пайда болады(16-сурет).
-
Сурет-AutoCad бағдарламасындағы рисование және адоптация командасы
Содан соң бағдарлама айналы көшірмесін жасау керек объектіні белгілеугеұсынады. Тышқанның сол жақ батырмасын басу арқылы объектіні белгілейміз.Белгілеуді«Enter»пернесінбасуарқылыаяқтаймыз.Әріқарайбағдарламасимметрия өсінің бірінші және екінші нүктесін көрсетуді ұсынады. Бастапқыобъектіні жою керек пе деген сұраққа жоқ деп жауап бересіз, «Enter» пернесінбасқаннанкейін,бағдарламакоманданыаяқтайды,графикалықалаңдабастапқы объектінің айналы көшірмесі пайда болады. Массив командасы тікбұрышты, дөңгелек немесе траектория бойынша массивтер жасауға мүмкіндікбереді. Массив командасын құлама мәзірдің Редактирование бөлімінен немесеқұралдар тақтасындапиктограммасын басу арқылы шақыруға болады. Егер тікбұрышты массив жасау керек болса, массивтің «Проямоугольный массив» түрінтаңдаймыз. Әрі қарай көбейтілетін объектіні таңдаймыз. Ол үшін «Выберитеобъекты»командасыанықталғансоң,графикалықалаңдаобъектінібелгілейміз.Объектілердітаңдағаннанкейін,«Enter»батырмасынбасып,қатарларменбағандардыңсандарын,қатарларарасындағықашықтықты,бағандарарасындағықашықтықтыенгіземіз.Дайынмассивкеөзгерістердеенгізугеболады.Олүшін,тышқанныңоңжақбатырмасыншертуарқылы,контексттікмәзіркомандаларынашамыз.Командалартізімінде«Быстрыесвойства» элементін таңдап, суретте көрсетілген параметрлерді өзгерте аламыз.Объектілердіңорнынауыстыру«Переместить»командасыныңкөмегіменжүзегеасырылады.«Переместить»командасынқұламамәзірдіңРедактирование
бөліміненнемесеқұралдартақтасындағыпиктограммасынбасу арқылы шақыруға болады.Объектілерді бұру «Повернуть» командасыныңкөмегіменжүзегеасырылады.«Повернуть»командасынРедактированиеқұлама мәзірінен немесе құралдар тақтасындапиктграммасын басу арқылышақыруға болады.AutoCad жүйесінде объектілерді бір шекара сызығына дейінұзартуға болады. Ол «Удлинить» командасының көмегімен жүзеге асырылады.Ұзартуға келетін объектілер: кесінділер, доғалар, полисызықтар. «Удлинить»командасын Редактирование құлама мәзірінен немесе құралдар тақтасындағыпиктограммасынбасуарқылышақыруғаболады.«Обрезать»командасыберілгенсызықбойыншаобъектініңбөлігінкесіптастауғамүмкіндікбереді.«Обрезать»командасықұламамәзірдіңРедактированиебөліміненнемесеқұралдартақтасындағыпиктограммасынбасуарқылышақыруғаболады.AutoCadжүйесіндесалынғанобъектілерді«Свойства»терезесіндедередакциялауға болады.«Свойства» терзезесін ашу үшін, кез келеген объектінібелгілеп, тышқанның оң жақ батырмасын шерту. Нәтижесінде экранда келесітерезе ашылады.«Свойства» диалогтық терезені келесі жолдармен шақыруғаболады:«Стандартная»құралдартақтасындапиктограммасыарқылы;Редактировать құлама мәзірі – Свойства пункті;Контекссттік мәзір арқылы;Объектілердіңішіндекөбісініңқасиеттерітерезесінентышқанныңсолбатырмасыменобъектініекіретшертіпқалып,шақыруғаболады;ПернетақтаданкомандалықжолдаОКНОСВкомандасыненгізуарқылы.Диалогтық терезедегі параметрлерді шақыру батырмаларының көмегімен жаңапараметрлердіқосымшадиалогтықтерезелердентаңдауарқылыенгізугеболады. Диалогтық терезеде сұр түспен берілген қасиеттер өзгертуге келмейдіжәне тек көрсету үшін ғанаарнлаған.
Диалогтық терезеде қасиеттертізімібелгіленген объектіге немесе объектілертобынабайланысты.Егер бірде-біробъект таңдалмаса, терезеде объект қасиеттерінің ағымдық күйі туралы, баспастилі туралы, көрініс экрандары мен қолданбалы координаталар жүйесі туралымәліметтеркөрсетіледі.Егербіробъекттаңдалса,терезедебұлобъектініңжалпыжәнегеометриялыққасиеттерікөрсетіледі.Егербіртиптібірнешеобъектілертаңдалатынболса,терезедеосыобъектілергеортақжалпыжәнегеометриялық қасиеттері көрсетіледі. Егер әртүрлі типтерге жататын объектілертаңдалатын болса, терезеде тек жалпы қасиеттер көрсетіледі. Төмендегі суреттебірде-біробъекттаңдалмаған.AutoCad2013нұсқасындабазалық3Dобъектілердіоңайжасақтаумүмкіндіктеріқарастырылған.Бұлформалардыпайдаланып,олардыбіріктіру,алыптастау,қиылыстыружолыменкүрделікеңістікденелерінтұрғызуғаболады.Үшөлшемдіобъектілердікеңістіктеқарастыруүшін,«Визуальныестили»,«Вид»құралдартақталарыніскеқосамыз(СервисПанелиинструментовAutoCadВид,Визуальныестили).Қаттыденеліобъектілер–AutoCadжүйесіндегіеңкүрделіүшөлшемдіобъектілер. Қатты денелі объектілерді жасау үшін, «Моделирование» құралдартақтасықолданылады.«Моделирование»құралдартақтасыніскеқосуүшінСервисПанелиинструментовAutoCadМоделированиекомандасынорындаймыз.«Моделирование»құралтақтасы–AutoCad-табазалық3Dформалардыоңайжасақтауүшінарналғантақта(17-сурет).AutoCadбағдарламасындаРайымбекауданы,Нарынқолелді-мекенінің1:500масштабтағытопографиялық планы
-
Сурет-Геодезиялық өңдеу жұмыстарының нәтижесінде алынған Райымбек ауданы, Нарынқол елді-мекенінің планы
Меніңдипломдықжұмысымныңмақсаты-құрылысалаңындағыгеодезиялықжұмыстардыңмаңыздылығынатоқталу.Соныңішіндетопографиялықтүсірістіңатқарылубарысыменжәнетопографиялықтүсірісжасауға арналған қазіргі заманғы аспаптармен танысу. Сонымен қатар құрылысалаңында жасалған топографиялық түсірістерді өңдеуге арналған геодезиялықжұмыстарғабағаберу.Қорытындылайкелеайтатынболсам,осыдипломдықжобаныжазубарысындақұрылысалаңындағыгеодезиялықжұмыстардыңбарлықдеңгейлерінетолықмағлұматберілді.Соныңішіндетопографиялықтүсірісжәне оның түрлері, топографиялық түсіріс жасауға арналған қазіргі заманғыаспаптарғатолыққандытоқталдым.Қазіргізаманғытопографиялықтүсірісжасауға арналған екі аспапқа тоқталған болатынмын. Қорытындылай келе екіаспаптысалыстырып өтетінболсам.GPS технологиясының тиімділігі белгілі, сонымен қатар оның кемшілігі-бұл аспап міндетті түрде кем дегенде 4 спутникпен байланыста болуы керек.Егербйланысболмағанжағдайдатүсірісжасауғамүмкіндікболмайды.Артықшылығы бұл аспаптың барлық құрылғысы бір ғана адам түсіріс жасауғамүмкіндік беретіндейетіп жасалған. Тахеометр аспабында жұмыс жасау кемдегендеекіадамныңболуынкерекетеді.Уақытүнемділігіжәнеқолдануыңғайлығыжағынан GPSыңғайлы болыптабылады.Сонымен қатар қорытындылай келе құрылыс объектісіндегі топографиялықтүсірістерді өңдеудегі геодезиялық жұмыстарға баға беретін болсам, AutoCad