5. + ДНК молекуласынан ақпаратты көшіреді
79. РНҚ-полимеразаның немен байланысуы транскрипцияның терминациясын іске асырады: (1)
1. промотормен
2.+ стоп-кодонмен
3. аттенуатормен
4. +реттеуші ақуыз – ро фактормен
5. мағыналы кодонмен
80. Промоторлы қатарлар құрамында келесі қатарлар орналасқан:(2)
1. критикалық
2.+танылушы
3. константты
4. +консенсустық
5.копирлеуші
81.Прокариот геніндегі реттеуші қатарлардың атауы :(3)
1. кризистік қатарлар
2.+танылушы қатарлар
3. оперативті қатарлар
4. +операторлық қатарлар
5. +консенсустық қатарлар
82. РНҚ-полимеразаның сигма-суббірлігінің қызметі:(2)
1. экзон және интрондарды тану
2. +геннің промоторын тану
3. репликация процессін бастау
4. +транскрипция процессін бастау
5. трансляция процессін бастау
83. РНҚ-полимеразаның кор-ферменті қызметі:( 2)
1. промотордағы старттық сигналды (нүктені) тану
2. +транскрипцияның элонгациясы
3. трансляцияның элонгациясы
4. +трансляцияның терминациясы
5. репликацияның терминациясы
84.ДНҚ молекуласының жаңа синтезделген тізбегінің толық репликацияланбауы тән:(3)
1. прокариоттар гендеріне
2.+ эукариоттар гендеріне
3. ДНҚ-ның орталық бөліктеріне
4. +ДНҚ-ның теломерлік бөліктеріне
5. +сызықты ДНҚ молекуласына
85. Жаңа синтезделген ДНҚ молекуласының қысқаруы қандай репликацияға тән:(2)
1. сақиналы ДНҚ молекуласына
2. +сызықты ДНҚ молекуласына
3. прокариот геномына
4. +эукариот геномына
5. вирустар геномына
86.Жаңа синтезделген ДНҚ молекуласымен ұзаруы, қайтадан репликациялану тән: (2)
1. +жыныс жасушаларына
2. бактерияларға
3. сомалық жасушаларға
4.+қатерлі ісік жасушаларына
5.вирустарға
Репликация
87. ДНҚ репликациясын қамтамасыз ететін механизмдер: (3)
+ комплементарлық
+антипараллельдік
консервативтілік
дисперстік
+униполярлық
88. ДНҚ-ның лидирлік тізбегі синтезделеді: (2)
3′-тен 5′ бағытына қарай
+ 5′ тен 3′ бағытына қарай
+үздіксіз
үзік-үзік
фрагмент түрінде
89. ДНҚ-ның ілесуші тізбегі синтезделеді: (3)
3'-тен 5' бағытына қарай
+5' тен 3' бағытына қарай
үздіксіз
+үзік-үзік
+фрагмент түрінде
90. ДНҚ ілесуші тізбегіне қажет: (3)
синтетаза
+РНК-праймер
+ДНК-лигаза
+бос 3' ұшы
бос 5' ұшы
91. Репликациялық айырдың пайда болуына қажет фермент: (2)
+хеликаза
полимераза
праймаза
+топоизомераза
праймерлер
92. ДНҚ репликациясына тән: (3)
+ параллельділік
қисықтық
+униполярлық
конфицидеалдылық
+комплементарлық
93. ДНҚ репликациясың жүруінің негізі: (3)
коллинеарлық
+комплементарлық
+антипараллельділік
консервативтілік
+үзік-үзік
94. ДНҚ молекуласының екі еселенуі жүреді: (2)
коллегиалды
коллинеарлы
+жартылай консервативті
консервативті
+униполярлы
95. ДНҚ-ның жаңа тізбегінің синтезделуі: (2)
+ бір бағытта
үш бағытта
төрт бағытта
+екі бағытта
бес бағытта
96. ДНҚ репликациясына қатысатын ферменттер: (2)
+ хеликаза
нуклеозидаза
РНК- полимераза
пептидаза
+ ДНК-полимераза
97.Репликация процесіне қатысатын ферменттер: (3)
аденилаза
+ хеликаза
нитраза
+ топоизомераза
+ лигаза
98. ДНҚ молекуласының екі еселенуіне қатысатын ақуыздар: (3)
эндомераза
+ эндонуклеза
эндолипаза
+ экзонуклеаза
+ лигаза
99. ДНҚ молекуласының екі еселенуіне қатысатын ферменттер: (3)
SОS-ақуыз
+ SSВ-ақуыз
хемолигаза
+ хеликаза
+топоизомераза
100.ДНҚ репликациясының ерекшеліктеріне және қызметтеріне қарай тізбектердің аталуы: (2)
+ілесуі
көшіруші
пунктирлі
матрицалық
+ лидерлік
101. ДНҚ репликациясының жүруін бақылайтын ферменттер: (3)
эндомеразалар
+эндонуклеазалар
эндолипазалар
+экзонуклеазалар
+лигазалар
102. Митоздық циклдің кандай кезеңінде ДНҚрепликациясы жүреді: (2)
анафазада
метафазада
+S - кезеңінде
телофазада
+ интерфазада
103. Репликацияның басталу нүктесінен, оның аяқталу нүктесіне дейінгі ДНҚ –ның бөлігі: (1)
рекон
цистрон
мутон
оперон
+ репликон
104. ДНҚ-ның әр тізбегі ДНҚ синтезіне қалып болатын матрицалық процесс: (1)
+ репликация
трансляция
транскрипция
рестрикция
процессинг
105. Жаңа пайда болған жасушалардағы хромосомалардың тұрақтылығын қамтамасыз ететін ДНҚ-ның қасиеті: (2)
трансляция
+репликация
транскрипция
+ДНҚ-ның өздігінен екі еселенуі
ДНҚ-ның транспозициясы
106. Топоизомераза ферменті: (4)
ДНҚ – ның аналық тізбегін ажыратады
ДНҚ – ның бір тізбегін кеседі
+ бір тізбектің екінші тізбек маңында айналуына мүмкіндік береді
+ репликативтік айырдың алдындағы ширатылуларды босаңсытады
+ репликативтік айырдың алдындағы супер оралымдардың түзілуіне кедергі жасайды
107. Хеликаза ферменті: (2)
+ДНҚ – ның аналық тізбегін ажыратады
+ ДНҚ – ның бір тізбегін кеседі
+репликативтік айыр түзу процесіне қатысады
репликативтік айырдың алдындағы ширатылуларды босаңсытады
репликативтік айырдың алдындағы супер оралымдардың түзілуіне кедергі жасайды
108. Лигаза ферменті: (2)
ДНҚ – ның аналық тізбегін ажыратады
+ДНҚ – ның құрамын қалпына келтіреді
бір тізбектің екінші тізбек бойында айналуына мүмкіндік береді
репликативтік айырдың алдындағы ширатылуларды босаңсытады
+ жаңадан пайда болған кесінділерді қосады
109. ДНҚ - полимераза ферменті: (2)
ДНҚ – ның аналық тізбегін ажыратады
ДНҚ – ның бір тізбегін кеседі
бір тізбектің екінші тізбек маңында айналуына мүмкіндік береді
+ жаңа пайда болған полинуклеотидтік тізбекке нуклеотидтерді қосады
+ 3/ ұшының ОН тобына нуклеотидтерді жалғайды
110. ДНҚ-ның жаңа синтезделген тізбегінің синтезін қамтамасыз ететін ферменттер: (2)
+РНҚ - праймаза
РНҚ - полимераза
+ ДНҚ - полимераза
+ топоизомераза
эстераза
111. ДНҚ-ның өздігінен екі еселенуі: (2)
+ репликация
транслокация
+ редупликация
репарация
трансляция
112. ДНҚ репликациясының ерекшеліктері: (3)
+ матрициялық синтез
+комплементарлық принцип бойынша А-Т, Г-Ц
консервативті әдіспен
+ жартылай консервативті әдіспен
комплементарлық принцип бойынша А-Г, Г-Т
113. ДНҚ-ның жаңа түзілген тізбегін синтездейтін ферменттер: (3)
нумеразалар
+ полимеразалар
репаразалар
+ репликазалар
+ лигазалар
114.Репликацияға қатысатын ферменттер: (3)
липазалар
+ нуклеазалар
ревертазалар
+ полимеразалар
+ лигазалар
115.Жас тізбектердің матрицалық синтезделуіне қатысатын ферменттер: (3)
эндомеразалар
+ эндонуклезалар
экомеразалар
+ экзонуклеазалар
+ хеликазалар
116. Репликациялық айыр аймағында қызмет атқаратын ақуыз-ферменттер: (3)
тополигазалар
+ топоизомеразалар
SNA-ақуыз
+ SSВ-ақуыз
+ хеликазалар
117. Полинуклеотидті тізбектің синтезіне қатысатын ферменттер: (3)
лигазалар
+ полимеразалар
хеликазалар
+ ДНҚ полимеразалар
+ РНҚ полимеразалар
118.ДНК репликация процессіне қатысатын ақуыз-ферменттер: (2)
тополигазалар
хелимеразалар
+ полимеразалар
+ ДНҚ полимеразалар
цитонуклеоазалар
119. ДНҚ –мен әсерлестін ядролық ферменттердің типтері: (3)
+ полимеразалар
+ нуклеазалар
+ лигазалар
пентозалар
гексазалар
120. ДНҚ лидерлік тізбегі синтезінің ерекшелігі: (3)
+ процесстің үздіксіздігі
процесстің үзілмелігі
+ бір ғана РНК-бастауыш қажет
+ 5´ 3´ бағытында жүреді
3´ 5´бағытында жүреді
121. ДНҚ тізбегін ажырататын ферменттің аталуы: (1)
топоизомераза
ДНК-полимераза
+хеликаза
праймаза
экзонуклеаза
122. Теломерлердің қызметі: (3)
+механкалық
+тұрақтандырушы
+гендер экспрессиясына әсер ететеді
ДНҚ репарациясына қатысады
есептеу
123. Эукариоттардағы ДНҚ репликациясының артта қалған тізбегінің ерекшеліктері: (3)
+инициация, элонгацияжәне терминация сатыларынан тұрады
лидерлік тізбектің репликациясы праймазаның геликазамен белсенденуінен
басталады
+РНҚ-бастауыш Оказаки фрагменттерінің синтезі үшін қажет
+РНК-бастауыш Оказаки фрагменттерінің синтезіаяқталғаннан соң жойылады
екі тізбегі де бір мезгілде түзіледі
124. Теломеразаларға тән: (3)
сомалықжасушаларда қызмет атқарады
+ генеративті жасушаларда қызмет атқарады
+ хромосоманың ұштарын ұзартады
хромосоманың орталық бөліктерін ұзартады
+кері транскриптаза тәрізді әсер етеді
125. «Хейфликлимиті» - бұл: (2)
жасқа байланысты жасуша бөлінуінің жоғарылауы
теломеразалардың орын ауыстыруы
+ жасқа байланысты жасуша бөлінуінің төмендеуі
теломеразалар жұмысының тоқтауы
+ жасушаның бөліну санының адам жасына тәуелділігі
126. ДНҚ молекуласының екі еселенуінің ережелері : (4)
+жартылай консервативті
+ комплементарлы
параллельді
+ униполярлы
+ үзілмелілі
127. ДНҚ –ның ілесуші тізбегінің синтезі анықталады: (3)
процестің үздіксіздігі
+ процестің үзілмелігі
+ РНК-бастауыш қажет.
+ 5´ 3´ бағытында жүреді
3´ 5´бағытында жүреді
128. ДНҚ бөліктерінің деспирализациясы үшін қолданылатын фермент: (1)
+топоизомераза
ДНК-полимераза
геликаза
праймаза
экзонуклеаза
129. Лигаза қажет: (2)
лидерлік тізбектің синтезі кезінде
+ артта қалушы тізбектің синтезі кезінде
+ Оказаки фрагменттерін тігу үшін
ДНҚ екі тізбегінің арасындағы сутектік байланыстарды ажырату үшін
ДНҚ-полимеразаның қызметін бастау үшін
130. Сызықты хромосома ұштарының ұзаруы қамтамасыз ететін ферменті: (1)
хеликазалар
+теломеразалар
топоизомеразалар
ДНК-полимеразалар
лигазалар
131. Теломераза қандай жасушаларда ДНҚ жаңа тізбегін қайта қалпына келтіреді: (3)
сомалық
+генеративті
+ісік
+ иммортализацияланған (ажалсыз) жасуша культураларыныңлинияларында
жүйке
132. Теломерлерге тән: (3)
+ хромосома ұштарында орналасады
хромосоманың эухроматиндік құрылымына жатады
+ хромосоманың гетерохроматиндік құрылымына жатады
+ тұрақты құрылым болып табылады
тұрақсыз құрылым болып табылады
133. ДНҚ-полимеразаға тән қасиет: (3)
+ДНҚ-ның жаңа тізбегін синтездейді
+ зақымдалған ДНҚ-ның репарациялайды
транскрипцияқателіктерін түзейді
+ репликация қателіктерін түзейді
трансляцияқателіктерін түзейді
134. ДНҚ лидерлік тізбегінің репликациясы сипатталады: (2)
1. тікелей жаңа ДНҚ тізбегінң синтезделуімен
2. +бір праймердің синтезделуімен
3. бірнеше праймердің синтезделуімен
4. Оказаки прагменттерінің синтезделуімен
5. +праймерлерді алып тастағаннан кейін тікелей жаңа ДНҚ тізбегінің синтезделуімен
135. ДНҚ ілесуші тізбегінің еселенуі сипатталады: (2)
1. тікелей жаңа ДНҚ тізбегінң синтезделуімен
2. бір праймердің синтезделуімен
3. +бірнеше праймердің синтезделуімен
4. жаңа тізбектің үздіксіз синтезделуімен
5. +ДНҚ жаңа тізбегінің фрагменттер түрінде, үзілмелі, синтезделуімен
136. Теломерлер, бұл: (2)
1. ДНҚ кодтайтын учаскелері
2. ДНҚ уникалды қатарлары
3. +ДНҚ кодтамайтын учаскелері
4. +ДНҚ қайталанатын қатарлары
5. хромосомалардың эухроматинді учаскелері
137. Теломерлер орналасады: (2)
1. хромосоманың центромерлік облысында
2. хромосоманың центромера маңындағы обысында
3. +хромосоманың ұшындағы учаскелерінде
4. хромосоманың эухроматиндік учаскелерінде
5. +хромосоманың гетерохроматиндік учаскелерінде
138. Хромосоманың теломерлік учаскелерінің функциялары: (2)
1. +жасушалардың бөліну санын реттеуге қатысады
2. майлар алмасуын реттеуге қатысады
3. ақуыздарды кодтауға қатысады
4. +хромосомалардың ядро матриксіне бекінуіне қатысады
5. заттар алмасуы реттелуіне қатысады
139. Хромосомалардың теломерлік учаскелері қатысатын процестер: (3)
1. құрылымдық гендердің транскрипциясы
2. +жұп хроматидтер ұштарының байланысы
3. ақуыз молекулаларының транскрипциясы
4. +жасушалардың бөліну санын реттеу
5. +гендердің толық репликацияланбай қалуынан сақтау
140. Теломерлері белсенді болатын жасушалардың типтері: (2)
1. тері жасушалары
2. +ісік жасушалары
3. қан жасушалары
4. +жыныс жасушалары
5. жүйке жасушалары
Транскрипция, трансляция, генетикалық код
141. ДНҚ-РНҚ полимераза комплексі түзіледі:(1)
+ промоторда
операторда
регуляторда
терминаторда
атенуаторде
142. ДНҚ-РНҚ полимеразалық кешені іске қосады: (2)
+а-РНҚсинтезін
ДНҚсинтезін
+полинуклеотидтердің синтезін
аминқышқылдарының синтезін
ферменттердің синтезін
143. Бос аминқышқылдарын активтендіреді: (1)
пептидилтрансфераза
РНК-полимераза
+аминоацил-т РНК синтетаза
ДНК-полимераза
РНК-праймаза
144. Ақуыздың синтезіне матрица болады: (1)
р-РНК
т-РНК
+ а-РНК
ДНК
ген
145. РНҚ-полимеразының ДНҚ –мен байланыс түзетін бөлігі:(1)
атенюатор
регулятор
+ промотор
оператор
терминатор
146. Гендердің экспрессиясына кіретін процесстер: (2)
репликация
+ трансляция
редупликация
рекомбинация
+ транскрипция
147. Ақуыз - репрессорымен байланысатын ДНК бөлігінің аталуы: (1)
атенюатор
регулятор
промотор
+ оператор
терминатор
148. Репрессор-ақуызын кодтайтын ДНҚ бөлігінің аталуы: (1)
атенюатор
+ регулятор
промотор
оператор
терминатор
149. Прокариот генінің активтілігінің реттелу деңгейлері: (2)
репликациялық
+трансляциялық
+ транскрипциялық
рекомбинациялық
регенерациялық
150. Эукариот генінің активтілігінің реттелетін деңгейлері: (3)
+ транскрипциялық
+ трансляциялық
транспортация
+посттрансляциялық
репарациялық
151. а-РНҚ-ғы генетикалық ақпараттың ақуызға көшірілуі: (1)
транскрипция
+ трансляция
репликация
рекомбинация
редупликация
152. Әрбір аминқышқылы шифрленген: (2)
+ триплетпен
реконмен
+ кодонмен
геноммен
дуплетпен
153. Тірі ағзалардың бірлігін дәлелдейтін генетикалық кодтың қасиеті: (1)
триплеттілігі
+ универсалдылығы
артықшылығы
коллинеарлылығы
консервативтілігі
154. Генетикалық ақпараттың ДНҚ-дан РНҚ-ға көшірілуі: (1)
+ транскрипция
трансляция
репликация
рекомбинация
редупликация
155. Трансляция сатылары: (3)
+ инициация
элиминация
+ терминация
импрегнация
+элонгация
156. Оператор – бұл: (2)
репликация бірлігі
промотор және құрылымдық гендер
+ реттеуші қатарлар
+ оперонның іске қосылуын және істен шығарылуын бақылайды
репарацияны бақылайды
157. Прокариот генінің реттеуші бөлігіне кіреді: (2)
экзон
+промотор
интрон
триплеттер
+ оператор
158. Транскрипцияның басталуы: (2)
геннің реттеуші бөлігінің басталу нүктесінен
+транскрипцияның басталу нүктесінен
промотордың басталу нүктесінен
оператордың басталу нүктесінен
+ геннің кодтаушы бөлігінің басталу нүктесінен