Материал: Презентация №1
Antik davr yoki XIX asr?
}Ayrim olimlar sotsiologiyaning tarixini antik davrga, ilk jamiyat to‘g‘risidagi qarashlar shakllanishi davriga borib taqasa, boshqalar “sotsiologiya” terminini ilmiy muomalaga kiritilishi bilan bog‘laydi
E.A.Kapitonov
}Fanning tarixini antik davr bilan bog‘lab, shuningdek, O‘rta asrlar mutafakkirlarining qarashlarini sotsiologiyaning fan sifatida shakllanishiga ta'sir ko‘rsatgan manbalar sifatida qayd etilishi lozim
} Капитонов Э.А. История и теория социологии. – М., 2000. – С. 19-136.
R.Aron
}O‘zining “Sotsiologik fikrning rivojlanish bosqichlari” nomli monografiyasida Sh.L.Monteskyeni sotsiologiya fani asoschisi sifatida tan olgan.
}Арон Р. Этапы развития социологической мысли. – М., 1993. – С. 33-85.
Sotsiologiya tarixi bo‘yicha ilk ruscha darslik muallifi N.I.Kareev (1850-1931)
}Sh.L.Monteskyega «sotsiologiya xali mavjud bo‘lmagan davrdagi sotsiolog nomiga da'vogarlik huquqi»ni beradi.
}Bunga u aynan Monteske o‘zining «Qonunlar ruhi haqida» asarida (1748) tarixni qonuniyatga asoslangan jarayon sifatida olib qarash va bir qarashda tasodifiy deb hisoblangan voqyeahodisalarda umumiy sababiy bog‘liqliklarni topish g‘oyasini berganligini ta'kidlaydi.
}Shuningdek, sotsiologiyadagi «geografik determinizm» yo‘nalishining shakllanishi ham uning nomi bilan bog‘liqligini qayd etadi.
}Demak, Monteske kelajakda jamiyat to‘g‘risidagi fanni oldindan ko‘ra bilgan, lekin uning zarurligini anglab yetmagan, deyish mumkin
} Кареев Н. Введение в изучение социологии. – СПб., 1992. – С. 7.
G.D.Mitchel va K.Kalxoun
}G.D.Mitchelning hamda K.Kalxoun boshchiligidagi bir qator mualliflar jamoasining sotsiologiya tarixiga oid kitoblarida sotsiologik nazariyalar tarixi A. de Tokvillning sotsiologik qarashlari tahlili bilan boshlanadi
}Mitchell G.D. A hundred years of sociology. – New Jersey, 2009; Classical sociological theory / edited by Craig Calhoun. Wiley Blackwell, 2012.