f ( x)
1,
f ( x) x,
f ( x)
f ( x)
x2 1.
f ( x)
2
x ;
f ( x)
f ( x)
x2 4
.
-
тапсырма. Функция және квадраттық функция қасиеттері бойынша оқушылардың білімін тексеру нұсқаларын қарастырыныздар.
-
тапсырма. Көрсеткіштік функция ұғымына кіріспе материалының құрылымымен танысыңыздар. Көрсеткіштік функция қасиеттерін түсіндіру (І нұсқа) және осы қасиеттерді бекіту (ІІ нұсқа) бойынша сабақ жоспарын құрып, өткізіңіздер.
-
тапсырма. а)
loqa (loqab)b loqab
loqabекенін дәлелдеңдер. б) өрнегін
x2 4
ықшамдаңдар
log
4 -
2 log4 4x
және х=-2 болғанда мәнін табыңыздар.
Сабақта осындай жаттығуларды шешу пайдалы ма?
-
тапсырма. «Теңдеулер түбірі» ұғымын қалыптастыру әдістемесін мазмұндаңыз. Бір, екі, бірнеше түбірлері бар, шексіз түбірлері бар, түбірлері жоқ теңдеулерге мысалдар келтіріңіздер.
-
тапсырма. «Теңдеу және теңсіздік» тақырыбын түсіндіру мақсатында сабақ жоспарын құрыңыздар. Осы тақырыпты мазмұндау барысында мұғалім қандай басты моментке көңіл бөлуі керек.
-
тапсырма. «Квадрат теңдеулер», «квадрат теңсіздіктер» (VІІІ сынып) тақырыбы бойынша білімін тексеру мақсатында бақылау жұмысын құрастырыңыздар.
-
тапсырма. Х-ХІ сынып оқулықтары бойынша иррационал теңдеулерді шешіңіздер. Оларды шешу үшін қандай тәсілдерді қолдануға болады?
-
тапсырма. Келесі теңдеу мен теңсіздіктерді шешіңіздер және оқушыларға шешу жолын қалай түсіндіресіз?
3x1
, 22 x3
4x2 3 x1 ,
-
тапсырма. Математика курсында тригонометриялық теңдеулерді шешу үшін қандай әдістемені білу қажет? Мысал келтіріңіздер. Кандай шешу әдістемесін қарастыру пайдалы?
-
тапсырма.
(sin 2x
3
cos 2x)
2 5
cos 2x
теңдеуді шешіңіз.
6
-
тапсырма. sin 2x 3 cos 2x 1 теңсіздікті шешіңіз.
10-тақырып. Орта мектепте теңбе-теңдіктерді түрлендіруді оқыту әдістемесі
Негізгі сұрақтар: 1) теңбе-теңдіктерді түрлендірудің теориялық негізі;
-
теңбе-теңдікті түрлендірудің түрлері; 3) орта мектеп математика курсында теңбе-тең түрлендірулер.
Әдебиеттер: [1, 3, 22, 28, 31, 33, 34, 37, 42, 46, 49, 55], сонымен қатар 7-9 сынып оқулықтары, мұғалімге арналған әдістемелік құралдар.
-
тапсырма. Мына мысалдарды шешу барысында теңбе-теңдіктерді
қалыптастыру басталады. Өрнектің мәнін табыңдар:
2а3 3аb b2
мұндағы,
a=0,5, b=2/3. Оқушылармен қай сыныпта осындай есептер қарастырылады?
-
тапсырма. Бірмүшені көпмүшеге көбейту ережесі қалай түсіндіріледі? Мысал келтіріңіздер.
-
тапсырма. Оқушыларға қысқаша көбейту формуласын үйретуге көңіл бөлу керек:
(
a
b)
2 (
a
b)(
a
b)
a2 2
ab
b2 ,
(
a
b)
3 (
a
b)(
a
b)(
a
b)
a3 3
a2b 3
ab2
b3,
a3 b3 (a b)(a2 ab b2 ),
a2 b2 (a b)(a b).
Осындай формулалар ауызша есептеуде кеңінен қолданылады. Мысалы,
39
2 (40 1)
2 40
2 2 40 11
2
1600 80 1
1521,
39
3 (40 1)
3, 37
2 13
2 50 24 1200.
Оқушылармен бірге шешуге осыған ұқсас мысалдар келтіріңіздер. Осы формуланы қолдану үшін басқа да мысалдар келтіріңіздер.
-
тапсырма. Теңбе-теңдікті дәлелдеңіздер:
(10
a 5)
2 100
a(
a 1) 25,
және а=8 , болғанда дұрыстығын тексеріңіздер.
Ауызша есептеңіздер:
352 ,
952 ,
1052 ,
1452 ,
1952.
-
тапсырма. Квадрат үшмүшені көбейткіштерге жіктеу үшін, мынадай түрлендіру тәсілдерін қолданады:
9х
2 9х 2 9x
2 6x 3
x11 (9x
2 6x1) (3
x1) (3
x1)
2 (3
x1) (3
x
1)(3x
2). Осыған ұқсас 10-12 мысалдар келтіріп, оқушылармен бірге түрлендіру жолын көрсетіңіздер.
-
тапсырма. Өрнектерді түрлендіруге 9-11 сынып оқушыларынан
негізгі көрсеткішті және логарифмдік теңбе-теңдіктерді жазыңыздар, шешу жолын көрсетіңіздер.
-
тапсырма. Мысалдарды шешіңіздер:
sin(arcsin
-
arcsin 12), tq arctq 1 arctq 1 .
4 Дәлелдеңіздер:
13 13 2
arctq 1
arctq 1
;
arcsin 8
arccos 5
;
2 3 2 17 17 2
Осындай теңбе-теңдіктер бойынша қандай мысалдардың шешімі табылды?
-
тапсырма. Өрнегін ықшамдаңыз:
( b a b
a)(
a a b
b) (
a a b
b)(
b a b
-
тапсырма. Өрнегін ықшамдаңыз:
sin 2 (45
0 )
sin 2 (30
0 ) sin15
0 cos(150 2
)
-
тапсырма.
tg ctg
ctg tg
tg
ctgтеңбе-теңдікті дәлелдеңіз.
-
тапсырма.
sin(
)sin(
) cos(
)
cos(
)
tg
теңбе-теңдікті дәлелдеңіз.
-
тапсырма.
sin(
)sin(
) cos(
)
cos(
)
ctgтеңбе-теңдікті дәлелдеңіз.
-
тапсырма. 1 tg 2
1
cos 2
теңбе-теңдікті дәлелдеңіз.
-
тапсырма.
1
cos 2
1 tg
2
теңбе-теңдікті дәлелдеңіз.