Ол үшін еңбекті қорғау кабинетінде немесе басқа жерде цехтарда, шеберханаларда, қоймаларда және кәсіпорын аумағында бар өрт сөндіру және өрт байланысы құралдарының үлгілері бар көрнекі құралдар, Оқу қалқандары жиынтығымен арнайы оқу орнын жабдықтау ұсынылады. Мұнда өрт қауіпсіздігі шаралары туралы Объектілік бұйрықтар, нұсқаулықтар, плакаттар, фотосуреттер, электр жабдықтарының оқу экспонаттары, жекелеген өрт қауіпті өндірістік қондырғылардың макеттері, өрт қауіпті еріткіштердің, лактардың, бояулардың, дайын өнімнің немесе шикізаттың үлгілері болуы тиіс, олармен жұмыс істеу ерекше сақтықты талап етеді (6.1суретті қараңыз).
6.1-сурет. Өрт қауіпіздігі бойынша стенд форматы Жұмысшылар мен қызметкерлермен нұсқаулық топтық немесе жеке әңгіме түрінде жүзеге асырылады. Оқытушы өндіріс сипаты туралы, өрт қаупі жоғары цехтар мен қондырғылар туралы қысқаша әңгімелейді, өрт сөндіру құралдарымен және өрт жағдайындағы әрекеттермен танысады, өрт сөндіру құралдарын қолдана отырып өрт сөндіру әдістерімен таныстырады. Нысанда болған ең ерекше өрттер, олардың алдын-алу шаралары туралы, жұмысшылардың назарына кәсіпорын басшысының өрт қауіпсіздігі туралы бұйрығын, өрт және басқа да өрт қауіпті жұмыстарды жүргізу тәртібі, темекі шегу режимін сақтау, кәсіпорындағы өрт туралы адамдарға хабарлаудың қолданыстағы тәртібі туралы айту керек. Өрт болған кезде техникалық қызмет көрсететін персоналдың әрекеттері туралы айту керек (өрт сөндіру қызметін шақыру, адамдарды көшіру, материалдық құндылықтар және т.б.). Бұл жағдайда білім беру экспонаттарын, фотосуреттерді, плакаттарды, альбомдарды, диаграммаларды қолдану қажет (6.2-суретті қараңыз).
6.2-сурет. Өрт кезіндегі әрекеттер Кіріспе өрт сөндіру жаттығуларын жүргізу туралы нұсқаулық және нұсқаушы тұлғаның міндетті қолы, сондай-ақ жұмысқа қабылдау туралы құжатқа кіріспе жаттығуларының тізіліміне жазба жасаңыз (6.3-сурет).
Өрт қауіпсіздігі бойынша нұсқаулы өткізгенін есепке алу №
жорналы Жорналды толтыра бастау мерзімі «___» 20___ ж. Жорналды толтырып болу мерзімі «___» 20 ___ж. (ішкі беті)
№
|
Нұсқаулық
өткен күн
|
Нұсқау алушы Аты-
жөні, туған жылы
|
Нұсқау алушы
лауазымы
(мамандығы)
|
Нұсқаулық түрі
|
Нұсқаушы аты-жөні
|
Нұсқаушы лауазымы
|
Нұсқау алушы қолы
|
Нұсқаушы қолы
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
6.3-сурет. Нұқаулықты тіркеу жорналының формасы Алғашқы өрт сөндіру жаттығулары өндірістік жұмыс басталғанға дейін жұмыскерде өткізіледі:
-
кәсіпорынға жаңадан қабылданған, сонымен бірге бір қондырғыдан екіншісіне ауыстырылғандарға;
-
жаңа жұмыс істейтін, іс-сапардағы, уақытша жұмыс істейтін қызметкерлерге;
-
қолданыстағы кәсіпорынның аумағында құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізетін құрылысшыларға;
-
өндірістік жаттығуларға не тәжірибеге келген студенттермен және оқушылармен, жаңа жұмыс түрлерін жасамас бұрын, сондай-ақ оқу зертханаларында, сабақтарда, шеберханаларда және учаскелерде практикалық сабақтар өткізген кезде әр жаңа тақырыпты зерделемес бұрын өткізіледі.
Жұмыс орнында алғашқы жиналыс еңбек қауіпсіздігі стандарттарының талаптарын, өрт қауіпсіздігі, еңбекті қорғау бойынша тиісті ережелер, нормалар мен нұсқаулықтар талаптарын ескере отырып, кәсіпорынның өндірістік және құрылымдық бөлімшелерінің, жеке кәсіптердің не жұмыс түрлерінің оқу орындарының басшылары әзірлеген және бекіткен бағдарламаларға сәйкес жүзеге асырылады. басқа техникалық құжаттама. Бағдарламалар еңбек қорғау бөлімі (инженері) және бөлімнің, кәсіпорынның кәсіподақ комитетімен келісіледі. Жұмыс орнында алғашқы өрт сөндірудің негізгі мәселелерінің болжамды тізімі:
-
өндірісте айналымда болатын қондырғылардың, жабдықтардың, заттек мен материалдардың өрт қауіптілігі туралы қысқаша сипаттама;
-
өрттің мүмкін себептері және олардың алдын алу шаралары;
-
ғимараттың, учаскенің не құрылыстың қызметкерлері үшін бекітілген өрт қауіпсіздігі ережелері (нұсқаулықтар);
-
қашу бағытын ұстауға қойылатын талаптар;
-
қолданыстағы өрттен қорғау жүйелерінің түрлері мен функциялары
(өрт дабылы және автоматтық өрт сөндіру);
-
өрт болған кезде персоналдың міндеттері;
-
байланыс құралдары және жақын телефонның орналасқан жері;
-
өрт және құтқару қызметін шақыру, адамдарды көшіру туралы
хабарлау тәртібі;
-
өрт сөндіру және сигнал беру қондырғыларын пайдалану әдістері, олардың орналасқан жері.
Жұмыс орнындағы алғашқы нұсқаулық әр қызметкермен не оқушымен жеке-жеке, қондырғыдағы өрт сөндіру құралдарын тәжірибелік көрсетумен және өрт туындаған кездегі іс-әрекеттерді көрсетумен жүзеге асырылады. Бастапқы жиналысты бірдей жабдыққа қызмет ететін және жалпы жұмыс орнында жұмыс істейтін адамдар тобымен жүргізуге болады.
Тағылымдамадан кейін, өрт болған жағдайда жұмысшылардың теориялық білімі мен іс-әрекетін тексеріп, жұмыс істеуге рұқсат етіледі. Қайта өрт сөндіру бойынша нұсқаулық ұйым жетекшісі бекіткен сабақкестесіне сәйкес жүзеге асырылады:
-
білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру объектілерінде - жарты жылда кемінде бір рет;
-
өндірістік объектілерде, қоймаларда және сауда орындарында, адамдардың жаппай көп болатын орындарында - жылына бір рет;
-
адамдардың жаппай болуы объектілермен байланысты емес қоғамдық ғимараттарда - екі жылда бір рет.
Өрт сөндіру бойынша бірнеше рет жаттығу кезінде өрт қауіпсіздігі саласындағы қызметті реттейтін нормативтік құқықтық актілердің білімі, алғашқы өрт сөндіру құралдарын қолдану мүмкіндігі, қашу жолдары, өрт туралы ескерту жүйелері және адамдарды көшіру шаралары туралы білімдері тексеріледі. Жоспардан тыс өрт жаттығулары жүргізіледі:
-
өндірістің технологиялық тәртібін өзгерту, жабдықты, құралдарды, шикізат материалдарын ауыстыру не жаңарту кезінде;
-
ұйымның қызметкерлері өртке әкелуі не әкелуі мүмкін өрт
қауіпсіздігі талаптарын бұзған жағдайда;
-
өрт қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік бақылау органдарының лауазымды адамдарының өрт қауіпсіздігі шараларын қосымша зерттеуі үшін (өрт нәтижелері туралы акт), ұйымның өрт және техникалық тексеру кезінде ұйым қызметкерлері арасында жеткіліксіз білімі анықталған кезде;
-
ұқсас зауыттарда, ғимараттар мен құрылыстарда болған өрт туралы ақпараттық материалдарды алған кезде;
-
ұйым қызметкерлерінің өрт қауіпсіздігі талаптарын қанағаттанарлықсыз білу фактілері анықталған кезде.
Жоспардан тыс өрт жаттығулары жеке не жалпы жұмыс орнында бірдей жабдыққа қызмет ететін жұмысшылар тобымен бірге жүзеге асырылады. Жоспардан тыс өрттің құрамы әрбір нақты жағдайда, оны өткізуді қажет ететін себептер мен жағдайларға байланысты анықталады. Мақсатты өрт туралы нұсқаулық жүргізіледі:
-
өрт қаупінің жоғарылауымен және басқа да өрт жұмыстарымен байланысты бір реттік жұмыстарды орындау кезінде (ашық отты, ұшқын, жылыту қондырғыларын, құрал-саймандарды, материалдарды газ-ауа, бу-ауа және шаң-ауа қоспаларын тұтану (өздігінен жану) температурасына дейін пайдалану) жанғыш заттек (электр және газбен дәнекерлеу, газды кесу, соққыларды, шамдарды, оттықтарды пайдалану, битум дайындау және жылу мен ұшқын шығарумен жұмыс);
-
төтенше жағдайлар кезінде;
-
жұмыс рұқсаты берілген жұмыстарды орындау кезінде, жарылғыш өндіріс орындарында ыстық жұмыстарды орындау кезінде;
-
ұйымдар мен өндіріс орындарына экскурсия жүргізу кезінде; көпшіліктің қатысуымен іс-шаралар ұйымдастыруға дайындық.
Нысаналы өрт сөндіру жұмыс орнында қызметкердің ұйымда орнатылған өрт қауіпсіздігі режимін сақтау бойынша дағдылары мен білімдерін тексеруден, өрт болған жағдайда практикалық сабақтардан және өрт сөндіру техникасы мен өрттен қорғау жүйелерінің білімін тексерумен аяқталады. Қанағаттанарлықсыз білім көрсеткен жұмысшыларға қайтадан нұсқау беріледі [3]. 6.2 Өрт-техникалық минимум бағдарламасы бойынша оқытуды
ұйымдастыру
Өрт-техникалық минимум (ӨТМ) – жұмыс істейтін халықтың өрт қауіпсіздігін арттыру мақсатында ұйымдардың басшылары мен қызметкерлеріне өрт қауіпсіздігі шараларына оқыту нысаны және азаматтық қорғаныс саласындағы уәкілетті орган бекіткен ұйымдардың қызметкерлері мен тұрғындарды өрт қауіпсіздігіне оқыту ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады. Өрт-техникалық минимум деңгейінде оқытудың негізгі мақсаты объектінің өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ұйымдастырушылықтехникалық шараларға қажетті білімді қалыптастыру, өрт туындаған кезде әрекет ету әдістері мен тәсілдерін игеру, өрт болған кезде адамның өмірін, денсаулығы мен мүлкін сақтау практикалық дағдыларын дамыту болып табылады. Өрт сөндіру-техникалық минимумы оқу орталықтарында және өндірістен ажыратпай жүзеге асырылады. Өндірістен бөлек өрт-техникалық минимумдағы жаттығулар:
-
өрт қауіпсіздігі үшін басшылар мен тұлғалар;
-
А, В, С жарылыс және өрт қаупі бар өндіріс санаттары бар өндірістік объектілер мен қоймалардың, адамдардың көп тұратын объектілерінің қызметкерлері;
-
газбен дәнекерлеуді, газ кесуді, бұрғылағыштарды, оттықтарды, оттықтарды, битумды пісіру және жылу мен ұшқын шығарумен жұмыс істейтін жұмысшылар.
Өрт-техникалық минимум бойынша төмендегілер оқытылады:
-
өрт қауіпті жұмыстармен айналысатын жұмысшылар (желімдермен, мастикалармен, битумдармен, полимерлі және басқа да жанғыш заттекмен және материалдармен, газбен дәнекерлеу, электрмен дәнекерлеу, металл кесу, дәнекерлеу және басқа да өрт қауіпті жұмыстармен);
-
ауыл шаруашылығы ұйымдарының қызметкерлері;
-
профессорлық-оқытушылық құрам;
-
электриктер;
-
күзет ұйымдарының қызметкерлері, жеке күзет ұйымдарының күзетшілерін қоспағанда;
-
жанармай бекетінің жұмысшылары.
Өрт-техникалық минимум бағдарламалары бойынша оқытуды тікелей ұйымда ұйымның басшысы не оқу орталықтарында оқудан өткен өрт қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты тұлға жүзеге асырады. Өрт-техникалық минимум бағдарламасы бойынша оқу нәтижесінде студенттер мынаны білуі керек:
-
өрт қауіпсіздігі бойынша негізгі заңнамалық және басқа нормативтіктехникалық құжаттар;
-
өрт қауіпсіздігі жүйесінің элементтерінің бірі ретінде кәсіпорынның міндеттері, құқықтары мен міндеттері;
-
кәсіпорында өрт қауіпсіздігін қамтамасыз етудің ұйымдастырушылық негіздері;
-
кәсіпорында өрттің алдын алуға бағытталған шаралар;
-
кәсіпорынның өрттен қорғауын қамтамасыз ету тәртібі;
-
әсіпорында ерікті өрт сөндіру топтарын құру, олардың қызметін қамтамасыз ету тәртібі;
-
өрт туындаған кезде әрекет ету тәртібі;
-
алғашқы өрт сөндіру құралдарын қолдану ережелері мен әдістері.