Материал: мейіргер ісі негіздері Пні бойынша мейірбикелік технологиялар стандарттарыны жинаы авторлары М. Ш. Нурманова м.. к., Мейірбике ісі

• 
  Төсектегі науқастын жағдайын бақылаңыз. Жөтел пайда болғанда қақырықтың бөлінгеніне көзіңізді жеткізіңіз.
  
• 
  Төсекте жатқан науқасқа әдеттегідей (ыңғайлы) қалыпты беріңіз.
  
• 
  Қақырыққа және түкіргішке зарарсыздандыруды жүргізіңіз, зарарсыздандыру регламентеген ерітіндінің біреуімен жүргізіледі. Мысалы 5% хлорамин ерітіндісімен 4 сағатқа әсер ету уақытына тұрады.
  
• 
  Емшараны орындаған және науқастың емшараға реакциясы туралы жазуды жасайды.
  

Ескерту: Төсекте дене қалпын өзгертумен немесе жөтел жоқтығымен байланысты науқаста жағымсыз сезім щағымы пайда болғанда емшараны тоқтатыңыз (дәрігерге хабарлаңыз).ІX. Дәрі – дәрімектерді қолдану жлдары мен әдістері, ішке қабылдайтын дәрі-дәрмектерді үлестіруТаблетканы, капсуланы, дражені, пилюлЯнықолдануМақсаты: емдік.Қолдану көрсетілімі: дәрігердің тағайындауы бойынша.Дайындаңыз: дәрігер тағайындаған таблеткаларды (түймедақтарды) капсулаларды, дражені, пилюляны (дәрінің домалақ түрін) қайнатылған суы бар стаканды немесе мензурканы, дәрігердің ем тағайындайтын парағын (004-1/уФ).Іс-әрекет алгоритмі:

1. 
   Дәрігердің ем тағайындайтын парағына сәйкес дәрілік препаратты таңдап алыңыз.
   
2. 
   Дәрілік препараттарды қолдану бойынша нұсқаумен таңысыңыз.
   
3. 
   Дәрілік препараттың жарамдылығын тексеріңіз (дәрінің атын, (дозасын, сақталу мерзімін оқыңыз).
   
4. 
   Науқасқа дәрі-дәрмектер туралы қажетті мәліметті беріп, емшара барысы мен мақсатын түсіндіріңіз.
   
5. 
   Қолыңызды гигиеналық деңгейде тазартыңыз.
   
6. 
   Капсуланы немесе таблетканы ораудан босатып алыңыз немесе оны қабынан (конвалютадан) қайшымен кесіп босатып алыңыз.
   
7. 
   Науқастан ауызын ашуын сұраңыз.
   
8. 
   Таблетканы, капсуланы, дражені немесе пилюляны науқастың тілінің түбіріне салыңыз.
   
9. 
   Науқастан дәрілік препаратты аз мөлшердегі сумен ішуін сұраңыз.
   

Ескерту:

• 
  қабығы бар таблетканы науқастың жұтынуы қиын болса, онда оны сумен ылғалдатуға болады;
  
• 
  науқас таблетканы жұта алмай қиналса, онда мейірбике оларды ұнтақтап беруі қажет;
  
• 
  дражелер, капсулалар, пилюлялар өзгермеген түрде қолданылады.
  
• 
  ашқарынға тағайындалған дәрі-дәрмектерді таңертеңгі тамаққа 30-60 минут бұрын қалғанда үлестіру керек;
  
• 
  тамаққа дейінгі тағайындалған дәрі-дәрмектерді тамақ қабылдағанға дейін 15 минут бұрын үлестіру керек;
  
• 
  тамақ қабылдаған уақытқа тағайындалған дәрі-дәрмектерді науқас тамақпен ішеді.
  
• 
  тамақтан соң тағайындалған дәрі-дәрмектерді науқас тамақты қабылдағаннан кейін 15-20 минут аралығында ішуі керек.
  
• 
  ұйықтататын дәрі-дәрмектерді науқасқа ұйқыға дейін 30 минут қалғанда береді.
  

Тұндырманы, қайнатпаны, микстураны(қоспалы сұйық дәріні) қолдануМақсаты: емдік.Қолдану көрсетілімдері: дәрігердің тағайындауы бойынша.Дайындаңыз: дәрі-дәрмектерді, бөлшек белгісін салған мензурканы немесе шай, десерт, асханалық қасықтарды, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, дәрігердің ем тағайындайтын парағын (004-1/уФ).Іс-әрекет алгоритмі:

1. 
   Емшараның мақсаты мен барысын науқасқа түсіндіріп, дәрілік препарат туралы мәлімет беріңіз.
   
2. 
   Дәрігердің ем тағайындайтын парағына сәйкес дәрілік ерітіндінің жарамдылығын тексеріңіз (ерітіндінің атын, сақталу мерзімін оқыңыз, ерітіндінің сыртқы түрін бағалаңыз).
   
3. 
   Қолыңызды гигиеналық деңгейде тазартыңыз.
   
4. 
   Дәрігердің тағайындаған дозасындағы дәрілік ерітіндіні мензуркаға немесе қасыққа құйыңыз:
   

• 
  1 шай қасықта – 5 мл
  
• 
  1 десерт қасықта – 7,5- 10 мл
  
• 
  1 ас қасықта – 15 мл
  

5. 
   Науқастан дәрілік ерітіндіні ішуін сұрап, сумен ішкізіңіз.
   
6. 
   Қолданылған мензурканы немесе қасықты зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысқа салыңыз.
   

ТұнБаны, экстрактыларды (шырсөлДІ) қолдануМақсаты: емдік.Қолдану көрсетілімдері: дәрігердің тағайындауы бойынша.Даярлаңыз: дәрілерді, тамызғышты, мензурканы, қайнатылған суды, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, дәрігердің ем тағайындайтын парағын (004-1/уФ).Іс-әрекет алгоритмі:

1. 
   Науқасқа емшараның мақсаты мен барысын түсіндіріңіз.
   
2. 
   Дәрі-дәрмектерді қолдану бойынша нұсқаумен таңысыңыз.
   
3. 
   Дәрігердің ем тағайындайтын парағына сәйкес дәрілік ерітіндінің жарамдылығын тексеріңіз (атын, сақталу мерзімін, мөлшерін оқыңыз, ерітіндінің сыртқы түрін байқаңыз).
   
4. 
   Гигиеналық деңгейде қолға тазартуды жүргізіңіз.
   
5. 
   Мензуркаға қажет мөлшердегі дәрілік ерітіндінің тамшысын алыңыз.
   
6. 
   Аз ғана мөлшерде суды қосыңыз.
   
7. 
   Даярланған ерітіндіні науқасқа ішкізіңіз.
   
8. 
   Қолданылған мензурканы зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысқа салыңыз.
   

Науқасқа ұнтақты қолдануМақсаты: емдік.Қолдану көрсетілімдері: дәрігердің тағайындауы бойынша.Дайындаңыз: дәрігер тағайындаған дәрілік ұнтақты, қайнатылған суы бар стаканды немесе мензурканы, дәрігердің ем тағайындайтын парағын (004-1/уФ).

Іс-әрекет алгоритмі:

1. 
   Дәрігердің ем тағайындайтын парағына сәйкес ұнтақ дәріні таңдап алыңыз.
   
2. 
   Дәрілік препаратты қолдану бойынша нұсқаумен таңысыңыз.
   
3. 
   Дәрілік ұнтақтың жарамдылығын тексеріңіз (атын, дозасын сақталу мерзімін, оқыңыз).
   
4. 
   Науқасқа дәрілік ұнтақ туралы қажет мәліметті беріп, емшара барысы мен мақсатын түсіндіріңіз.
   
5. 
   Қолыңызды гигиеналық деңгейде тазатыңыз.
   
6. 
   Дәрілік ұнтақты ораған қағазды бүктеуінен жазып, оған ойық түр беріңіз.
   
7. 
   Науқастан басын көтеруін, аузын ашуын, тілін шығаруын сұраңыз.
   
8. 
   Науқастан тілінің түбіріне абайлап ұнтақты себіңіз.
   
9. 
   Ұнтақты ішуге суы бар стаканды беріңіз.
   

Ескерту: ұнтақты алдын ала суға ерітіп, сосын науқасқа ішкізуге болады.ДӘРІ-ДӘРМЕКТЕРДІ СЫРТҚЫ ЖОЛМЕН ЕНГІЗУМҰРЫНҒА ДӘРІЛІК ТАМШЫНЫ ТАМЫЗУМақсаты: емдікҚолдану көрсетілімдері: дәрігердің тағайындауы бойынша.Дайындаңыз: залалсыздандырылған: лотокты, көз тамызғышын, мақта шариктерін, мақта турундаларын, дәрілік препаратты, қолғапты, вазелин майын, қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерді, қайнатуға арналған ыдысты, су моншасын, дәрігердің ем тағайындайтын парағын (004-1/уФ).Іс-әрекет алгоритмі:

1. 
   Науқасқа емшара барысы мен мақсатын түсіндіріңіз, оның келісімін алыңыз.
   
2. 
   Дәрігердің ем тағайындайтын парағына сәйкес дәрінің жарамдылығын тексеріңіз (атын, қоюлығын, дозасын, сақталу мерзімін оқыңыз, флаконның бүтіндігін анықтаңыз, дәрілік ерітіндінің сыртқы түрін бағалаңыз). Дәрілік ерітіндіні су моншасында t-36-37°С дейін жылытыңыз.
   
3. 
   Науқасты сәл басын артқа қарай шалқайтып, қырына қарай бұрып, тамшы тамызатын екінші мұрын жолына қарама-қарсы немесе жастықсыз арқасымен жатқызыңыз.
   
4. 
   Гигиеналық деңгейде қолға тазартуды жүргізіңіз, қолғапты киіңіз.
   
5. 
   Мұрын жолдарын қараңыз, егер де бөлініс немесе қабыршақ болса, мұрын қуысына күтімді жүргізіңіз (стандартты қараңыз).
   
6. 
   Пластикалық флакондағы мұрынға арналған залалсыздандырылған тамшыны қолданғанда, оның түбін жоғары қаратып төңкеріңіз (аударыңыз) және тамызғанда оның қабырғасын қысыңыз.
   
7. 
   Оң қолға мақта шариктерін алып, оларды V саусақпен алақанға қысыңыз.
   
8. 
   Оң қолға тамызғышты алып, мұрынның екі жағына есептей отырып, дәрілік ерітіндіні сорып алыңыз.
   
9. 
   Сол қолдың ІV саусақтарын науқастың маңдайына қойып, ал үлкен саусақпен мұрынның ұшын жоғары көтеріңіз.
   
10. 
    Мұрын жолына 1-1,5 см тереңдікке тамызғышты енгізіңіз, оның қабырғасына тигізбеуге тырысыңыз.
    
11. 
    Мұрынның шырышты қалқасына 4-5 тамшы дәрілік ерітіндіні тамызыңыз.
    
12. 
    Мұрынның қанатын сүйек қалқасына мақта шаригімен қысып, жеңіл қозғалмалы айналысты жасаңыз.
    
13. 
    Дәрілік ерітіндіні енгізген жағына қарай науқастың басын еңкейтіңіз.
    
14. 
    2 минуттан кейін екінші мұрын жолында дәрілік ерітіндіні сол тізбектілікпен тамызыңыз. Науқастан хал-жағдайын сұраңыз.
    
15. 
    Қолыңызды жуып кептіріңіз. Қолғапты шешіп, қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерге салыңыз.
    
16. 
    Тамызғышты қайнатуға арналған ыдысқа, пайдаланған мақта шариктерін, мақта турундаларын, қауіпсіз жиналған және жоюға арналған контейнерге салыңыз.
    

Ескерту: - майлы ерітіндіні мұрынға тамызғанда науқас тамшының дәмін сезуі қажет және бірнеше минут жатуы қажет, тамшы жұтқыншақтың артқы қабырғасына түсуі керек (мұрын қанатын сүйек қалқанына баспаңыз).- пластикалық флаконның тығынына тамызғыш қондырылған дәрілік ерітінді тек қана бір науқасқа қолданылады.Көзге тамшы тамызуМақсаты: емдік.Қолдану көрсетілімдері: дәрігердің тағайындауы бойынша.Дайындаңыз: залалсыздандырылған: лотокті, тамызғышты, дәке тампондарын, дәрілік ерітіндіні, колғапты, қайнатуға арналған ыдысты, су моншасын, қауіпсіз жоюға арналған контейнерді, су моншасын, дәрігердің ем тағайындайтын парағын (004-1/уФ).Іс-әрекет алгоритмі:

1. 
   Науқасқа емшара барысы мен мақсатын түсіндіріңіз, оның келісімін алыңыз.
   
2. 
   Дәрігердің ем тағайындайтын парағына сәйкес, дәрінің жарамдылығын тексеріңіз (атын, қоюлық дәрежесін, сақталу мерзімін оқыңыз, флаконның бүтіндігін анықтаңыз, дәрілік ертіндінің сыртқы түрін бағалаңыз). «Су» моншасында 36-37⁰С температурасына дейін дәрілік ерітіндіні жылытыңыз.
   
3. 
   Науқасты бетін жарыққа қаратып, басын аздап қана артқа қарай шалқайтып отырғызыңыз немесе шалқасынан көпшіксіз жатқызыңыз.
   
4. 
   Гигиеналық деңгейде қолыңызды тазартыңыз. Қолғапты киіңіз.
   
5. 
   Пластикалық флакондағы залалсыздандырылған көз тамшыларын қолданғанда, оның түбін жоғары қаратып төңкеріңіз және тамызғанда оның қабырғасын басыңыз.
   
6. 
   Оң қолыңызбен тамызғышты алып, екі көзге тамызатын ерітіндінің мөлшері есебінен дәрілік ерітіндіні сорып алыңыз.
   
7. 
   Сол қолыңызға дәке тампонын ұстап, көздің төменгі қабағын төменге қарай тартыңыз және науқастан жоғары қарауын сұраңыз.
   
8. 
   Дәрілік ерітіндінің бір тамшысын көздің астыңғы қабына, кірпікке және қабаққа тамызғышты тигізбей, көздің ішкі бұрышына жақынырақ, көзден 1,5 см қашықтықта ұстап тамызыңыз.
   
9. 
   Науқас көзін ақырын ғана жауып, көз алмасын айналдыруын сұраңыз (дәрілік ерітінді ақпауы тиіс) бірнеше секундтан кейін манипуляцияны қайталаңыз, екінші тамшыны осы көзге тамызыңыз.
   
10. 
    Көздің ішкі бұрышында қалған тамшыны тампонмен сүртіңіз.
    
11. 
    Екінші көзінде тамшыны сол тізбектілікпен тамызыңыз.
    
12. 
    Тамызғышты қайнатуға арналған ыдысқа, пайдаланған дәке тампондарын қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерге салыңыз.
    
13. 
    Қолғапты шешіңіз. Қолыңызды жуып, құрғатыңыз.
    

Ескерту:

• 
  екі тамшыны бір көзге бір мезгілде тамызғанда әдетте 1 тамшы ағады;
  
• 
  бір науқасқа тамызғыштың саны дәрілік ерітіндінің санымен байланысты: әрбір дәрі үшін жеке тамызғыштар болуы керек;
  
• 
  егер де көзден іріңді бөліністер бөлінсе, әуелі көзді жуыңыз, сосын дәрілік ерітіндіні тамызыңыз.
  

ТӨМЕНГІ ҚАБАҚҚА КӨЗ МАЙЫН ҚАТТАСТЫРЫП САЛУ (тюбиктен, шыны таяқшамен)Мақсаты: емдікҚолдану көрсетілімдері: дәрігердің тағайындауы бойынша.Дайындаңыз: залалсыздандырылған: көз майын, шыны көз қалақшаларын, дәке тампондарын, мақта шариктерін, қолғапты, зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысты, қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерді, дәрігердің ем тағайындайтын парағын (004-1/уФ).Іс-әрекет алгоритмі:

1. 
   Науқасқа емшара барысы мен мақсатын түсіндіріңіз, оның келісімін алыңыз.
   
2. 
   Дәрігердің ем тағайындайтын парағына сәйкес майдың жарамдылығын тексеріңіз (атын, қоюлығын, сақталу мерзімін оқыңыз, тюбиктің бүтіндігін анықтаңыз).
   
3. 
   Шыны таяқшаның бүтіндігін тексеріңіз.
   
4. 
   Гигиеналық деңгейде қолға тазарту жүргізіңіз, қолғапты киіңіз.
   
5. 
   Науқасты ыңғайлы жағдайда отырғызыңыз немесе жатқызыңыз, басын артына қарай шалқайтып, науқастың көз қарасы жоғарыға қарай бағытталған болу керек.
   
6. 
   Оң қолға шыны қалақшаны алып, оның жалпақ шетіне майды жағып алыңыз. Ол бүтін қалақшаны жабу керек.
   
7. 
   Шыны таяқшаны самай жағынан бетінен көздің тесігіне қарай жағыңыз (оң көзді сол қолмен, сол көзді оң қолмен). Қалақшаны майымен төмен қарай ұстаңыз.
   
8. 
   Қалақшаны көзге көлденең орналастырыңыз, жалпақ шетімен кеңсірікке.
   
9. 
   Сол қолға дәке тампонын алып, төменгі қабақты төмен тартыңыз және оған қалақшадағы майды көз алмасына қаттастырып салыңыз, ал бос беті қабаққа қарай бағытталуы керек.
   
10. 
    Төменгі қабақты жіберіңіз, науқастан сәл қабақтарын сығылыстыруын сұраңыз.
    
11. 
    Сығылыстырылған қабақтан самай бағыты бойынша қалақшаны алыңыз. Сәл жабылған қабақтарын мақта шариктерімен уқалаңыз, май көздің шырышты қабығына бір қалыпты таратылуға тиіс.
    
12. 
    Екінші көзіне де майды осы тізбектілікпен салыңыз.
    
13. 
    Көз майын тікелей тюбиктен де салуға болады.
    
14. 
    Сол қолыңызға дәке тампонын алып, төменгі қабақты тартыңыз.
    
15. 
    Тюбикті көздің ішкі бұрышына ұстап, онан майды төменгі көздің сілемейлі қабығының іркістеріне сығып шығарыңыз, майдың цилиндрі ұзын бойына барлық қабаққа орналастырылады.
    
16. 
    Шыны қалақшаны зарарсыздандыру ерітіндісі бар ыдысқа салыңыз.
    
17. 
    Қолғапты шешіңіз. Қолғапты, дәке тампондарын қауіпсіз жинауға және жоюға арналған контейнерге салыңыз.
    
18. 
    Қолыңызды жуып, кептіріңіз.
    

Құлаққа дәрілік ерітіндіні тамшылатып тамызу