15. Гетерозиготалы ата-аналар некесінен туылған аутосомалық рецессивті ауру балалармен сау балалардың туылу мүмкіндігі:(2)
50 %
100 %
+75 %
60 %
+25 %
16. Х-хромосомасымен тiркес тұқым қуалайтын доминантты белгiлер: (2)
полидактилия
гемофилия
дальтонизм
+тіс эмалының гипоплазиясы
+витаминге тұрақты рахит
17. Х-хромосомасымен тiркес тұқым қуалайтын рецессивтi белгiлер:(2)
1.полидактилия
2. + гемофилия
3. + дальтонизм
4. тіс эмалының гипоплазиясы
5. витаминге тұрақты рахит
18.Гемофилия Х-хромосомасымен тiркес тұқым қуалайтын рецессивтi ауру. Егер шешесiгемофилияны (ХН Хһ) тасымалдаушы болса, онда гемофилияның көрiнiс беруi ұлдарында қандай (1):
1.25%
2. + 50%
3. 100%
4. 0%
5. 75%
19. Гемофилия Х-хромосомасымен тiркес тұқым қуалайтын рецессивтi ауру. Егер шешесiгемофилияны (ХН Хһ) тасымалдаушы болса, онда гемофилияның көрiнiс беруi қандайқыздарында: (1)
1. 25%
2. 50%
3. 100%
4.+0%
5. 75%
20. Гемофилия Х-хромосомасымен тiркес тұқым қуалайтын рецессивтi ауру. Гемофилияны тасымалдаушы және гемофилиямен ауру әйел адамның генотипін көрсетіңіз: (2)
1.46 XhY
2. + 46 Х hХ h
3.46 ХХУ
4. + 46 Х НХ h
5. 46Х HХH
21. Қанша аутосомдық тiркесу топтары бар:әйелде, ер адамдарда (1):
1. 20
2. 21
3. + 22
4. 23
5. 24
6. 46
22. Ер адамның диплоидты жиынтығында гемофилияның неше аллельді гені болады: (1)
1. 2
2.3
3. +1
4.4
5. 0
23. Голандриялық белгiлердi (У- тіркескен) анықта: (2)
1. гемофилия, синдактилия
2. + синдактилия
3. + гипертрихоз
4.ФКУ
5. полидактилия
24. Х-хромосомасымен тiркес тұқым қуалайтын белгiлердi анықта,: (2)
брахидактилия
гипертрихоз
+ гемофилия
синдактилия
+ дальтонизм
25. Дальтонизм Х-хромосомасымен тiркес тұқым қуалайтын рецессивтi ауру. Егер шешесi дальтонизмдi тасымалдаушы (XD Xd) болса, онда дальтонизм ұл балаларының қаншасында көрiнiс бередi: (1)
25%
2. +50%
3. 100%
4. 0%
5. 75%
26. Хромосомалық ауруларды тудыратын мутациялар: (2)
гендік
+ геномдық
3. + хромосомалық
4. транзициялар
5. трансверсиялар
27. Хромосомалық ауруларға әкелетін геномдық мутациялар: (2)
1. + моносомия
2. полиплоидия
3. + трисомия
4. гаплоидия
5. моноплоидия
28. Аутосомдық аномалияларға жататын синдромдар: (3)
Шерешевский
Леш – Найян
+ Эдвардс
+ Патау
+ Даун
29. Гоносомдық аномалиялар-аурулар: (2)
+ Кляйнфельтер
Тея – Сакс
Леш – Найян
Даун
+Тернер-Шерешевский
30. Генетикалық кеңеске 4 жастағы ақыл-есі кеміс баланы көрсетті. Тексеру барысында анықталды: беті жалпақ, көздерінің қыйығы монголоидты, эпикант, құлақ қалқандары төмен орналасқан және т.б. Цитогенетикалық зерттеуде: баланың кариотипі 47,ХУ(21+). Синромды анықтаңыз: (1)
+ Даун синдромы
Патаусиндромы
Теа – Сакссиндромы
Эдвардссиндромы
Тернер -Шерешевскийсиндромы
31.Әйелдер кеңесіне 30 жастағы әйел қаралды, оның шағымдары: алғаш аменорея, бедеулік. Тексеру барысына анықталды: бойы кішкентай (145 см.), мойнында қанат тәрізді қатпарлары бар, екінші реттік жыныс белгілері жетілмеген. Цитогенетикалық зерттеу анықтады: кариотип 45,ХО. Диагноз қойып, синдромын анықтаңыз: (1)
Даун синдромы
Патаусиндромы
Теа – Сакссиндромы
Эдвардссиндромы
+Тернер-Шерешевскийсиндромы
32. Аурудың кариотипі 47,ХУ(13+). Диагнозын қойыңыз: (1)
1. Даунсиндромы
2. + Патаусиндромы
3. Теа – Сакссиндромы
4. «мысық айқайы» синдромы
5. Тернер- Шерешевский синдромы
33. Аурудың кариотипі 47,ХУ(18+). Диагнозын қойыңыз: (1)
1.Даунсиндромы
2.Патау синдромы
3. Теа – Сакс синдромы
4. + Эдвардссиндромы
5. Тернер-Шерешевский синдромы
34.Жаңа туылған нәрестеде зәр шығару және тыныс алу жүйелерінде көптеген даму ақаулықтары анықталды. Нәрестенің жылығандағы даусы ерекше. Цитогенетикалық зерттеу: 46.ХУ(5р-). Ауруын анықтаңыз: (1)
Даун синдромы
Патау; синдромы
Теа – Сакссиндромы
+ «мысық айқайы»синдромы
Тернер-Шерешевскийсиндромы
35. Медико-генетикалық кеңеске 45-тегі жүкті әйел қаралды. Пренатальдық зерттеуде, УДЗ-де анықталды: жатырдағы баланың ішкі мүшелерінің дамуындағы көптеген ақаулықтар анықталды; баланың кариотипі : 47,ХУ(13+). Ауруын анықтаңыз: (1)
Даунсиндромы
+ Патаусиндромы
Теа – Сакссиндромы
«мысық айқайы»синдромы
Тернер-Шерешевскийсиндромы
36. Хромосомалық ауруларға алып келетін мутациялардың типтерін анықтаңыз:(2)
+ анеуплоидия
полиплоидия
+гетероплоидия
гаплоидия
моноплоидия
37. Жыныс хромосомалар санының өзгеруінен болатын синдромдар: (2)
+ Кляйнфельтер
Теа – Сакс
Леша – Найян
Даун
+ Шерешевский- Тернер
38. Гендік аурулардың себебі болатын мутациялар: (2)
геномдық
хромосомдық
+ гендік
+ нуклеотидтер делециясы
хромосоманың теломерлік локусының делециясы
39. Моногендік ауруларды көрсетіңіз: (3)
подагра
+ Марфан
+ фенилкетонурия
шизофрения
+ Теа-Сакс
40.Ферментопатияларға жатады: (2)
+ Теа-Сакс
Марфан
+ фенилкетонурия
шизофрения
подагра
41.Моногендік ауруардың этиологиясы болып табылатын мутациялар: (3)
+нуклеотидтердің алмасуы
хромосомалардың алмасуы
+ нуклеотидтердің жоғалуы
хромосома санының артуы
+ нуклеотидтердің түсіп қалуы
42.Тұқым қуалайтын гемоглобинопатияларға жатады: (2)
+ орақ тәрізді жасушалық анемия
темір жетіспейтін анемия
гипохромдық анемия
+ талассемия
гемолитикалық анемия
43. Емдеуінде диетотерапия қолданылатын аурулар: (3)
+ ферментопатиялар
гемоглобинопатиялар
+ фенилкетонурия
+ галактоземия
гемофилия
44. Емдеуінде орынын басу терапиясы қолданылатын аурулар: (1)
Даун
Эдвардс
Леш – Найян
Шерешевский
+ Вильсон-Коновалов
45. Тұқым қуалау типіне қарай моногенді аурулар жіктеледі: (3)
+ жыныспен тіркескен
аутосомды- гоносомалы
+ аутосомды-доминантты
+ аутосомды-рециссивті
аутосомды- рекомбинантты толымсыз доминанттылықпен
46. Гендік ауруды туғызатын мутациялар: (3)
геномдық
+ гендік
+ трансверсиялар
+ нуклеотидтер қатарындағы инверсиялар
хромосомалардың теломерлік аймағының делециясы
47. Полигендік ауруларды көрсетіңіз: (2)
Теа-Сакс
Марфан
фенилкетонурия
+ шизофрения
+ подагра
48. Гемоглобиннің құрылысы мен қызметінің бұзылуынан болады:(2)
+орақ тәрізді жасуша анемиясы
Моррис синдромы
фенилкетонурия
+ талассемия
подагра
49. Тұқым қуалайтын ферментопатияға жатады :(2)
орақ тәрізді жасуша анемиясы
темір-жетіспеушілік анемиясы
+ галактоземия
талассемия
+ фенилкетонурия
50. Қандай ауруларда клиникалық белгілерінің көрінуінің алдын-алуға болады:(2)
+ фенилкетонурияда
гемоглобинопатияда
алкаптонурияда
+ галактоземияда
гемофилияда
51. Аурудың бауыры, көкбауыры үлкейгендігі байқалады. Клинико-лабораторялық тексеруден анықталды: церулоплазминнің кан құрамында төмен екендігі. Диагнозын және мүмкін болатын емдеу әдісін көрсетіңіз:(2)
Леш – Найян
Шерешевский - Тернер
+ Вильсон-Коновалов
патогендік терапия
+ орын басу терапиясы
52. Тұқым қуалау типі аутосомды-доминантты, толымсыз доминанттылықпен. Гомозиготаларда ауру өте зілді болады, ал гетерозиготаларда ̶ субклиникалық формада. Қанды зерттегенде эритроциттердің формасы өзгергені анықталды. Диагноз қойыңыз: (1)
гемофилия
+ талассемия
галактоземия
фенилкетонурия
алкаптонурия
53. Мультифакторлы ауруларға жатады: (3)
+подагра
алиментарлы
+ гипертониялық ауру
+ ойық жаралар ауруы
инфекциялық
54. Полигендік аурудыңсинонимі: (2)
монофакторлы
+ мультифакторлы
семифакторлық
+ тұқым қуалайтын ауруларғабейімділік
тіке тұқым қуалайтын аурулар
55.Полигендік ауруды қоздыратын факторлар: (2)
генетикалық
фенотиптік
+ орта факторы
ішкі фактор
+ сыртқы фактор
56. Полигендік аурулардың пайда болу себептері: (2)
бір геннің мутациясы
+ бірнеше геннің мутациясы
+ орта факторларының әсері
бактериялардың әсері
вирустардың әсері
57. Полигендік аурулардың клиникалық көрініс беруінде орта факторларының әсері: (2)
басты
+ қоздырушы
+ қосымша
аралық
негізгі
58. Аутосома санының өзгеруінен болатын ауруларға тән: (3)
тұқым қуалап беріледі
+ өте сирек тұқым қуалап беріледі
+ мүшелер дамуының көптеген ақаулықтарымен
дамудың жекелеген ақаулықтарымен
+дене және ақыл-ой дамуында кемістіктер
59. Хромосомалық ауруларды емдеу әдістері: (2)
диетотерапия
+хирургиялық емдеу
+гормональды терапия
генотерапия
пренатальды диагностика
60. Хромосомалық ауруларға диагноз қою әдістері: (2)
генеалогиялық
+цитогенетикалық
биохимиялық
+FISH-әдіс
микробиологиялық
61. Даунсиндромының негізгі клинико-морфологиялық белгілері: (4)
+ ауызы ашылып, тілі сырытқа шығып тұрады
+ шүйделері жалпақ
+ құлақ қалқандары төмен орналасқан
+ эпикант
мойнында қанат тәрізді қатпарлары болады
62.Шерешевский-Тернерсиндромының негізгі клинико-морфологиялық белгілері:(3)
+ кеудесі қалқан тәрізді
бойы ұзын
ауызы ашылып, тілі сыртқа шығып тұрады
+ гонадалардың дисгенезиясы
+ мойнында қанат тәрізді қатпарлары болады
63. Кляйнфельтерсиндромының негізгі клинико-морфологиялық белгілері: (3)
+ бойы ұзын
бойы қысқа
кеудесі қалқан тәрізді
+гонадалардың дисгенезиясы
+ евнухизм, майдың жиналуы әйел жынысына тән, бастың таз болуы
64. Зат алмасудың токсиндік заттарының көбейіп кетуінен болатын гендік ауруларда қолданылады: (1)
гормональды терапия
+ диетотерапия
жүктеме әдісі
орынбасу терапиясы
генотерапия
65. Белгілі бір заттардың азайып кетуінен болатын гендік ауруларда қолданылады: (1)
гормональды терапия
диетотерапия
жүктеме әдісі
+орынбасу терапиясы
генотерапия
66. Гендік ауруларда қолданылатын патологияның себебін «түзейтін» әдіс: (1)
гормональды терапия
диетотерапия
жүктеме әдісі
орынбасу терапиясы
+генотерапия
67. Хромосома құрылысындағы өзгерістерді анықтауға арналған цитогенетикалық әдіс: (3)
+ кариотиптеу
+ дифференциальды бояу
жыныс хроматинін анықтау әдісі
+ FISH-әдіс
экспресс-әдіс
68. Егіздерді салыстыру әдісі қолданылады: (2)
шежіре құрастыру және талдау жасау үшін
белгінің тұқым қуалаушылығын анықтау үшін
+ белгінің дамуында тұқым қуалаушылық пен ортаның рөлін бағалау үшін
+ моно- және дизиготтардың ішкі жұптық ұқсастығын салыстыру үшін
адам хромосомаларын карталау үшін
69. Жынысты анықтау үшін қолданылатын әдіс: (2)
+ цитогенетикалық
сома жасушаларының генетикасы әдісі
биохимиялық
генеалогиялық
+жыныс хроматинін анықтау
70. Зат алмасудың бұзылуынан болатын ауруларға диагноз қою әдісі: (2)
цитогенетикалық
+ биохимиялық
+микробиологиялық
гибридологиялық
моделдеу әдісі
71. Х-хромосомасымен тіркес рецессивті белгінің тұқым қуалау типі: (1)
гипертрихоз
+ гемофилия
полидактилия
алты саусақтылық
альбинизм
72. Х-хромосомасымен тіркес тұқым қуалайтын белгі: (1)
полидактилия
қант диабеті
фенилкетонурия
+ дальтонизм
гипертрихоз
73. Гемофилияның тұқым қуалау типі: (1)
хромосомасымен тіркес, доминантты
голандриялық
+ Х- хромосомасымен тіркес, рецессивті
цитоплазмалық
У-хромосымен тіркес
74. Шежіреде бір ұрпақ дараларының орналасуы: (2)
+ горизонтальды
ретсіз
+ туылу ретіне қарай солдан оңға қарай
туылу ретіне қарай оңнан солға қарай
вертикалды
75. Шежіре құру барысында бір ата-анадан тараған балалар қалай аталады: (1)
пробандтар
гомозиготалар
некелестер
+ сибстар
ата-аналар
76. Хромосомалар санының өзгеруін анықтайтын әдіс: (1)
биохимиялық
егіздерді салыстыру
микробиологиялық
генеалогиялық
+ цитогенетикалық
77.Амниоцентез - бұл: (1)
жыныс хроматинін зерттеу
идиограмма құрастыру
ферменттер активтілігін зерттеу
тұқым қуалау типін анықтау
+ұрықтың амнион сұйықтығының жасушаларын зерттеу
78. Генеалогиялық әдіс көмегімен анықтауға болады: (3)
хромосома құрылысының өзгерістерін
+ аурудың тұқым қуалау типін
+ ауру баланың туылу мүмкіндігін
+пробандтың генотипін
хромосома санының өзгеруін
79. Пренатальды диагнотиканың тікелей әдісі: (3)
+хорионбиопсия
егіздерді салыстыру
+амниоцентез
+кордоцентез
альфа-фетопротеинді анықтау
80. Амниоцентезді жүргізу уақыты: (1)
жүктіліктің 8-12 аптасы
жүктіліктің 5-7 аптасы
+жүктіліктің15-18аптасы
жүктіліктің 1-ші аптасының аяғы
жүктіліктің 2-4 аптасы
81. Пренатальды диагностиканың инвазивті әдісіне жатады: (3)
УЗИ
+амниоцентез
+хорионбиопсия
электроэнцефалография
+кордоцентез
82. Адамның тұқым қуалайтын ауруларына диагноз қою үшін қолданылатын әдістер: (3)
+ биохимиялық
гибридологиялық
+генеалогиялық
цитостатистикалық
+ молекулалық - генетикалық
83. Х –хромосомамен тіркес доминантты тұқым қуалау типіне тән: (2)
ер адамдар жиірек ауырады
+ әйелдер жиірек ауырады
+ вертикаль бағытта тұқым қуалайды
горизонтальбағытта тұқым қуалайды
сау, тасымалдаушы анадан беріледі
84. Хромосомалық ауруларға пренатальдыдиагностикалауда қолданылатын әдіс: (2)
1. егіздерді салыстыру
2. + амниоцентез
3. генеалогиялық
4. + цитогенетикалық
5. биохимиялық
6. модельдеу
85. Голандриялық тұқым қуалау типіне тән: (2)
+ ұл балалар ауырады
қыздар ауырады
+ белгі әкелерінен барлық ұлдарына беріледі
белгі әкелерінен барлық қыздарына беріледі
тасымалдаушы аналарынан барлық ұлдарына беріледі
86. Кордоцентез жүргізіледі: (3)
+ жүктіліктің18-22 аптасында
жүктіліктің 15-18 аптасында
+кіндіктен қан алу арқылы
ұрық жасушасы бар ұрық маңындағы сұйықтықты зерттейді
5. + тұқым қуалайтын ауруларды пренатальды диагностикалау үшін
87. Скрининг–программасы бөлінеді: (2)
+ жаппай
тура
тура емес
+селективті
инвазивті
88.Медико – генетикалық кеңес жүргізіледі: (3)
+ 35-тен асқан әйелдерге және 40-тан асқан еркектерге
+ туыстық некеде тұратын ерлі зайыптыларға
50-ден асқан ерлі-зайыптыларға
+ рецессивті аурулардың гетерозиготалы тасымалдаушыларына
35-ке дейінгі барлық әйелдерге
89. Клинико-генеалогиялық әдістің кезеңдері: (3)
+мәліметтер жинау
+ шежіре құрастыру
скринингтікбағдарламалар жүргізу
+ генеалогиялықталдау
селективті скрининг