque si vestem vel aurum vel argentum trado sive ex venditiōnis causa sive ex donatiōnis sive aliā ex causā, statim tua fit ea res.-Таким образом, если одежду или золото или серебро я передаю или по причине продажи,или дарения,если по другой причине, тотчас эта вещь станет твоею.
De iure personārum
Sequĭtur de iure personārum alia divisio: nam quaedam persōnae sui iuris sunt, quaedam aliēno iuri sunt subiectae.- Следует из права лиц иное деление: некоторые лица являются лицами своего права, а некоторые подчиняются праву чужих лиц.
Rursus eārum personārum, quae aliēno iuri subiectae sunt, aliae in potestāte, aliae in manu sunt. – Далее среди тех, иные лица, которые подчинены праву чужих, во власти домовладыки, иные во власти господина.
In potestāte ităque sunt servi dominōrum.- Таким образом, рабы хозяев находятся во власти хозяина.
Item in potestāte nostra sunt libĕri nostri. –А также в нашей власти находятся наши дети.
Nam qui ex me et uxōre mea nascĭtur, in mea potestāte est. – Действительно, те, кто рожден от меня или моей жены находятся в моей власти.
Item qui ex filio meo et uxōre eius nascĭtur, id est nepos meus et neptis, aeque in mea sunt potestāte, et proněpos et proneptis et deinceps cetĕri.-А также те, кто родились от моего сына и его жены, т.е. мой внук и внучка, равным образом в моей власти, правнук и правнучка, а также остальные.
Билет №1
Omnes popŭli, qui legĭbus et morĭbus reguntur, partim suo proprio, partim commūni omnium homĭnum iurĕ utuntur. Nam ius est, quod quisque popŭlus ipse sibi constituit; id ipsīus civitātis proprium est vocaturque ius civīle, quasi ius proprium civitātis.
Quod autem naturālis ratio inter omnes homĭnes constituit, id apud omnes popŭlos custodītur vocaturque ius gentium, quasi eo iure omnes gentes utuntur. Popŭlus ităque Romānus partim suo proprio, partim commūni omnium hominum iure utĭtur.
Все народы, которые управляются законами и обычаями, пользуются частично своим собственным правом, частично общечеловеческим правом.
Reguntur- regulation
Iurĕ-jurisdiction, Юрист, Юстиция justice
Constituit-constitution, конституция
Partim-part, порция
Билет №2
De actionibus
Nihil aliud est actio quam ius, quod sibi debētur, iudicio persequendi. Actiōnum genĕra sunt duo: in rem, quae dicĭtur vindicatio, et in persōnam, quae condictio appellātur. In persōnam actio est qua agǐmus cum aliquo, qui nobis vel ex contractu, vel ex delicto obligātus est. In rem actio est cum aut corporālem rem intendǐmus aut ius alǐquod, velut ius utendi-fruendi, agendi, aquam ducendi. In rem actio adversus eum est, qui rem possǐdet. In persōnam actio adversus eum locum habet, qui obligātus est nobis.
Иск есть не что другое, как право требовать, которое тебе причитается по суду.
В вещном иске это когда мы претендуем им на материальную вещь или какое-л. право, например право пользования и извлечения дохода, право гнать скот, право провода воды.
Actio-акция, action, активность
Agǐmus- агитация, agitate
Obligātus- облигация, obligation, oblige (обязать)
Intendǐmus –intend, intention
Билет №3
Res mancipi et nec mancipi.
Omnes res aut mancipi sunt aut nec mancipi. Mancipi res sunt omnia praedia in Italǐco solo, tam rustǐca – qualis est fundus, quam urbāna – qualis est domus, item iura praediōrum rusticōrum (servitūtes), item servi et quadrupědes, velut boves, muli, equi, asǐni. Cetěrae res nec mancipi sunt. Magna autem differentia est rerum mancipi et nec mancipi. Nam res nec mancipi traditiōne pleno iure alterīus fiunt, si corporāles sunt et recipiunt traditiōnem. Itǎque si vestem vel aurum vel argentum trado sive ex venditiōnis causa sive ex donatiōnis sive aliā ex causā, statim tua fit ea res.
Манципируемы вещи- это все земельные участки на Италийской земле, как деревенские, каковым является поместье, так и городские, каковым является дом, также права земельных участков деревенских (сервитуты), а также рабы и четвероногие животные, например, быки, мулы, кони, ослы.
Quadrupeds- Quadruped, квадрат, pedis(педикюр)
Vestem- vests,vesting
Trado- традиционно,traditione
Donatiōnis- дотации, donation
Билет №4
De iure personārum
Sequĭtur de iure personārum alia divisio: nam quaedam persōnae sui iuris sunt, quaedam aliēno iuri sunt subiectae. Rursus eārum personārum, quae aliēno iuri subiectae sunt, aliae in potestāte, aliae in manu sunt. In potestāte ităque sunt servi dominōrum. Item in potestāte nostra sunt libĕri nostri. Nam qui ex me et uxōre mea nascĭtur, in mea potestāte est. Item qui ex filio meo et uxōre eius nascĭtur, id est nepos meus et neptis, aeque in mea sunt potestāte, et proněpos et proneptis et deinceps cetĕri.
Следует из права лиц иное деление: некоторые лица являются лицами своего права, а некоторые подчиняются праву чужих лиц.
Divisio-дивизия, division
Aliēno- alia, Alien
Dominōrum- доминировать, доминант dominal
Nascĭtur- nascence
Билет №5
Omnes popŭli, qui legĭbus et morĭbus reguntur, partim suo proprio, partim commūni omnium homĭnum iurĕ utuntur. Nam ius est, quod quisque popŭlus ipse sibi constituit; id ipsīus civitātis proprium est vocaturque ius civīle, quasi ius proprium civitātis.
Quod autem naturālis ratio inter omnes homĭnes constituit, id apud omnes popŭlos custodītur vocaturque ius gentium, quasi eo iure omnes gentes utuntur. Popŭlus ităque Romānus partim suo proprio, partim commūni omnium hominum iure utĭtur.
А то право, которое между людьми устанавливается по естественным соображениям, оно соблюдается у всех народов и называется общечеловеческим правом; этим правом, так сказать, пользуются все народы.
Commūni-communication, коммунизм ,common
civitātis.-civil, цивилизация, цивильный
Homĭnes- гуманизм, human
Vocaturque- vocative,vocation
Билет №6
De actionibus
Nihil aliud est actio quam ius, quod sibi debētur, iudicio persequendi. Actiōnum genĕra sunt duo: in rem, quae dicĭtur vindicatio, et in persōnam, quae condictio appellātur. In persōnam actio est qua agǐmus cum aliquo, qui nobis vel ex contractu, vel ex delicto obligātus est. In rem actio est cum aut corporālem rem intendǐmus aut ius alǐquod, velut ius utendi-fruendi, agendi, aquam ducendi. In rem actio adversus eum est, qui rem possǐdet. In persōnam actio adversus eum locum habet, qui obligātus est nobis.
Есть два вида исков: вещный иск, который называется виндикация, и личный иск, который называется кондикция.
Persequendi- percept, perceptible
rem- res, Respublic, республика
appellātur-аппеляция, appeal
adversus- adverse, adversary
Билет №7
Res mancipi et nec mancipi.
Omnes res aut mancipi sunt aut nec mancipi. Mancipi res sunt omnia praedia in Italǐco solo, tam rustǐca – qualis est fundus, quam urbāna – qualis est domus, item iura praediōrum rusticōrum (servitūtes), item servi et quadrupědes, velut boves, muli, equi, asǐni. Cetěrae res nec mancipi sunt. Magna autem differentia est rerum mancipi et nec mancipi. Nam res nec mancipi traditiōne pleno iure alterīus fiunt, si corporāles sunt et recipiunt traditiōnem. Itǎque si vestem vel aurum vel argentum trado sive ex venditiōnis causa sive ex donatiōnis sive aliā ex causā, statim res tua fit ea res.
Поэтому если или золото или серебро я передаю или по причине продажи или дарения или по другой причине, тотчас твоей вещь становится.
Rustǐca- rustic, рустика
Pleno- пленум , пленарный, plenty
Corporals- corporation, корпорация, корпоратив
Causa- Каузальный,causal
Билет №8
De iure personārum
Sequĭtur de iure personārum alia divisio: nam quaedam persōnae sui iuris sunt, quaedam aliēno iuri sunt subiectae. Rursus eārum personārum, quae aliēno iuri subiectae sunt, aliae in potestāte, aliae in manu sunt. In potestāte ităque sunt servi dominōrum. Item in potestāte nostra sunt libĕri nostri. Nam qui ex me et uxōre mea nascĭtur, in mea potestāte est. Item qui ex filio meo et uxōre eius nascĭtur, id est nepos meus et neptis, aeque in mea sunt potestāte, et proněpos et proneptis et deinceps cetĕri.
Далее среди тех, иные лица, которые подчинены праву чужих, во власти домовладыки, иные во власти господина. Таким образом, рабы хозяев находятся во власти хозяина.
Iuris- iure, iudicial, юрисдикция
Subiectae- субъект, subject
Manu-мануфактура, manual
Potestāte- потенциал, potency
Билет №9