α0 = |
1 |
|
π∫ f (x)dx = |
2 |
π∫ f (x)dx, |
|||||
π |
π |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
−π |
0 |
|
|
|
αn = |
1 |
|
π∫ f (x)dx cos nxdx = |
2 |
π∫ f (x) cos nxdx, |
|||||
π |
|
π |
||||||||
|
|
|
|
|
|
−π |
0 |
|||
bn = |
1 |
|
|
π∫ f (x) sin nxdx = 0. |
||||||
π |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
−π |
|
|
|
|
|
Таким образом, ряд Фурье для четной функции содержит только четные функции – косинусы, а записывается так:
f (x) = α0 + ∑∞ αn cos nx, (1.14)
2 n=1
при этом
α0 = |
2 |
π∫ f (x)dx, |
(1.15) |
π |
|||
0 |
|
||
αn = 2 π∫ f (x) cos nxdx. (1.16)
π0
2.Пусть f(x) – нечетная периодическая функция с
периодом 2π, удовлетворяющая условиям разложимости в ряд Фурье. Тогда рассуждая аналогично, получим
α0 = |
1 |
|
|
π∫ f (x)dx = 0, |
|
|
||
π |
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
−π |
|
|
αn = |
1 |
|
|
π∫ f (x) cos nxdx = 0, |
||||
π |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
−π |
|
|
bn = |
1 |
|
|
π∫ f (x) sin nxdx = |
2 |
π∫ f (x) sin nxdx. |
||
π |
|
|
π |
|||||
|
|
|
|
|
|
−π |
0 |
|
Таким образом, ряд Фурье для нечетной функции содержит только нечетные функции – синусы, и записывается следующим образом:
∞ |
|
f (x) = ∑bn sin nx, |
(1.17) |
n=1
10
при этом
bn = |
2 |
π∫ f (x) sin nxdx. |
(1.18) |
π |
|||
0 |
|
||
Замечание. Отметим, что важным свойством четных и нечетных функций, как показывают формулы (1.15), (1.16) и (1.18), является то, что для определения коэффициентов Фурье достаточно пользоваться функцией f(x), заданной на половине периода.
Пример 1. Разложить в ряд Фурье функцию
x, 0 ≤ x ≤ π, f (x) = 0, −π < x < 0,
удовлетворяющую условию f(x+2π)=f(x) (рис.1.1).
Рис. 1.1.
Решение. Функция f(x) удовлетворяет условиям разложимости в ряд Фурье, поэтому можно записать:
|
|
|
α0 |
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f (x) = |
+ ∑(αn cos nx +bn sin nx), |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
2 |
|
n=1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
при этом |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1 π |
|
1 0 |
|
1 |
π |
|
1 x2 |
|
π |
|
π |
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
α0 = |
|
−∫π f (x)dx = |
|
−∫π |
0dx + |
|
∫0 |
xdx = 0 + |
|
|
|
|
|
0 |
= |
|
, |
|
π |
π |
π |
π |
|
2 |
|
|
2 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
11
αn = |
1 |
π∫ f (x) cos nxdx = |
1 |
π∫x cos nxdx = |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
π |
π |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
−π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1 |
|
xsin nx |
|
π |
|
|
|
|
|
1 |
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos nx |
|
π |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
∫0 |
sin nxdx = |
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|||||||||||||||||||||
π |
|
|
n |
|
|
|
0 |
|
n |
|
n2π |
|
|
|
0 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, |
при |
n - четном, |
||||||||||||||||||||||||||
|
cos nπ −1 |
|
|
|
|
|
|
(−1) |
n |
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
= |
= |
|
|
|
|
= |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
n2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n2π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
, |
|
при |
n - нечетномм |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, |
|
|
|
|
при n - четном, |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
αn |
= |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
при |
n - нечетном |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
bn = |
1 |
|
π∫ f (x)sin nxdx = |
1 |
π∫xsin nxdx = |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
π |
π |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
−π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1 |
|
|
x cos nx |
|
π |
|
|
1 |
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
= |
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
+ |
|
|
|
|
∫0 |
cos nxdx |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
π |
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(−1)n+1 |
|
||||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
x cos nx |
|
|
|
|
|
|
sin nx |
|
|
|
|
|
|
cos nπ |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
= |
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= − |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
, |
|||||||||||||||
π |
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
2 |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
n |
|
|
n |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
= |
|
(−1)n+1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Следовательно, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
f (x) = |
π + (− |
2 |
cos x +sin x) − |
sin 2x |
|
+ |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
12
+(−92π cos3x + 13 sin 3x) − sin44x +
+(− 252π cos5x + 15 sin 5x) +...
Полагая в этом равенстве х = 0, получим
0 = π4 − π2 (1 + 312 + 512 +...),
откуда
∑ 1 |
2 |
= |
π |
2 |
. |
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
n=1 (2n −1) |
|
|
8 |
|
||
Используя этот результат, нетрудно убедиться в том, что сумма ряда, записанного в правой части равенства (1.19), при х = π (а следовательно, и при х = (2k+1) π, k – любое целое число), равна π / 2, то есть равна
f (π −0) + f (π + 0) . 2
Пример № 2. Разложить в ряд Фурье функцию
f (x) = sin x ,
удовлетворяющую условию f(x+2 π)=f(x) (рис. 1.2.)
Рис. 1.2
13
Решение. Функция f(x) удовлетворяет условию разложимости в ряд Фурье и является четной функцией, поэтому в разложении ее в ряд Фурье отсутствуют синусы, т.е.
bn = 0.
Тогда
|
2 |
π |
4 |
|
α0 = |
|
∫sin xdx = |
|
, |
π |
π |
|||
|
|
0 |
|
|
αn = |
2 |
|
π∫sin x cos nxdx = |
1 |
π∫[sin(n +1)x −sin(n −1)x]dx = |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
π |
π |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
1 |
cos(n +1)x |
|
π |
|
|
|
cos(n −1)x |
|
π |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
= − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
= |
|
|
|
|
|
||||||||
π |
|
|
|
n +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
n −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
= − |
1 |
(−1)n+1 −1 |
− |
(−1)n−1 −1 |
= −2 |
|
(−1)n +1 |
, |
если n ≠ 1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
π |
|
|
|
n +1 |
|
|
|
|
n −1 |
|
π(n |
2 |
−1) |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
Таким образом, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
еслиn = 3,5,7... |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
αn = |
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
еслиn = 2,4,6,... |
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π(n |
2 |
−1) |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
При n = 1 находим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α1 |
= |
|
2 |
π∫sin x cos xdx = |
1 |
π∫sin 2xdx = 0. |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
π |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|||
Окончательно получаем |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
sin x |
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
cos 2x |
|
|
|
cos 4x |
|
cos6x |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
= |
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
+... . |
|
|
|||||||||
|
π |
π |
|
|
|
3 |
|
|
|
15 |
|
35 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
Так как функция непрерывна, это равенство выполняется во всех точках.
14