Материал: Р. . Ниязбекова, В. Н. Михалченко, Г. . Бектранова, В. А. Донбаева, К. У. Тоызбаев, Л. А. Байбосынова

Скачать

Заказать новую работу

Внимание! Если размещение файла нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам
болып бөлінеді (мысалы, электр кедергісі, сыйымдылық, индуктивтілік, опти- калық элементтер - призма, айна тағы басқалар).

Құрылымдық блоктар кіретін кіріс және шығыс шамалары- ның арасындағы байланыстар түрі бойынша сызықты және сызықты емеске жіктеледі. Сызықты беріліс қызметтері f(X1(t)+X2(t)) = f(Xj(t))+ f(X2(t)) аддитивтігінің шарттары және f(CX(t)]=Cf[X(t)) біртектіліктерін қанағаттандыратын блоктер деп аталады. Сызықты блоктардың өлшемдері кіретін белгінің өлшемдеріне тәуелді болмайды. Бұл блоктардың түрлерін талдау үшін ыңғайлы, сондықтан өлшеу міндетінің шешімі үшін сызықты элементтер амалдарын таңдау керек.

Кіріс және шығыс белгілерінің арасындағы сызықты емес байланыс блоктары үшін f қызметі, жеткілікті емес жоғары келтірілген шарттармен сипатталады. Бұл блоктар квази сызықты және қызметтік болып жіктеледі. Квази сызықты блоктер бол- машы сызықты еместіктермен бейнеленеді және сызықты нақ- тылы диапазондардағы кіріс және шығыс шамаларының өзге- рісінде болып табылады. Сызықты емес математикалық модель- деудің құрастыруымен есепке алынатын түбегейлі сызықты еместік қызмет ету блоктеарына тиесілі.


Динамикалық қасиеттердің құрылымдық блоктарына бай- ланысты статикалық және динамикалыққа жіктеледі. Шығыс және кіріс шамалардың арасындағы өзара байланыстың стати- калық блоктерінде кіретін белгінің өзгерісінің жылдамдығына және биігірек реттердің туындыларына тәуелді болмайды. Егер мұндай тәуелділікті есепке алуға керек болса, онда құрылым- дық блок-мәлімет динамикалық түрде санау керек. Бірінші, екінші және жоғарғы реттердің динамикалық блоктар танып біледі.

Сонымен бірге құрылымдық блоктар ӨҚ атқаратын қызметі бойынша жіктеледі. Олар бұл белгі бойынша әртүрлі түрлердің күшейткіші, бөлгіштер, дифференциаторлар, интеграторлар, коммутаторлар, кілттер, АЦП, ЦАП беру, сүзгілерге бөлінеді, аннотациялы құрылымдық элементтерден басқа құрастыру қолданылатын сандарда элементтердің үлкен саны бар бо- лады. Оған кодтардың логикалық элементтер, триггерлер, тізім- дер, есептеуіштер, шифрлаушылар және дешифраторлар, муль- типлексорлар, компараторлары тағы басқалар жатады.

ӨҚ көбіне көп қолданылатын өте маңызды сандық құрылым микропроцессор болып табылады және бағдарламамен сәйкес сандық ақпарды автоматты өңдеуді бір немесе бірнеше инте- гралды микросұлбаларды түр бойынша орындайтын жартылай өткізгіш құрал болып табылады. Ықшам өлшемдерді және энергияның болмашы массасын аз тұтынуы өлшегіш аспапты электр жүйесіне тікелей қосуға мүмкіндік береді.

Ол ӨҚ олар қабылдауды функция, өңдеу және мәліметтің берілуі, сонымен бірге жұмысты басқаруды орындайды құрама жиірек.

Өлшеу құрылымдарының негізгі құрама бөліктері:

  • Түрлендіргіш элемент - шаманың біртіндеп өрнектеулерінің қатарынан бір болған өлшеу құралының элементі;

  • Өлшегіш тізбек - өлшеу ақпарының белгісінің барлық өр- нектеулерін жүзеге асыруды қамтамасыз ететін түрлендіргіш элементтердің жиынтығы;

  • Сезгіш элемент - бірінші өлшенетін шаманың тікелей әсері болатын түрлендіргіш элементтің өлшегіш тізбектерінде болатын элемент;

  • Өлшегіш тетік - өзара әрекеттесуі олардың өзара орын ауыстыруын тудыратын элементтен тұратын өлшеу құралдары- ның конструкциясының бір бөлігі;

  • Есептеу құрылғысы - өлшеу құралының өлшенетін шама мәндерін санауға қолайлы конструкциялардың бір бөлігі;

  • Тіркегіш құрылғы - көрсетулерді тіркеу үшін қолайлы есепке алатын өлшегіш аспапты бөлік.

Өрнектеулердің нақтылы тізбектеріндегі элементтердің қо- суылуын құрылымдық сұлбалар деп атайды.

Элементтердің қосылуларына байланысты өлшеу құрылым- дары екі негізгі түрлі айырмалықтарымен ерекшеленеді:

  • Өрнектеу түзуінің өлшеу құрылымы;

  • Теңгерілетін түрлендіргішті өлшеу құрылымы.




1 - түрлендіргіш элемент; 2 - аралық элементтер;

3 - соңғы түрлендіргіш элемент.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   ...   58

15-сурет. Өрнектеудің түзуінің өлшеу құрылымы







1 - түрлендіргіш элемент; 2 - аралық элемент; 7- соңғы түрлендіргіш элемент; 5 - салыстырмалы элемент; 6 - теріс кері байланыс элементі. 16-сурет. Теңгерілетін түрлендіргішті өлшеу құрылымы




    1. Өлшеу құралдарының шкаласы

Шкала (лат. scala саты) - сәйкесінше нөмірленген және белгілердің реттелген қатарынан тұратын өлшеу құралының көрсететін құрылымының бөлігі. Шкалалар дөңгелек, доға неме-

се түзу сызықты болып та орналаса алады. Шкала бөліктерінің арасындағы қашықтық кіші болса, лупа немесе микроскоппен қарайды, ал бөліктерді үлестік бағалау үшін қосымша шкала- ларды - нониустарды қолданады.

Басқа өлшеу құралдары мен сағаттардағы айналма шкалалар циферблат деп аталады.




17-сурет. Манометрдің айналмалы шкаласы




Шкаланың белгіленуі - (сызықша, тіс, нүкте тағы басқалар) физикалық шамаға тиісті шкаладағы таңба.

Шкаланың сандық белгілері - қасында сан қойған межелік белгі.

Нөлдік белгіленуі - өлшелетін шаманың нөлдік мәніне тиісті межелік белгі.

Шкала бөлігі - екі көрші межелік белгілердің арасындағы қашықтық.

Шкаланың бөлу ұзындығы - бойлай ойдағы сызық межелік белгілері ортадан кейін ең қысқа өтетін өлшенген екі көрші межелік белгілерінің (немесе орталықтармен) осьтер арасындағы қашықтығы.

Шкала бөлігінің құны - тиісті екі көрші шкала белгілерінің айырымы.

Шкала ұзындығы - шкаланың ең қысқа межелік белгілері ортасынан өтетін және бастапқы әрі соңғы белгілермен шектел- ген сызықтың ұзындығы.

Нөлдік белгіленуі шкаланың басында немесе соңында ор- наласқан шкала біржақты, ал нөлдік белгіленуі шкаланың ортасында орналасқан шкала екіжақты шкала деп аталады. Екі жақты шкалалардың түрлері: симметриялық - бастапқы және соңғы белгі өлшелетін шаманың бірдей мәндеріне сәйкес келеді және симметриялық емес - бастапқы және соңғы белгілер әртүрлі мәндерге сәйкес келеді.




18-сурет. Бірқалыпты емес шкалаға мысал
Источник: https://tut-files.ru/previewfile/108450

Смотрите также:

Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Изложение содержания дела, по которому приняты судебные постановления