244. Промотордың қызметі: (3)
арнайы реттеуші ақуыздармен байланысу
+ РНК-полимеразамен байланысу
геннің құрылымын реттеу
+ гендер белсенділігінің реттелуі
+ транскрипцияның реттелуі
245. Гендердің промоторы қамтамасыз етеді: (2)
РНК-полимеразамен байланысуды
арнайы реттеуші ақуыздармен байланысуды
+ гендер белсенділігінің реттелуін
геннің құрылымын реттеуді
+ транскрипцияның реттелуін
246. РНҚ-полимераза: (2)
+ транскрипцияның негізгі ферменті
трансляцияныңнегізгі ферменті
репликацияныңнегізгі ферменті
праймерді қажет етеді
+праймерді қажет етпейді
247. Прокариоттардың РНҚ-полимеразасы: (3)
+РНҚ үш түрінің де (р-РНҚ, а-РНҚ, т-РНҚ) синтезін қамтамасыз етеді
РНҚ бір түрінің синтезін қамтамасыз етеді
+өздігінен промотромен байланысуға және транскрипцияны бастауға қабілетті
өздігінен промотромен байланысуға және транскрипцияны бастауға қабілетсіз
+ күрделі құрлысты
248. Бактериялардың РНҚ-полимеразасы: (2)
+ Прибновбоксты таниды
Хогнессбоксты таниды
ро-фактор арқылы промотормен байланысады
транскрипцияның жалпы факторлары (ТЖФ) арқылы промотормен байланысады
+ σ фактор арқылы промотормен байланысады
249. Эукариоттардағы пре-а-РНҚ: (3)
+а-РНҚ бастаушысы болып табылады
жетілген м-РНҚ бірнеше есе қысқа тізбегі болады
+жетілген м-РНҚ бірнеше есе ұзын тізбегі болады
+кодталмайтын – интронды бөліктері болады
тек экзондардан тұрады
250. РНҚ-полимераза I қамтамасыз етеді: (1)
+ р-РНҚ синтезін
м-РНҚсинтезін
т-РНҚсинтезін
РНҚ барлық түрініңсинтезін
ДНҚсинтезін
251. а-РНҚ: (4)
+ транскрипция нәтижесінде түзіледі
+ прокариоттарда полицистронды
+эукариоттарда моноцистронды
+про-және эукариоттарда интрондары болмайды
эукариоттарды интрондары болады.
252. Альтернативті сплайсинг механизмдері: ( 3)
+әртүрлі промоторлар қолданылады
+алғашқы транскрипттің полиаденилиденуінің әртүрлі сайттары қолданылады
бірдей пре-мРНҚ-дан әртүрлі экзондар кесіледі
+бірдей пре-мРНҚ әртүрлі интрондар кесіледі
бірдей пре-мРНҚ-дан әртүрлі кодондар кесіледі
253. Транскрипция- бұл: (2)
+ матрицалық процесс
репарациялық процесс
+ДНҚ және РНҚ азоттық негіздерінің комплементарлы ережесіне негізделген
прокариоттарда бір ғана ДНҚ-полимераза ферментінің әсерімен жүзеге асады
эукариоттарда бір РНҚ-полимеразаның әсерімен жүзеге асады
254. Прокариоттардағы РНҚ-полимеразасына тән: (3)
+ақуыздық кешеннен –РНҚ-полимераза жәнеσ-фактордан тұрады
+тікелей промотромен байланысады
промотромен транскрипциялық факторлар арқылы байланысады
РНҚ-ның бір ғана түрі синтезделеді
+ РНҚ-ның барлық түрі синтезделеді
255.Эукариоттарда РНҚ-полимераза: (2)
бір типті
+үш типті
транскрипцяны өздігінен бастай алады
міндетті түрде сигма фактормен байланысуы тиіс
+міндетті түрде транскрипциялық фактормен байланысуы тиіс
256. Эукариоттардың а-РНҚ-сының посттранскрипциялық модификациясына тән процесстер: (3)
гя-РНҚ –ның бір молекуласы бір ғана а-РНҚ молекуласына бастама береді
+гя-РНҚ –ның бір молекуласы бірнеше а-РНҚ молекуласына бастама береді
экзондар интрондар кесілгеннен соң тек бір ғана ретпен тігіледі
+экзондар интрондар кесілгеннен соң әртүрлі ретпен тігіледі
+ақуыздардың әртүрлілігін қамтамасыз етеді
257. Процессингтеа-РНҚ келесі өзгерістеге ұшырайды: (3)
+ кэп түзілуі
+ полиаденилденуге
+ сплайсингке
инициацияға
элонгацияға
258. Альтернативті сплайсингке тән процесстер: (3)
+бір геннен а-РНҚ-ның бірнеше түрі транскрипцияланады
бір геннен а-РНҚ-ның бір ғана түрі транскрипцияланады
+жетілген а-РНҚ экзондарының әртүрлі үйлесімдерінің түзілуі
+бір ғана геннен құрылымы және қасиеті әртүрлі ақуыздар синтезделеді
бір геннен құрылымы және қасиеті бірдей ақуыздар синтезделеді
259. Транскрипцияныңинициациясы: (3)
+ транскрипцияның бірінші кезеңі
+ РНҚ-полимеразамен промотордың байланысуы
+бірінші нуклеотид аралық байланыстың түзілуі
өсіп жатқан пре-РНҚтізбегінің біртіндеп ұзаруы
транскрипцияның аяқталуы
260. Трансляцияға қатысады: (3)
рибонуклеотидтер
+и-РНҚ
+ т-РНҚ
+аминқышқылының 20 түрі
ДНҚ-полимераза
261. Генетикалық кодтың қызметін қамтамасыз ететін қасиеттері: (4)
+артықшылығы
+әмбебаптылығы
+ коллинеарлығы
комплементарлығы
+үздіксіздігі
262. Мағнасыз кодондардың сипаттамалары: (3)
+олармен трансляция процессі аяқталады
+олардың саныүшеу (УГГ, УГА, УАГ)
тек бір ғана аминқышқылын кодтайды
+оларды мағынасыз, стоп-кодондар немесе терминациялық кодондар деп атайды
бұл старт-кодондар
263. Бактериялардағы трансляцияның ерекшеліктері: (2)
+ трансляциямен транскрипцияның қатар жүруі
трансляция және транскрипция кеңістікке және уақытқа байланысты бөлінген
бактериялардың м-РНҚ тізбегі – моноцистронды
инициаторлық аа-т-РНҚ Мет – т-РНҚімет болып табылады
+ инициаторлық аа-т-РНҚ формил Мет-т-РНҚfмет болып табылады
264.Эукариоттардағы трансляция механизмінің ерекшеліктері: (3)
+рибосомамен а-РНҚбайланысы үшін инициациялық факторларды қажет етеді
рибосомамена-РНҚбайланысы үшін инициациялық факторларды қажететпейді
АУГ кодонында рибосома бірден а-РНҚ байланысады
+ рибосомалар алдымен а-РНҚқалпақшалы 5 ұшына енеді, содан кейін АУГ кодоныменқосылады
+ метионин үшін текбір ғана т-РНҚ бар
265. тРНҚ антикодоны ненің кодонымен әсерлеседі: (1)
ДНҚ
рРНҚ
тРНҚ
+аРНҚ
кРНҚ
266. Ақуызды кодтайтын геннің бөлігі АГЦ нуклеотидтер қатарынан тұрады. т-РНҚ антикодонының қатарын анықтаңыз: (1)
УЦГ
ТЦГ
+ АГЦ
ТГЦ
УГЦ
267. Транспорттық РНҚқұрылымында болады: (3)
кодон
+ антикодон
+ аминқышқылының бекіну сайты
промотормен байланысу сайты
+ рибосомаменбайланысу сайты
268.Трансляция процессі бұл: (2)
+ генетикалық ақпараттың а-РНҚ–дан ақуызға берілуі
+ рибосомада жүреді
генетикалық ақпараттың т-РНҚ–дан ақуызға берілуі
генетикалық ақпараттың ДНҚ–дан ақуызға берілуі
ядрода жүреді
269. Генетикалық кодтың сипаттамасы: (3)
+ 64 кодоннан тұрады
кодоннан тұрады
+3 нонсенс-кодоны болады
20 аминқышқылына сәйкес 20 мағыналы кодоны болады
+әмбебап
270. Фолдинг-бұл: (2)
+пептидтік тізбектің кеңістіктік құрылымдарына ие болуы
кеңістіктік құрылымда нуклеотидтік тізбектің бұрылуы
+қосымша ақуыз-шаперондармен қамтамасыз етіледі
элонгацияныңақуыздық факторларымен қамтамасыз етіледі
трансляцияның терминацияақуыздарының факторларымен қамтамасыз етіледі
271. а-РНҚкодоны комплементарлы: (2)
+ДНҚ триплетіне
рРНҚ кодонына
+ тРНҚ антикодонына
тРНҚ кодонына
аминқышқылына
272. Трансляцияинициациясы: (2)
+активті рибосоманың құрылуы
аминқышқылдық тізбектің өсу процесі
а-РНҚ– рибосома кешенінің ыдырауы
рибосома мағанасыз кодонға дейін жетеді
+ метионинді тасмалдаушы т-РНҚ а-РНҚ старт кодондын таниды және онымен байланысады.
273. Ақуызды кодтайтын геннің бөлігі АТТ нуклеотидтер қатарынан тұрады. т-РНҚ антикодонының қатарын анықтаңыз: (1)
АУГ
АГУ
АГГ
+ АУУ
АТГ
274. Аминқышқылдарын бір-бірімен байланыстырып, ақуыз молекуласының түзілуін қамтамасыз ететін фермент: (1)
аминоацилхолинэстераза
пептилилсинтетаза
+ пептидилтрансфераза
РНК - полимераза
пептидилизомераза
275. Ақуыздың посттрансляциялық модификациясы жалғасады: (2)
1. байлануы
2. +кэп қалпақшасының жалғануы
3. полиацетилдену
4. +полиаденилдену
5. жаңа аминқышқылдарының қосылуымен
276.Транскрипцияның элонгацияпроцессіферменттердің қатысуымен жүреді (2):
1. ДНК – полимераза
2. репликаза
3. + РНК-полимераза
4. хеликаза
5. +РНК-полимеразаның кор-ферменті
277. Транцкрипцияның терминациялану типтері: (2)
1. РНҚ – полимеразаның белсенділігіне байланысты
2. + терминаторлық бөліктегі арнайы қатарларға байланысты
3. аттенуатор белсенділігіне байланысты
4. + терминаторлық ақуыздардың белсенділігіне байланысты
5. ДНҚ – полимеразаның белсенділігіне байланысты
278. Эукариоттардағы РНҚ – полимераза І ненің синтезін бақылайды: (1)
1. ақпараттық РНҚ
2. +рибасомалық РНҚ
3. митохондриялық РНҚ
4. тасымалдаушы РНҚ
5. РНҚ барлық типтерін
279. Эукариоттардағы РНҚ – полимераза ІІ ненің синтезін бақылайды: (2)
1. РНҚ барлық типтерін
2. + ақпараттық РНҚ
3. тасмалдаушы РНҚ
4. + матрицалық РНҚ
5. рибосомалық РНҚ
280. Эукариоттардағы РНҚ – полимераза ІІІ ненің синтезін бақылайды: (2)
1. ақпараттық РНҚ
2. РНҚ барлық типтерін
3. +рибасомалық РНҚ
4. митохондриялық РНҚ
5. +тасымалдаушы РНҚ
281. Эукариоттарда ядролық РНҚ-ның посттранскрипциялық модификациясында жүретін процестер: (2)
1. спейсерлік қатарларды тану және кесу
2. кодтайтын қатарларды тану және кесу
3.+ кодтамайтын қатарларды тану және кесу
4. кодтамайтын қатарларды тігу
5.+ кодтайтын қатарларды тігу
282. Эукариоттардың ядролық РНҚ пісіп жетілуінде жүретін процестер: (2)
1. 3' – ұшына триплеттердің қосылуы
2. +5' – ұшына «қалпақшаның» қосылуы
3. 3' – ұшына «қалпақшаның» қосылуы
4. +3' – ұшына полиаденилдік қатарлардың қосылуы
5. 5' – ұшына кодондардың қосылуы
283. Рибосоманың үлкен суббірлігіндегі функциялық орталықтар: (2)
1. нуклеотидтік орталық
2. +амин қышқылдық орталық
3. нуклеосомдық орталық
4. +нуклеомерлік
5. +пептидилтрансферазалық орталық
284. Рибосоманың үлкен суббірлігінде орналасады: (3)
1. ДНҚ – полимеразаны байланыстыратын орталық
2. +а-РНҚ байланыстыратын орталық
3. АТФ байланыстыратын орталық
4. +пептидтік орталық
5.+ аминқышқылдық орталық
285. Тасымалдаушы РНҚ құрамына кіреді: (3)
1. а-РНҚ бекіну сайт
2. +аминқышқылы байланысатын сайт
3. ДНҚ байланысатын сайт
4. +рибосомамен байланысатын сайт
5. +антикодон
286. Тасымалдаушы РНҚ-ын сипаттайтын қасиеттер: (3)
1. +ерігіштігі
2. ерімейтіндігі
3. а-РНҚ және р-РНҚ мен салыстырғанда көлемі үлкен
4. + а-РНҚ және р-РНҚ мен салыстырғанда көлемі кішірек
5. + «ерекше» нуклеотидтері болады
287.Тасымалдаушы РНҚ мынадай қасиеттерімен сипатталады: (3)
1. +РНҚ басқа түрлеріне қарағанда салыстырмалы тұрақтылау
2. РНҚ басқа түрлеріне қарағанда синтезделу жылдамдығы баяу
3. + РНҚ басқа түрлеріне қарағанда синтезделуі жылдамдау
4. +ұдайы синтезделеді
5. ұдайы синтезделмейді
288. Аминоацил –РНҚ-синтетаза: (2)
1. а-РНҚ кодонын таниды
2. +т-РНҚ үйлесімді аминқышқылды таниды және байланыстырады
3. т-РНҚ антикодонын таниды
4. +аминқышқылының «бөгде» т-РНҚ қате байланысын ажыратады
5. ДНҚ тізбегіне қате байланысқан нуклеотидтерді ыдыратады
289. Ақуыз биосинтезінің инициация сатысына кіретін процестер: (2)
1. а-РНҚ синтезі
2. +аминқышқылын активтендіру
3. +а-РНҚ-дағы старт кодонын т-РНҚ антикодонының тануы
4. т-РНҚ синтезі
5. а-РНҚ активтелуі
290. Прокариот ағзалардың ақуыз молекулаларында барлық уақытта ұдайы болатын аминқышқылы: (1)
1. формилаланин
2. формиллейцин
3.+ формилметионин
4. формилгистидин
5. формиласпарагин
291. Эукариоттардағы ақуыз биосинтезінің ерекшеліктері: (3)
1. бірінші болып формил - метионин аминқышқылы синтезделеді
2. + бірінші болып метионин аминқышқылы синтезделеді
3. қатысатын инициация факторларының саны аз
4. + қатысатын инициация факторларының саны көп
5. +а-РНҚ моноцистронды болады\
Қазіргі ген туралы түсінік (2):
ген мутацияның, рекомбинацияның, функцияның элементарлы- структуралық функционалдық бірлігі
+ген – полипептидтік тізбектің синтезін бақылайды
+геннің функционалдық бірлігі – цистрон
ген полисахаридтің синтезін бақылайды
ген тек жасуша ядросында орналасады (локализациясы)
Геннің молекулалық бірлігі оның мынандай құрамдарымен түсіндіріледі: (3)
+кодтаушы бөлігімен
конверальді бөлігімен
регстрациондық бөлігімен
+реттеуші бөлігімен
+промоторлық бөлігімен
Геннің реттеуші бөлігі мынандай арнайы нуклеотидтік қатарлардан тұрады: (3)
+промотордан
прокламотордан
+оператордан
оптимизатордан
+энхансерден
Геннің белсенділігі арнайы нуклеотидтік қатармен бақыланады: (3)
геннің кодтаушы бөлігінде орналасқан
+геннің реттеуші бөлігінде орналасқан
+ТАТА-бокс деп аталатын
ТТТТ-бокс деп аталатын
+ЦААТ-бокс деп аталатын
Транскрипциның эффективтілігі(жылдамдығы) РНҚ полимеразаның төмендегі бөлікпен әрекеттесуімен байланысты: (2)
экзон
интрон
+промотор
терминатор
+ТАТА -бокс
Геннің транскрипциясының жылдамдығы мынандай арнайы нуклеотидтік қатармен реттеледі: (2)
кодонмен
экзонмен
+промотормен
реликатормен
+сайленсермен
298. Прокариоттарға тән ДНҚ репликациясыеың процестері(3):
бірнеше репликативті көзшенің болуы
+бір репликативті көзшенің болуы
бірнеше старттық нүктенің болуы
+бір старттық нүктенің болуы
+спецификалық нуклеотидтің немесе О-сайтының болуы
299. Репликация процесінің инициациясына тән: (3)
РНҚ П старттық сайтпен байланысуы
+инициациялық ақуыздың старттық сайтпен байланысуы
ұзарушы ДНҚ тізбегінің фрагментінде бірінші синтезделуі
+РНҚ фрагментінің ұзарушы тізбегінде бірінші синтезделуі
+репликацияның басталу нүктесін фрагменттік комплекстің тануы
300. ДНҚ полимераза мынандай қызметтер атқарады: (3)
аРНҚ синтезіне қатысады
+ ДНҚ синтезіне қатысады
транскрипция процесін бақылайды
+репликация процесін бақылайды
+репликация қателіктерін түзейді
301.Теломерлік ДНҚ-ның қосымша репликациялану процесі сипатталады: (2)
сома жасушалары үшін
сақиналы ДНҚ молекуласы үшін
+сызықты ДНҚ молекуласы үшін
эпидермис жасушасы үшін
+ісік жасушалары үшін
302. Теломеразаның құрамына кіреді: (2)
ДНҚ полимераза
лигаза
+РНҚ полимераза
+ақуыздар
көмірсулар
303. РНҚ полимераза құрамына кіреді: (2)
сиквенс-суббірлігі
+сигма-суббірлігі
дельта-суббірлігі
+кор-фермент
каппа фермент
304. РНҚ полимераза: (2)
транскрипцияның терминация сайты
+транскрипцияның инициация сайты
трансляцияның инициация сайты
+транскрипцияның элонгация сайты
репликацияның элонгация сайты
305. Транскрипцияның терминациясы жүреді: (3)
геннің реттеуші бөлігінен кейін
+геннің кодтаушы бөлігінің соңында
+терминаторлық ақуыздың қатысуымен
инициаторлық ақуыздың қатысуымен
+геннің арнайы стоп-кодон бар бөлігінде