228. Мутация нәтижесінде : (2)
аллелдердің көп түрлілігі төмендейді
+ оларды тасушылардың бейімділігі төмендейді
оларды тасушылардың бейімділігі жоғарлайды
+ аллельдердің көп түрлілігі жоғарлайды
эволюция қарқыны төмендейді
229. Мутация нәтижесіндегі факторлар:(2)
популяцияның генетикалық көптүрлілігі төмендейді
+ популяцияның генетикалық көптүрлілігі артады
популяцияның бейімділігі артады
+ эволюция
регресс
230. Популяцияның элементарлы эволюциялық процесстеріне жатады: (3)
популяция саны
+ гендер дрейфі
популяцияның жыныстық құрамы
+ популяциядағы гендер мутациясының жиілігі
+ миграциялар
231.Популяциядағы гендер мен генотиптердің өзгеруіне себеп болады: (3)
жасанды сұрыпталу
+ гендер дрейфі
+табиғи сұрыпталу
популяция мөлшері
+ гендер ағымы
232. Популяциядағы гендер жиілігінің динамикасына әсер ететін факторлар: (3)
+ мутациялар
популяция мөлшері
популяцияның некелік құрамы
+ миграциялар
+ гендер дрейфі
233.Қандай факторлар әсерінен популяцияның генетикалық құрылымы өзгереді: (3)
кроссинговер
+ мутациялар
комплементация
+ табиғи сұрыпталу
+ миграциялар
234. Қандай процесстер нәтижесінде популяцияның гендер мен генотиптердің жиілігі өзгереді : (2)
қоршаған ортаның температурасы
қоршаған ортаның ылғалдылығы
+ мутациялық процесстердің қарқыны
даралардың қозғалу жылдамдығының қарқыны
+ кездейсоқ өзгерістер
235. Қандас некеге жатады: (3)
1. нәсіл аралық неке
2.+ инцесттік неке
3. ұлт аралық неке
4. + жақын туыстар арасындағы неке
5. + ұқсас генотиптер арасындағы неке
236.Кездейсоқ емес некеге жатады: (2)
1. + инцесттік неке
2. кездейсоқ неке
3. + туысқандар арасындағы неке
4. нәсіл аралық неке
5. ұлт аралық неке
237. Аудбредингтік некеге жатады: (2)
инцесттік неке
+ нәсіл аралық неке
туыс аралық неке
+ ұлт аралық неке
түр аралық неке
238. Популяцияның генетикалық жүгі мыналар әсер еткенде туындайды: (2)
1. ауа-райы
2. + мутация
3. температура
4. + табиғи сұрыпталу
5. атмосфералық қысым
239. Популяцияда генетикалық патологиялардың жинақталуы нәтижесінде: (2)
генотиптердің бейімділігі жоғарлайды
туылудың жоғарлауы
+ генотиптердің бейімділігі төмендейді
генотиптердің қабілеттілігі жоғарлайды
+ бейімделмеген генотиптердің элиминациялануы
240. Популяциядағы генетикалық патологияның жоғарлауы мынаған байланысты: (3)
1. панмиксия
2. + инбрединг
3. аутбрединг
4. + изоляция
5. + гендер дрейфі
241. Популяцияның генетикалық жүгін төмендетеді: (2)
1. изоляция
2. + аутбрединг
3. инбридинг
4. + панмиксия
5. гендер дрейфі
242.Популяцияның генетикалық жүгіне жатады: (2)
1. инфекциялық аурулар
2. алиментарлы аурулар
3. + тұқым қуалайтын аурулар
4. + өздігінен түсіктің болуы
5. медициналық түсік
243. Популяцияның генетикалық жүгінен қалыптасатын аурулар:(3)
1. грипп
2. + гемофилия
3. пневмония
4. + фенилкетонурия
5. + ихтиоз
244. Полиморфты локусты гендерге жатады: (3)
1. бірдей аллельдер
2. + әртүрлі аллельдер
3. + бірнеше аллельдер
4. гомозиготалы жағдайдағы аллельдер
5.+ гетерозиготалы жағдайдағы аллельдер
245. Мономерлі локусты гендерге жатады: (3)
1. көптік аллельдер
2. + бірдей аллельдер
3. +гомозиготалы жағдайдағы аллельдер
4. гетерозиготалы жағдайдағы аллельдер
5. +бір аллель
246. Популяцияның генетикалық жүгінің қалыптасуы немен байланысты: (2)
1. генотиптердің бейімділігінің жоғарлауымен
2. ортаның жоғарғы температурасымен
3. +генотиптердің бейімділігінің төмендеуімен
4. ортаның төменгі температурасымен
5. +бейімделмеген генотиптердің элеменациялануымен
247. Популяцияда табиғи сұрыпталу нәтижесінде: (2)
1. бейімделмеген генотиптер сақталады
2. популяцияда жоғары өсімтал генотиптер сақталады
3. +популяцияда мейілінше бейімделген генотиптер сақталады
4.+ генотиптердің тіршілік қабілеті жоғарлайды
5. популяцияда дене салмағы үлкен генотиптер сақталады
248. Миграция (популяциялар арасында гендердің алмасуы) нәтижесінде: (2)
1. популяцияның генетикалық әртүрлілігі төмендейді
2. + популяцияның генетикалық әртүрлілігі жоғарлайды
3. мутациялық процесстердің интенсивтілігі жоғарлайды
4. гомозиготалар жиілігі жоғарлайды
5.+ гетерозиготаларжиілігі жоғарлайды
249. Гендер дрейфі (гендер жиілігінің кездейсоқ өзгеруі) нәтижесінде популяцияда: (3)
1. популяцияның генетикалық полиморфизмін жоғарлатады
2.+популяцияның генетическалық полиморфизмін төмендетеді
3.+популяцияның генетикалық жүгін арттырады
4. популяцияның генетикалық жүгін төмендетеді
5. +популяцияда генотиптер бейімділігін төмендетеді
250. Популяцияның оқшаулануы (географиялық, діни) нәтижесінде: (2)
1. гендер мен генотиптердің әртүрлілігі артады
2. генотиптердің бейімділігі артады
3.+гендер мен генотиптердің әртүрлілігі төмендейді
4. популяцияның генетикалық жүгі төмендейді
5.+популяцияның генетикалық жүгі жоғарлайды
251. Популяцияда мутацияның жиілеуі мынаған алып келеді: (3)
1. популяцияда даралар саны артады
2. + популяцияда генетикалық жағынан әртүрлі даралар саны артады
3. бейімделген генотиптер саны артады
4. + бейімділігі төмен генотиптер саны артады
5. + табиғи сұрыпталуды жоғарлатады
252. Элементарлы эволюциялық процесстер нәтижесінде популяцияда: (3)
1. гендер мен генотиптер жиілігінің тұрақтылығы сақталады
2. + гендер мен генотиптер жиілігі өзгереді
3. гомозиготтар жиілігі жоғарылайды
4. + популяцияда гомо – және герерозиготалылар оптимальды қатынаста
қалыптасады
5. + генотиптер бейімділігі артады
253. Жалпы гендерінің жартысы ұқсас туыстар: (3)
ерлі – зайыптылар
+сибстер
немерелері
+балалары
+ағалы- інілер, апалы - сіңлілері
254. Генетикалық материалы бірдей туыстар: (2)
ерлі – зайыптылар
ағалы - інілі, ағалы - сіңлілері
+монозиготалы егіздер
дизиготалы егіздер
+бір жұмыртқадан дамыған егіздер
255. Генетикалық ұқсастықтың дәрежесіне байланысты туыстардың дұрыс орналасуын анықтандар : (2)
ата – аналар, әже және аталар, аға және апкелер
түрлі жұмыртқадан жетілген егіздер, бір жұмыртқадан жетілген егіздер, әже және аталар
+бір жұмыртқадан дамыған егіздер, түрлі жұмыртқадан дамыған егіздер, аға және әкпелер
ата – аналар, немерелер, әже және аталар
+ағалы- інілер және апалы- сіңлілер, бөлелер, 2-ші дәрежедегі сибстер
256. Ассортативтік некелерді анықтаңыз: (2)
нәсілдер аралық
ұлттар аралық
+ұлтішілік
кездейсоқ
+ қандас туыстық
257. Популяцияда генетикалық жүктің пайда болуына әкелетін факторлар: (2)
ерлі – зайыптылар жасының төмендеуі
+тұқым қуалайтын патологиямен ауру балалардың өмір сүру ұзақтығының төмендеуі
пневмониямен ауру балалардың азайуы
генотип бейімділігінің жоғарылауы
+генотип бейімділігінің төмендеуі
258. Популяцияда генетикалық жүктің қалыптасуына әкеледі: (3)
экономикалық жағдай
+мутациялық өзгергіштік
жасанды сұрыптау
+табиғи сұрыптау
+популяцияда гомозиготалы генотиптердің артуы
259. Генетикалық жүктің популяциялық клиникалық көрінісіне жатады: (3)
медициналық аборттар
+жүктіліктің бастапқы кезеңіндегі түсіктер
+балалардың генетикалық патологиядан өлуі
балалардың инфекциялық патологиядан өлуі
+ балалардың нәрестелік гомолиздік аурудан өлуі
260. Популяциядағы генетикалық жүкті жоғарлататын ауруларды анықтаңыз: (2)
тұмау
+ гемофилия
дизентерия
+ хондродистрофия
шизофрения
ЭКОГЕНЕТИКА
261.Экогенетика – ғылыми бағыт, зерттейді : (3)
1. қоршаған ортаның ластануының климаттық жағдайға әсерін
2. +мутагендік және концерогендік қасиеті бар қоршаған орта факторларын
3. +қоршаған орта ласстануының адамның генетикалық саулығымен әсерін
4. тірі ағзалардың өзара байланысу формаларын
5.+қоршаған ортаның ластануымен мутациялық процесстердің өзгеру темпін
262. Мутагендік әсері бар қоршаған орта ластаушыларына жатады: (3)
1. натрий хлориді
2. +ауыр металдық тұздары
3. +азот қышқылы
4. азоттық қышқыл
5. +ароматты көмірсулар
263. Қоршаған ортаның ластануына тікелей байланысты «экологиялық» ауруларға жатады: (3)
1. Куросава ауруы
2.+ «итай-итай» ауруы
3. «қуыршақ бетті » ауруы
4. +минимата ауруы
5. шингава ауруы
Фармакогенетика
264. Фармакогенетика дәрілік препараттар әсерінің тиімділігінің тәуелділігін зерттейді : (2)
1. аурудың жасына
2. аурудың жынысына
3.+ аурудың генотипіне
4. аурудың сипатына
5.+ аурудың генетикалық полиморфизіміне
265. Дәрілік препараттардың фармакокинетикалық әсері мыныған байланысты: (3)
1. дәріні қабылдау жиілігіне
2.+ дәрінің сіңірілуіне
3. дәріні қабылдау әдісіне
4.+ дәрінің метаболизміне
5.+ дәрінің шығарылуына
266. Дәрілік препараттарға ағзаның реакциясының генетикалық бақылануы : (2)
1. ағзаның барлық гендерімен
2.+ бір жұп генмен
3. бір жұп хромосомамен
4.+ бірнеше жұп гендермен
5. бірнеше жұп генотиппен
267. Туберкулезге қарсы изониазид препаратының ағзадан шығарылуына қарай (инактивация) адамдар тобының жіктелуі : (2)
1. тура инактиваторлар
2.+ жылдам инактиваторлар
3. таңдамалы инактиваторлар
4.+ жай инактиваторлар
5. мақсатты инактиваторлар
268. Псевдохолэстераза генінің аллелдері бойынша рецессивті гомозиготалылар: (3)
1. + суксаметанияны инактивациялауы бойынша дефектілі
2. суксаметанияны тікелей инактивациялайды
3. суксаметанияны кері инактивациялайды
4. + тыныс алудың тоқтауына бейім
5. + наркоз бергенде тырысып қалуға бейім
269. Ингаляциялық наркоз газындағы галотанның метоболизімі бақыланады: (2)
1. орта факторымен
2.+ генетикалық фактормен
3 аутосомды-рецессивті генмен
4. +аутосомды-доминантты генмен
5. Х-тіркескен рецессивті генмен
270. Тұқым қуалайтын бүйрек ауруы парфирияның дамуы: (2)
1. вирустық инфекциядан
2. майлы тағам пайдаланудан
3.+доминантты мутациядан
4. рецессивті мутациядан
5.+ порфобилиноген өнімінің көп болуы
271. Тұқым қуалайтын метгемоглобинемия –бұл: (2)
1. аутосомды-доминантты ауру
2. Х-тіркес рецессивті ауру
3.+аутосомды-рецессивті ауру
4. гетерозиготтарда байқалады
5.+гомозиготтарда байқалады
272. Тұқым қуалайтын бүйрек-порфириясында қандай дәріні қабылдағанда гемоглобиннің (порфиринов) зат алмасуының ыдырау өнімдері бұзылып ауру өршиді: (2)
1. аналгинді
2. антибиотиктерді
3.+барбитуратты
4.+сульфаниламидті
5. цитостатикті
273. Қандай дәрілерді қабылдағанда тұқым қуалайтын метгемоглобинемияның асқынуы байқалады: (3)
1. антибиотиктерді
2.+нитроглициринді
3. аналгинді
4.+сульфаниламидинді
5.+ хлорамфениколді
274. Тұқым қуалайтын сары аурудың берілу типі: (2)
1. аутосомнды-рецессивті
2. Х-тіркес рецессивті
3.+ аутосомды-доминантты
4. тек ер адамдарда ғана көрінеді
5.+ әйелдерде еркектерде де көрінеді
275. Қандай дәрі қабылдағаннан кейін тұқым қуалайтын сары ауру формалары өршиді: (2)
1. антибиотиктерді
2. аналгетиктерді
3. +кортизонды
4. корвалолды
5+.хлормицетинді
276. Акаталазия – сирек кездесетін тұқым қуалайтын ауру. Генотипінде мутантты аллелі бар адамдарда көрініс береді: (2)
1. гетерозиготалы жағдайда
2. Х-хромосоммен
3.+гомозиготалы жағдайда
4. У-хромосомамен
5.+аутосомамен
277. Акаталазия – сирек кездесетін тұқым қуалайтын ауру, қандай дәрі қабылдағанда клиникалық белгілері көрінеді: (2)
1. антибиотиктерді
2. гормондарды
3.+ этил спиртін
4. витаминдерді
5.+ күшті алкагольды ішімдіктерді
IV. МЕДИЦИНАЛЫҚ ГЕНЕТИКА НЕГІЗДЕРІ
1. Медициналық генетиканың зерттеу әдістері: (3)
гибридологиялық
+ генеалогиялық
+ биохимиялық
физиологиялық
+ цитогенетикалық
2. Аурудың тұқым қуалау сипатын анықтайтын әдістер: (2)
+ генеалогиялық
евгеникалық
цитогенетикалық
жарықтық
+ егіздерді салыстыру
3. Тұқым қуалайтын патологияларды зерттейтін әдістер : (3)
физикалық
+ молекулалық-генетикалық
жарықтық
+ популяциялық-статистикалық
+ биохимиялық
4. Тұқым қуалайтын ауруларды диагностикалау әдістері:(3)
+ биохимиялық
цитостатикалық
+ цитогенетикалық
+ иммунологиялық
физикалық
5.Тұқым қуалайтын ауруларды анықтайтын әдістер: (3)
биометрикалық
+ биохимиялық
+ молекулалы-генетикалық
цитостатикалық
+ цитогенетикалық
6. Даун синдромымен ауру адамның кариотипінен анықталады: (3)
21 хромосома бойынша инверсия
+21 хромосома бойынша трисомия
+13 және 21 хромосоманың транслокациясы
21 хромосома дупликациясы
+ екі 21 хромосоманың транслокациясы
7.Патау синдромымен ауру адамның кариотипінен анықталады : (2)
13 хромосома екеу
+ 13 хромосомабойынша трисомия
13 және 21 хромосоманың транслокациясы
+ 13 хромосома үшеу
13 хромосоманың қысқа иығының дупликациясы
8. Трисомияны көрсетіңіз: (2)
46, ХХ
48, ХХУУ
+ 47,21+
46, ХУ
+ 47, ХХХ
9. Жыныс хромосомасындағы полисомияны көрсетіңіз: (2)
47, 21+
+ 47, ХХХ
45, Х0
+ 48, ХХХХ
47,13+
10. Шерешевский – Тернерсиндромымен ауру адамның кариотипін көрсетіңіз: (2)
45, 21-
+ 45,ХО
+46,ХХ/45,Х
47,ХХХ/46ХХ
47,ХХУ
11. Кляйнфельтерсиндромымен ауру адамның кариотипін көрсетіңіз: (3)
45 Х/46, ХХ
+ 47, ХХУ
+ 47, ХХУ/46, ХУ
+ 48, ХХУУ
46 ХУ/44, ХХ
12. Аутосомдық хромосомалардың саны мен құрылымының өзгеруінен болатын аурулардың сипаттамасы: (3)
туылғанда салмақтары жоғары болады
+ туылғанда салмақтары төмен болады
+ дамудың көптеген ақаулықтарымен туылады
тіршілікке қабілеттілігі жоғары болады
+ тіршілікке қабілеттілігі төмен болады
13. Жыныс хромосомасының ( гоносомдық синдромдар) санының өзгеруінен болатын аурулардың сипаттамасы: (2)
туылғанда салмақтары өте төмен болады
дамудың көптеген ақаулықтарымен туылады
+ жыныстық жетілуі бұзылады
репродуктивті функциясы жоғарлайды
+ репродуктивті функциясы төмендейді
14. Тұқым қуалайтын аурулардың алдын алу әдістері: (3)
+ генеалогиялық
цитостатикалық
+ амниоцентез
амниотикалық
+ хорионцентез