"Жоңғария очерктері", "Қырғыздар туралы жазбалар", "Қазақтың халықпоэзиясының түрлері туралы", "Ыстықкөл сапарының күнделіктері", "Қытайимпериясының батыс провинциясы және Құлжа қаласы" (1856-1857); "Сотреформасы туралы жазбалар" (1863-1864) т. б."Қайғы Көрпеш-Баян сұлу", "Манас", "Семетей" т. б. жырларды жазып алған.Ш.Уәлиханов өмір сүрген жылдар: 1835-1865Ш.Уәлихановтың шын аты: МұхаммедқанафияШ.Уәлихановтың туған жері:Қостанай облысы,Құсмұрын бекетіШ.Уәлихановтың балалық шағы өткен мекен: СырымбетШоқанның әжесі Айқанымның қасиеті: Қарадан шығып,хандық дәрежеге көтерілгенШ.Уәлихановтың зираты : АлтынемелдеШ.Уәлиханов 1857 жылы Орыс Жағрапия қоғамының толық мүшесі: Семенов Тян-Шанскийдің ұсынысымен.Шоқанның бойындағы тамаша қабілеттің бірі: СуретшілікШ.Уәлихановтың атқарған қызметі: Генерал-гумернатор Гасфорттың адьютантыШ.Уәлихановтың аға сұлтан болғысы келген себебі: Халқын әкімдер мен зорлықшыл бай қазақтардан қорғағысы келді.Ш.Уәлиханов мына хатын жолдаған: «Жергілікті сұлтандармен ақсүйек қазақтардан шыққан байлармен қазір аразбын». А.Г.Майковка1852жылы Костылецкийдің көмегімен Шоқан Петербург университетінің профессорымен танысты: И.М.БерезинШ.Уәлихановтың Омбы әскери кадет корпусында оқыған жылдары: 1847-1853жШ.Уәлиханов кадет корпусын қай жылы,неше жасында бітірген: 1853ж. 18 жасындаШ.Уәлихановтың досы : Г.И. ПотанинШоқан туралы естелік қалдырған Г.И.Потанин: Саяхатшы,географ,этнографШоқан жалпы жолдастарына,соның ішінде маған,ол еріксіз «Европаға ашылған терезе» сықылдыболды»-деп Шоқанға арнап пікір жазған досы: ПотанинШ.Уәлихановтың қырғыз елін зерттеу экспедициясына қатысқан жылы : 1856жШ.Уәлиханов өміріне қауіп төндірген ,бірақ аталған әлемге әйгілеген саяхаты :Қашқарияға саяхатыШоқан саяхатқа барған Қашқар провинсиясының орналасқан орны : ҚытайдаШ.Уәлихановтың Қашқарияға барңандағы лақап аты: ӘлімбайШ.Уәлихановт ың Қашқарға бару себебі : Өлкені зерттеугеШ.Уәлихановтың Құлжа қаласында шұғылданған ісі:
Жоңғария тарихымен шұғылдандынаЫстықкөл сапарына,Құлжаға бірге барған Шоқанның саяхатшы-географ досы: Семенов,Тян-ШанскийШ.Уәлихановтың саяхатшы –географ досы: : Семенов,Тян-ШанскийСемейде жер аударылып келіп,Шоқанның досы болған орыс жазушысы : Ф.М.ДостаевскийШоқанның әдеби зерттеу еңбектері қай жанрда жазылған : Хат,мақала,очеркШ.Уәлиханов туындысы: Жоңғария очерктеріШоқанның қазақ халқының ауыз әдебиеті үлгілері мен славян халықтары мұраларының үндестігі барын көрсеткен еңбегі: Жоңғария очерктеріШоқанның Жоңғария очерктерінен алынған үзінді : Адамның басынан салынған мұнаралар пайда бола бастады.Ш.УәлихановтыңОрталық Қазақстан ,Жетісу мен тарбағатайды аралаған жылы:1855Ш.УәлихановтыңОрталық Қазақстан ,Жетісу мен тарбағатайды аралап ,қазақ халқының тарихы ,әдет-ғұрпы ,діни үғымдары туралы жинаған материал еңбегі: Тәңірі,Қазақстандағы шамандықтың қалдығы.«Қазақстандағы шамандықтың қалдығы» деген еңбектің вторы: Ш.Уәлиханов«Көшпелі елдерді аң тәрізді жауыз тобыр санап ,беталды жүрген тағылардың есебінде түсінетін жалған ұғым қазірдің өзінде де Европада үстем болып келеді» деген пікірдің иесі: Ш.Уәлиханов.Ш.Уәлихановтың 1863-1864 жылдың қысында Омбы қаласына барңан мақсаты: Сот реформасын дайындауға.Ш.Уәлихановтың халық жағдайын жақсарту үшін ең керекті деп айтқаны: Реформаны,оның ішінде экономикалық және әлеуметтік реформаШ.Уәлихановтың патша өкіметінің реформаларына қатысты ойын білдірген шығармасы:
Сот реформасы туралы жазбаларСот реформасы туралы жазған: Ш.Уәлиханов« Сот реформасы туралы жазбалар.», «Жоңғария очерктері»еңбектерінің авторы: Ш.УәлихановШоқан жазып алған ертегі: Өлі мен тірінің достығы.Шоқан өзі жинаған қазақтың ауыз әдебиеті-нұсқаларын, «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» жырын берген профессор : Березин.Ш.Уәлихановтың зерттеу еңбегінде қай ақынның есімі келтірілген : Нұрымбай.Ш.Уәлихановтың еңбектерінде аты аталатын жыршы- ақындар: Орынбай,Шөже,Жинақ.«Қозы Көрпеш-Баян сұлу» жырын Шоқан жазып алған ақындар: Арыстанбай,ЖанақШ.Уәлихановтың Жанақ ақынның айтуымен ең алғаш қағазға түсірген жыры: «Қозы Көрпеш-Баян сұлу»Ш.Уәлихановтың ең алғашқы жазып алған ауыз әдебиеті нұсқасы: «Қозы Көрпеш-Баян сұлу»Шоқанның Ағытай Арыстанбайдың аузынан жазып алған шығармасы: «Қозы Көрпеш-Баян сұлу»Ш.Уәлихановтың халық аңызына байланысты пікірі: «Оңтүстік Сібір руларының тарихы туралы ескертпелер»,Халық аңыздары өмірмен ,шындықпен байланысты.Мына жолдар алынған Шоқан Уәлихановтың еңбегі: «Едіге жыры 14-ғасыр соңындағы оқиғаларға қатысты,бірақ 15 ғасыр басында құрастырылған»: Қазақтың халық поэзиясының түрлеріШоқан Уәлихановтың еңбегі.«Жыр дегеніміз –рапсодия.Ал жырламақ деген етістік,тақпақтап айту дегенді білдіреді:Қазақтың халық поэзиясының түрлері.Ш. Уәлиханов «Көшпенділер философы» деп бағалаған: Асан қайғыны.Шоқан қаншаға бөлген: бескеҚазвқ өлеңінің құрылысын зерттеп,алғаш рет(« жыр,жоқтау,қара өлең,қайым өлең»деп бөліп құрастырған: Ш. Уәлиханов.«Түркі тілдерінің ішіндегі ең тамашасы-қазақ өлеңдерінің нақышы деуге болады.Онда араб тіліндегідей жасанды,бояма сөздер жоқ,бұл таза тіл»,деп ой түйген ғалым: : Ш. Уәлиханов.«Қазақтың батырлар жырының көбі Алтын Орда дәуірлерінде болғантарихи адамдар туралы .Соған қарағанда олар 14,15,16 ғасырларда жасалған сияқты» Кімнің сөзі: Ш. Уәлиханов.Шоқан жазып алған жыр: МанасШоқанның әдебиетші ғалым екндігін танытатын туындысы
: МанасШ.Уәлихановтың Манас жырын зерттеуі жайлы айтуға болады: «Манасты»бірінші боп баспаға ұсынып,жұртшылығына таныстырды.Шоқанның пікірі: «Манас»-даланың «Илиадасы»тәрізді.
Шоқаннығ Қырғыздардың ескі мифтерінен ,аңыздарынан,ертегілерінен жиналып,бір адам төңірегіне топталған энциклопедия»-деген пікірі қай шығармаға байланысты: МанасШ. Уәлиханов Әулиеатаға қай жылы кімнің шақыруымен келген: 1864ж.ЧерняевШ.Уәлихановтың генерал Черняевтан бөлініп кету себебі: Жергілікті халыққа жасаған зорлығына төзбегендіктен«Современник»журналы 1864 жыл №6 саны Ш. Уәлиханов жайында «бұратана халықтың арасында бұрын-соңды ондай адам болған емес»-деуінің себебі: Күш-жігерін мойындағаныШоқан туралы «Ш. Уәлиханов Шығыстану әлеміне құйрықты жұлдыздай жарқ етіп шыға келгенде »- деп басталатын ойдың иесі : Н.ВеселовскийШоқанды «Қазақтар туралы жазатын орыс әдебиетшісі»деп айтқан: Орыс оқымыстыларыШ. Уәлиханов өміріне арнап пьеса,роман жазған қаламгер:С.МұқановШ. Уәлиханов туралы тұңғыш көркем шығарма жазған жазушы: С.МұқановШ. Уәлиханов мүраларын айрықша зерттеген адам: С. МұқановҚазақ ғалымдарының ішінде Шоқан туралы тқңғыш көлемді зерттеу жасаған : С.Мұқанов«Ш.Уәлиханов » пьесасы сахнаға қойылған жыл: 1954жСапарғали Бегалиннің Шоқан Уәлихановқа арнаған туындысы : «Бала Шоқан»Ыбырай Алтынсарин /1841-1889/Ыбырай Алтынсарин тұңғыш аудармашы, жазушы, ақын, ағартушы-ұстаз, тұңғыш оқулық авторы, тұңғыш мектеп ашушы, балалар әдебиетінің негізін салушы.Туған жері: Қазіргі Қостанай облысы, Алтынсарин ауданыЕңбектері: Көптеген өлеңдері мен әңгімелері , аудармалары;Қазақ хрестоматиясы /1879, Орынбор/, Мұсылмандық тұтқасы/қазан 1883/ Қазақ хрестоматиясы 1889,1896,1899ж. Махтуба деген атпен біраз қысқартылып, араб әрпімен басылды. -
Ыбырайдың өмір сүрген жылдары /1841-1889/
-
Ыбырайға тән сипат: / Қазақтың тұңғыш педагогы, ақын, жазушы/
-
Ы. Алтынсарин деректер бойынша : /Тұңғыш аудармашы, Ағартушы-демократ, Балалар әдебиетінің атасы/
-
Әкесі Алтынсары өлген соң Ыбырай тәрбиесінде болады: / Атасы Балғожа бидің/
-
Атасы Балғожа бидің Ыбырайға арнап жазған өлеңі / Үміт еткен көзімнің нұры, балам/
-
Шырағым, мұнда жүрсең не етер едің? Қолыңа құрық алып кетер едің. Тентіреп екі ауылдың арасында Жүргенмен не мақсатқа жетер едің?- деп жазған хаттың иесі кім және кімге арналып жазылған? / Балғожа бидің Ыбырайға арнап жазған хаты/
-
Үміт еткен көзімнің нұры, балам Жаныңажәрдем берсін Хақ тағалам. Атаң мұнда анаңмен есен-аман , Сүйіп сәлем жолдайды бүгін саған, - деп , Ыбырайға хат жолдаған адам: / Атасы Балғожа би/
-
Ыбырайды атасы Балғожа бидің оқуға берген мектебі: / Орынбордағы орыс-қазақ мектебі/
-
Ыбырай Алтынсарин оқыған Орынбордағы орыс-қазақ мектебінің ашылған жылы: / 1850ж/
-
Ы. Алтынсарин атасының көмегі арқылы танысқан ғалым, шығыс зерттеушісі: / В.В. Григорьев/
-
Ы. Алтынсарин орыс жазушыларының шығармаларын, еңбектерін оқып және ұлы адамдардың өмірі жайлы кітаптармен танысқан: /В.В. Григорьевтің көмегімен/
-
Мектепті бітіргеннен кейін Ы. Алтынсарин өз елінде қандай қызмет атқарған? / Тілмаштық/
-
Ы. Алтынсарин Орынбордағы шекаралық комиссияда тілмаш болып ауысқан жыл /1859/
-
Мектеп ашу мақсатымен Ы.Алтынсарин 1860 жылы ауысты /Торғайға/
-
Халық ағарту ісіне дұрыс бағыт беруді сұрап, Торғай облысының соғыс губернаторынабаяндама жолдаған ағартушы: / Ы. Алтынсарин/
-
Ы. Алтынсариннің өзі сұранып, рұқсат алып мұғалім болуға барған мектебі қай қалада болған? / Торғайда/
-
Ыбырайдың ұйымдастырған тұғыш мектебі ашылған қаласы мен ашылған жылы :/ 1864 жылы Торғайда/
-
Ы. Алтынсарин арман еткен, 1864 жылы ашылған Торғай мектебіне оқуға келді: /14 бала/
-
... Мен балаларды оқытуға қойға шапқан аш қасқырдай өте қызу кірістім, - деп жазған қазақ педагогі: Ы. Алтынсарин , Н. И. Ильминскийге 1864 ж жазған хатында
-
Ы. Алтынсарин Қазақтар мені құшағын жая қарсы алды. Мектепке балаларын беруге ынталы адамдар толып жатыр,- деп орыс досына хат жазған? / Н.И Ильминскийге/
-
Қазақтардың білімге қол жеткізетін ең басты құралы – мектеп . Бірақ даладағы мектептер шашылыңқы,сондықтан әлі пайдалы бола алмай отыр,әйтсе де олардың үміт күтері – мектеп,- деп Ы.Алтынсарин ... хат жазды:/Н.Илъминскийге/
-
Халық мектептері үшін ең керектісі – оқытушы,-деп жазған ағартушы:/Ыбырай/
-
Мектеп – қазақтарға білім берудің басты құралы,- деген сөздердің авторы:/Ы.Алтынсарин/
-
Тамаша жақсы педагогика құралдары да.ең жақсы үкімет бұйрықтары да,әбден мұқият түрде жүргізілген инспектор бақылауы да оқытушыға тең келе алмайды,деген пікірді айтқан:/Ы.Алтынсарин/
-
1879 жылы Ы.Алтынсарин Торғай уезінде ашылған мектептер: /Торғай,Ырғыз,Троицк,Ақтөбе/
-
Ыбырай ашқан тұңғыш оқытушылар мектебі орналасқан қала: /Орск қаласында,1881жыл/
-
Ыбырайдың қыздар мектебін ұйымдастырған жері: /1887жылы,Ырғызда/
-
Ы.Алтынсариннің 1876жылы Петербург,Қазан қалаларына бару мақсаты: /Орыс ағартушыларының оқулықтарын зерттеуге/
-
Қазақтан шыққан тұңғыш кемеңгер дегн атқа ие болған ғұлама: /Ы.Алтынсарин/
-
Ы.Алтынсарин әңгімелерінің тақырып жағынан топқа бөлінуі: /1.Еңбек пен өнерге баулитын шығармалар/
-
Ы.Алтынсарин әңгімелерінің негізгі тақырыбы: /Еңбекті сүю және қадірлеу/
-
Ыбырайдың еңбекті сүюге шақырған шығармасы: /Әке мен Бала/
-
Аз жұмысты қиынсынсаң,көп жұмысқа тап боларсың деген түйін айтылған шығарма / Әке мен Бала/
-
Ы.Алтынсариннің тәрбие,адамгершілік тақырыбындағы әңгімелері: /Әке мен бала,Бақша ағаштары/
-
Бай баласы мен жарлы баласы әңгімесінің авторы: /Ы.Алтынсарин/
-
Ы.Алтынсариннің өмір үшін күресудің жолын білмейтін, шыдамсыз, еңбекке икемі жоқ жанның болатынын көрсеткен әңгімесі: /Бай баласы мен жарлы баласы/
-
Біраз жүрген соң-ақ күн кеш болады және біраздан соң,ымырт жабылып,жол көрінбеді.Түн болған соң,балалар екеуі де қорқайын деді,-деген үзінді Ы.Алтынсариннің қай шығармасынан алынған? /Бай баласы мен жарлы баласы/
-
Ы.Алтынсариннің Бай баласы мен жарлы баласы әңгімесінің кейіпкерлері /Асан мен Үсен/
-
Пышақтың сыртымен қатты ұрып еді,от шығып, мақта тұтанды. Бұл эпизод алынған Ы.Алтынсариннің әңгімесі: /Бай баласы мен жарлы баласы/
-
Ыбырай Алтынсариннің прозалық шығармасы: /Бақша ағаштары/
-
Бағып-қағуда көп мағына бар деп,ұрпақ тәрбиесіне көңіл бөлу қажеттігін көрсеткен Ы.Алтынсариннің әңгімесі: /Бақша ағаштары/
-
Ы.Алтынсариннің Салақтық деген әңгімесіндегі Кәрім неліктен ауырып қалды? /тазалыққа мән бермегендіктен/
-
Ы.Алтынсариннің Қыпшақ Сейітқұл әңгімесінің негізгі түйіні:/Елді отырықшылыққа,егіншелікке үгіттеу/
-
Ы.Алтынсариннің Қыпшақ Сейітқұл әңгімесіндегі оқиға орны: /Торғайдағы Қабырға өзені/
-
Ы.Алтынсариннің ұрлық,барымтаның түбі қорлық екенін дәлелдеген туындысы: /Қыпшақ Сейітқұл/
-
Асыл шөп, Қыпшақ Сейітқұл, Бақша ағаштары, Бір уыс мақта әңгімелерінің авторы: /Ы.Алтынсарин/
-
Ы.Алтынсариннің Асыл шөп әңгімесінің кейіпкерлері /Зылиха мен Бәтима/
-
Зылиха мен Бәтима деген екі қыз бала төбесіне бір-бір жәшік жеміс көтеріп,қалаға қарай келе жатыпты-мыс.Зылиха аһлап-уһлеп,Бәтима күліп,әзілдесіп келе жатады...Үзінді Ы.Алтынсаринннің қай шығармасынан? /Асыл шөп/
-
Ыбырайдың еңбекті сүюге.оқуға,өнерге шақырған шығармасы: /Талаптың пайдасы/
-
Петр патша туралы айтылатын Ы.Алтынсариннің әңгімесі: /Талаптың пайдасы/
-
Ы.Алтынсарин әңгімесі бойынша талаптың пайдасын көрген адам:/суретші бала/
-
Еңбекпен табылған дәмнің тәттілігі өзгеше болады,-дейтін Ыбырай әңгімелерінің кейіпкері: /Атымтай Жомарт/
-
Ы.Алтынсариннің халық аңызына жаңаша мазмұн берген әңгімесі: /Атымтай Жомарт /
-
Ыбырайдың үш адамның диалогына құрылған әңгімесі:/Таза бұлақ/
-
Ы.Алтынсариннің Таза бұлақ әңгімесінде:Бұлай болса,адамға да әбірет сол: Біреуге жақсылық етсең,ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,-деген сөздер бар.Осындағы әбірет сөзінің мәні/ Ғибрат,үлгі-өнеге/
-
Ыбыйрайдың әңгімелері : /Әке мен бала, Асыл шөп, Мейірімді бала, Қыпшақ Сейітқұл,бақша ағаштары,Силинчи ханым/
-
Ы.Алтынсариннің әңгімелері: /Қыпшақ Сейітқұл,Аурудан аяған күштіек,Таза бұлақ./
Ы.Алтынсариннің еңбек тақырыбындағы әңгімелері: /Атымтай жомарт,Қыпшақ Сейітқұл,Әке мен бала//***Ыбырайдың еңбекті сүюге шақырған шығармалары: (4)Өрмекші,құмырсқа, қарлығаш"; *"Бай баласы мен жарлы баласы"; *"Дүниеқалай етсең табылады?»)Алтынсариннің қай кейіпкері жібек матаны ойлап тапқан? ("Силинчиханым")*** Ы. Алтынсариннің жібек мата мен аспалы көпірді ойлап тапқан зерекжандар туралы шығармалары: (*"Силинчи деген ханым"; *"Зеректік"• Мейірімді, рақымшыл болу сөз болған Ы. Алтынсариннің әңгімесі:("Аурудан аяған күштірек")Алтынсариннің ата-анаға мейірімділік және төзімділік туралышығармасы: ("Аурудан аяған күштірек")"Шырағым қызым, әрдайым осындай рақымды бол, саған мұның үшін құдай рахыметер." Бұл үзінді алынған Ы.Алтынсариннің әңгімесі: ("Шеше мен бала")• Ыбырайдың "Зеректік" деген әңгімесінде ұста көпір салудың үлгісінқандай жәндіктен үйренеді? (Өрмекшіден)• Ыбырайдың "Батамен ер көгерер" деген түйін жасаған әңгімесі:("Байұлы")• Ы. Алтынсарин қай әңгімесінде "бар байлық адал еңбекпен зорденсаулықта, дені сау адам бақытты" деген тұжырым жасайды? ("Мұңсызадам")• Ыбырайдың өлеңдері: ("Өзен", "Өнер-білім бар жұрттар", "Кел,балалар, оқылық!")• "Таулардан өзен ағар сарқыраған" деп басталатын өзен көркін суреттегенөлең: (Ы.Алтынсариндікі, "Өзен" өлеңінен)Алтынсариннің жыл мезгіліне арнаған өлеңі: ("Жаз")Таң атса, күн шығады мұнарланып,Жаңбырлы булт шығар тұманданып.Адамзат нұр ауасын судан жұтар,Шөл тартқан айуандарша құмарланып, - деген үзінді Ы. Алтынсариннің қайөлеңінің? («Жаз»)"Сәуірде көтерілер рахмет туы,Көрінер көк жүзінде қаз бен қуы.Көктен жаңбыр, таулардан сулар жүріп,Жайылар жер жүзіне қардың суы…" - деген өлең жолдары алынғанЫбырайдың өлеңі: ("Жаз")• Ы. Алтынсариннің әлеуметтік теңсіздік тақырыбына жазған өлеңі: ("Әй,жігіттер")• Ы. Алтынсарин "Береке кеткен елдерде" деген өлеңінде берекенің кетуі деп