Пример 2.4 ([3], № 1.68). Найти действительные и мнимые части значений функций:
1) cos(2 +i) ; 2) sin 2i ; 3) |
tg(2 −i) ; 4) ctg |
π |
−i ln 2 . |
|
4 |
||||
|
|
|
Решение.
1)w = cos(2 +i) = cos 2cos i −sin 2sin i = cos 2 ch1 −i sin 2 sh 1
Re w = cos 2 ch 1; Im w = −sin 2 sh 1 .
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
ctg |
|
ctgi ln 2 +1 |
|
|
ctgi ln 2 |
+1 |
|
|
|
|
||||||||||||||
4) |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
ctg |
|
−i ln 2 |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|||||||
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
ctgi ln 2 |
−1 |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ctgi ln 2 −ctg |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
= |
−icth ln 2 +1 |
= |
−1+icth ln 2 |
= |
−1+cth2 ln 2 +2icth ln2 |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
−icth ln 2 −1 |
|
1+icth ln 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1+cth2 ln 2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Re w = |
−1 +cth2 ln 2 ; |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 + cth2 ln 2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cth ln 2 = |
2 + |
2 |
|
|
= 5 ; |
|
Re w = |
−1+ 9 |
|
= |
16 |
= |
|
8 |
; |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
2 − |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25 |
|
|
34 |
|
17 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
1+ 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2cth ln 2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
10 9 |
= 15 . |
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
Im w = |
|
|
= |
|
3 |
|
= |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
+cth2 ln 2 |
|
|
|
|
25 |
3 34 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1+ |
|
|
|
17 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Пример 2.5 ([3], № 1.71). Вычислить: 1) Ln4 , |
Ln(−1) , |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
2) Lni , ln i ; 3) Ln |
|
1 ±i |
; |
|
4) Ln(2 −3i), Ln(2 +3i) . |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln(−1) ;
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(k =0, ±1,…) , |
|
||
1) Так |
как |
|
|
Lnz = ln |
|
z |
|
+iφ+i2πk |
то |
|||||||
|
|
|
||||||||||||||
Ln4 = ln 4 + 2πki ; |
Ln (−1) = iπ+ 2πki; ln (−1) = iπ . |
|
|
|
||||||||||||
3) Ln 1±i |
= ln |
|
1±i |
|
±i |
π |
+i2πk = ln1±i π +i2πk = ±i |
π |
+2πki . |
|
||||||
|
|
|
||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
4 |
|
||||||||||
2 |
|
|
|
|
4 |
4 |
|
|
|
|||||||
21
Пример 2.6 ([3], № 1.73). Первоначальное значение Im f(z) при z = 2 принято равным 0. Точка z делает один полный оборот против часовой стрелки по окружности с центром в точке z = 0 и возвращается в точку z = 2. Считая, что f(z) изменяется непрерывно при движении точки z, указать значение Im f(z) после данного оборота, если:
1) f (z) = 2Ln z ; |
2) f (z) = Ln 1 |
; |
3) f (z) =Ln z −Ln(z +1); |
||||
|
z |
|
|
|
|
|
|
4) f (z) = Ln(z +1) + Ln z . |
|
|
|
|
|
|
|
Решение. 1) |
f (z) = 2Ln z ; так |
как |
Ln z = ln |
|
z |
|
+iφ+i2πk , то |
|
|
||||||
Ln2 = ln 2 + i 0 + i2πk . По условию |
|
|
|
|
|
|
|
Im f (2) = 0 k = 0 Im f (z) = Im(2Ln z) = 2(φ+2πk ) = 2ϕ |
|||||||
после оборота |
Im f (z) = 4π. |
|
|
|
|
|
|
|
3) f (z) = Ln z −Ln(z +1) . Пусть z = ρeiφ; |
||||||
|
z +1 = reiψ (рис. 2.1). |
||||||
|
Im f ( z) = i (φ − ψ) + i2πk −i2πn ; |
||||||
|
Im f (2) =i (0 −0) +i2π(k −n) = 0 |
||||||
|
k −n = 0 , т.е. Im f (z) =i (φ−ψ) . |
||||||
|
После оборота φ φ+ 2π ; ψ ψ+ 2π . |
||||||
Рис. 2.1 |
Следовательно, Im f (2) =0 . |
||||||
|
Пример 2.7 ([3], № 1.43). Первоначальное |
||||||
значение Arg f (z) при z =2 принято равным 0 . Точка z делает
один полный оборот против часовой стрелки по окружности с центром в точке z = 0 и возвращается в точку z = 2. Считая, что f(z) изменяется непрерывно при движении точки z, указать значение Im f(z)
после данного оборота, если: 1) f (z) = |
z −1 ; 2) f (z) = 3 z −1 ; 3) |
||||||||||
f ( z) = z2 −1 ; 4) f ( z) = z2 + 2z −3 |
; 5) f ( z) = |
|
z −1 |
. |
|||||||
|
|
||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
z +1 |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
1) f (z) = z −1 = ρ e |
φ1 +2πk |
, |
k = 0,1; |
ρ = |
|
z −1 |
|
, |
φ = arg(z −1) |
||
2 |
|
|
|||||||||
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
(рис. 2.2).
22
Arg f (z) = |
φ1 +2πk |
, в точке |
z = 2 |
|
ϕ = 0 , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= ϕ1 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Arg f (2) = πk = 0 k = 0 Arg f (z |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
После оборота ϕ1 приобретает приращение |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
2π после оборота Arg f (z) = π. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рис. 2.2 |
||||||||||||||||||
2) f (z) = 3 |
|
|
|
|
|
|
|
ei |
φ1 +2πk |
(k = 0,1, 2) ; |
|
|
|
|
|||||||||||||||
z −1 = 3 |
|
z −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Arg f ( z) = |
φ1 +2πk |
; в точке |
z = 2 |
ϕ1 |
=0 |
|
|
2πk |
= 0 |
k = 0 |
|||||||||||||||||||
|
|
3 |
|
3 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Arg f (z ) = ϕ31 . После оборота в 2π Arg f |
(2) = |
2π |
. |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
3 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
3) f (z) = z2 −1 = (z −1)(z +1) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Обозначим |
z −1 = ρ eiφ1 |
; |
|
z +1 = ρ |
2 |
eiφ2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
(рис. 2.3). Тогда |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Arg f ( z) = |
φ1 +φ2 + 2πk |
(k = 0,1) . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
В точке z = 2 ϕ1 = 0 , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
ϕ2 = 0 Arg f (2 = 2πk |
= 0 k = 0 |
|
|
|
|
|
Рис. 2.3 |
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
ϕ1 +ϕ2 . |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Arg f (z) = |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
После оборота каждый аргумент увеличивается на 2π . Отсюда |
|||||||||||||||||||||||||||||
Arg f (2) = |
|
4π |
= 2π . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Пр имер 2.8 ([3], № 1.74). Найти все значения следующих степе- |
|||||||||||||||||||||||||||||
ней: 1 ) 1 |
2 |
; |
2) (−2 ) |
2 |
; |
|
|
|
3) 2 |
i |
; |
|
|
|
−i |
; |
|
|
|
i |
6) |
|
1 −i 1+i |
||||||
|
|
|
|
|
|
4)1 |
|
5) i ; |
|
; |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
7) (3 − 4i)1+i ; |
8) (−3 + 4i)1+i . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Решение. Взяв за определение степени выражение |
aα = eαLna , |
||||||||||||||||||||||||||||
получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
23
1) 1 2 = e 2Ln1 = e 2 2πki |
|
= cos(2π |
|
2k )+isin (2π |
|
2k ), |
|
k = 0, ±1,… |
||||||||||||||||||||||||||||||
2) (−2) 2 = e 2Ln(−2) |
= e 2(ln 2+iπ+i2πk ) = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
= e 2 ln 2 (cos |
2π(2k +1) +isin |
|
2π(2k +1)) . |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
−π |
|
|
|
|
|
|
−π |
+2πk |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
5) |
|
|
i ln1+i |
|
+i2πk |
|
= e 2 |
|
−2πk |
(или e 2 |
, |
что то же самое). |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
ii = eiLni = e |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1+i |
1+i |
Ln |
3−4i |
) |
= e |
(1+i) ln 5−iarctg |
3 |
+2iπk |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
7) (3 −4i) |
= e( |
) |
|
( |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln 5+arctg |
4 |
+2πk |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
= e |
|
|
|
i ln 5−arctg 3 +2πk |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
arctg 3 +2πk |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(k = 0, ±1,…) . |
|||||||||||||||||
= 5e |
|
cos ln 5 −arctg |
|
|
|
+i sin ln 5 −arctg |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
3 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Пример 2.9. Выяснить, допускают ли данные функции выделе- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ние однозначных ветвей в окрестности данной точки: |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
1) n z, z = 0, z = ∞ |
; |
|
|
|
|
|
|
|
2) z |
2 −1, z |
0 |
= 0, z |
0 |
=1, z |
0 |
= −1 ; |
||||||||||||||||||||||
|
0 |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
3) |
|
z |
|
, z = ∞ ; |
|
|
|
|
4) 3 (z −1)( z −2)(z −3) , |
|
z |
|
= ∞ ; |
|||||||||||||||||||||||||
|
(z −1)(z −2) |
|
|
|
|
|
0 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
5) 1+ z , z0 =1; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6) |
z + z2 −1 , z0 =1; |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
7) Ln (z −1)(z −2) , z |
|
|
= ∞; 8) Ln |
|
|
(z −1)( z −2) |
, |
z |
|
= ∞; |
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
(z −3)(z −4) |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
||||||||||
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
1) |
w = n z , |
z0 = 0 |
и |
|
|
z0 = ∞ являются точками ветвления этой |
||||||||||||||||||||||||||||||||
функции, поэтому разделение ветвей в окрестности данных точек невозможно.
2) |
w = |
z2 −1 ; |
z0 = 0 – не точка ветвления, разделение ветвей |
||||
возможно, |
точки |
z0 = ±1 |
– точки ветвления, в окрестности этих |
||||
точек разделение ветвей невозможно. |
|
|
|||||
3) |
w = |
|
z |
(рис. 2.4). Обозначим z = ρe |
iφ |
; |
|
( z −1)( z −2) |
|
||||||
z −1 = ρ1eiφ1 ; z −2 = ρ2eiφ2 .
24
При обходе точки z0 = ∞ , каждый из аргу- |
|
||||||
ментов ϕ, φ1 , φ2 изменяется на 2π. Поэтому |
|
||||||
Arg w = |
φ −φ1 −φ2 |
+2πk |
(k = 0,1) |
|
|||
|
|
2 |
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
||
изменится на − |
π и, следовательно, значение |
|
|||||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
функции изменится. Поэтому разделение вет- |
Рис. 2.4 |
||||||
вей в окрестности точки z0 = ∞ |
невозможно. |
||||||
|
|||||||
5) w = 1+ |
|
z , |
z0 =1. Точка z0 =1 является точкой ветвления |
||||
той ветви функции |
1+ |
z , для которой 1 =−1. Для этой ветви |
|||||
разделение невозможно. |
Для ветви функции, для которой 1 =1 |
||||||
точка z0 =1 не является точкой ветвления внешнего корня. Разделение на 2 ветви возможно.
Пример 2.10. |
Показать, что данные функции допускают в ука- |
|||||||||||||||||||
занной |
области |
выделение |
однозначной |
ветви, для |
которой |
|||||||||||||||
f (z0 ) = w0 . Найти значение этой ветви в указанных точках: |
||||||||||||||||||||
1) w = |
|
z +1 |
|
; область – плоскость с разрезом {−1 ≤ x ≤1; y = 0} , |
||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
z −1 |
Найти f (∞) . |
|
|
|
|
|
||||||||||
z0 = 2 , |
w0 = |
|
3 . |
|
|
|
|
|
||||||||||||
2) w = 3 (z +1) z2 , область – |
плоскость с разрезом {−1≤ x ≤0; |
|||||||||||||||||||
y = 0}, |
z |
0 |
=1, |
w = |
|
3 2 |
( −1+i |
3 ). Найти f (−i) . |
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
( |
|
|
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
3) w = Ln |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
z2 −1 , область – плоскость с разрезами {x = −1; y ≥ 0} |
|||||||||||||||||||
и {x ≥1; y = 0} ; z0 = i ; |
w0 = ln 2 +iπ . Найти |
f (2) |
на нижнем бере- |
|||||||||||||||||
гу разреза. |
|
|
|
|
|
|
z +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
4) |
w = Ln |
, |
область |
– |
плоскость |
с |
разрезом |
|||||||||||||
z −1 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
{x (−∞; −1] [1; +∞); y = 0}; z0 = −2 |
на верхнем |
берегу |
разреза; |
|||||||||||||||||
w0 = −ln3 −2π . Найти |
f (2) на нижнем берегу разреза. |
|
||||||||||||||||||
25