Материал: Орта білім беру

Осы реттілікпен 10-11-сыныптарға арналған «Қазақ тілі» пәннің оқу бағдарламасы бойынша өткен оқу жылдарының оқу мақсаттарына жаңа оқу жылындағы сәйкес келетін оқу мақсаттарын анықтау қажет.

«Қазақ тілі» пәні бойынша 10-сынып білім алушыларының 9-сыныптағы біліміндегі олқылықтардың орнын толықтыру мақсатында сол сыныптағы күрделі оқу мақсаттарын кіріктіре отырып меңгерту ұсынылады. Ол үшін мұғалім 9-сыныптағы оқу бағдарламасының оқу мақсаттары бойынша әкімшілік диагностикалық бақылау жұмысын жүргізуі тиіс.

9-сыныптың оқу бағдарламасының оқу мақсаттары бойынша білімінде олқылығы бар оқушылардың санына байланысты өткен тақырыптардың күрделілік реті анықталады. Мысалы, қандай да бір оқу мақсатын меңгермеген оқушылардың саны көп болса, сол тақырып ең күрделі болып есептеледі. Тақырыпты меңгермеген оқушылардың саны аз болса, ол тақырыптың күрделілігі төмен болып есептеледі.

Осы олқылықтардың орнын толықтыру үшін төмендегі жұмыс түрлерін ұйымдастыру ұсынылады.

Алдын ала кеңес топтарын құру	Жексенбілік кеңес топтарын құру	Каникул күндеріндегі кеңес топтарын құру
Топта оқушы саны 15- тен артпайды Олқылықты толықтыру мақсаттарын кіріктіру Кеңес беруді КТЖ-ның алдындағы күні өткізу ұсынылады	Топта оқушы саны 15-тен артпайды Олқылықты толықтыру мақсаттарын кіріктіру КТЖ бойынша бір апта бұрын өткізу ұсынылады Алдыңғы аптада өткізілетін оқу мақсаттарына дайындық жүргізіледі	Топта оқушы саны 15-тен артпайды Олқылықты толықтыру мақсаттарын кіріктіру КТЖ бойынша келесі тоқсанда өтілетін мақсаттарға дайындық жұмыстарын жүргізу ұсынылады.

«Қазақ тілі» пәні бойынша 10-сынып білім алушыларының біліміндегі олқылықтардың орнын толықтыру мақсатында төменде берілген оқу мақсаттарын қайта меңгерту ұсынылады.
«Қазақ тілі» пәні бойынша 10-сынып білім алушыларының білімінде орыналған олқылықтардың орнын толықтыру мақсатында 9-сыныпта өткен оқумақсаттарын10-сыныптағыоқумақсаттарыменкіріктіріпмеңгертуұсынылады.

Тыңдалымжәнеайтылым
9-сынып	10-сынып
әртүрлі жанрдағы кең көлемді мәтіндердегі (дәріс, интервью, пікірталас, мақала, Жолдау) мақсатты аудитория мен көркемдегіш құралдардың рөлін талдау	көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала, очерктің құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық ерекшеліктерін талдау
Оқылым
әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау	әртүрлі стильдегі (ғылыми, ресми ісқағаздар, публицистикалық, көркем әдебиет, ауызекі сөйлеу стилі) мәтіндердің тақырыбын, мақсатты аудиторияға сәйкес қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау
Жазылым
эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, көтерілген мәселе бойынша екіжақты пікірді немесе жағдаятты талқылау, біреуіне таңдау жасап, өз ойын дәлелдеп жазу (аргументативті эссе)	1 қажетті ақпараттарды орынды қолданып, көтерілген мәселе бойынша өз ойын дәлелдеп эссе жазу («келісу, келіспеу» эссесі, дискуссивті эссе, аргументативті эссе)

11-сыныпбілімалушыларыныңбілімінде

орыналғанолқылықтардыңорнынтолықтырумақсатында10-сыныптаөткеноқумақсаттарын10-сыныптағыоқумақсаттарыменкіріктіріпмеңгертуұсынылады.

Тыңдалымжәнеайтылым
10-сынып	11-сынып
мәтінде көтерілген мәселені (қоғамдық- саяси) талдай отырып, негізгі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен байланыстыру	мәтінде көтерілген мәселені (қоғамдық- саяси, ғылыми) талдай отырып, негізі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен салыстыру
Оқылым
көпшілікке арналған дәріс, интервью, мақала, очерктің құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық ерекшеліктерін талдау	таза ғылыми стильдегі дәріс, интервью, мақала, баяндама, тезис, аннотация, рецензияның құрылымы мен рәсімделуін білу, жанрлық ерекшеліктерін талдау
Жазылым
әртүрлі тақырып бойынша көркемдегіш құралдарды ұтымды қолданып, шығармашылық жұмыстар (өлең, хат, әңгіме, шығарма) ұсына білу	әртүрлі тақырып бойынша көркемдегіш құралдарды ұтымды қолданып, шығармашылық жұмыстар (өлең, әңгіме, естелік, шығарма) ұсына білу
Әдебитілнормалары
белгілі бір тақырып аясында сөздерді іріктеп, түрлендіріп, талғаммен қолдана білу	белгілі бір тақырып аясында тілдегі көркемдік құралдарды орынды пайдалану: көркемдеу, айшықтау, дәлелдеу, сөздерді сұрыптай білу (образды-эстетикалық)

«Қазақ әдебиеті»

оқу пәні

Үлгілік оқу жоспарының түріне байланысты негізгі орта білім беру деңгейінде «Қазақ әдебиеті» оқу пәндерін оқытуға бөлінген оқу жүктемесінің көлемі әртүрлі (64-кесте).
64-кесте. Оқу жүктемесінің көлемі

Сынып	Оқу пәнінің атауы	Жалпы жүктеме, сағат
		Үлгілік оқу жоспары (жаңартылған мазмұн)		Үлгілік оқу жоспары (төмендетілген оқу жүктемесімен)
		Апталық	Жылдық	Апталық	Жылдық
жаратылыстану-математика бағыты
10	Қазақ әдебиеті	2	68	2	68
11	Қазақ әдебиеті	2	68	2	68
қоғамдық-гуманитарлық бағыт
10	Қазақ әдебиеті	3	102	2	68
11	Қазақ әдебиеті	3	102	2	68

10-11-сыныптарда оқу процесі «Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» ҚР БҒМ 2013 жылғы 3 сәуірдегі

№ 115 бұйрығына өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы» ҚР БҒМ 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығымен бекітілген оқу бағдарламаларымен жүзеге асырылады:

• 
  жалпы орта білім беру деңгейінің жаратылыстану-математикалық бағыттағы 10-11-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы;
  
• 
  жалпы орта білім беру деңгейінің қоғамдық-гуманитарлық бағыттағы 10-11-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы.
  

ҚР БҒМ 2017 жылғы 27 шілдедегі № 352 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы» ҚР БҒМ 2019 жылғы 7 наурыздағы №105 бұйрығының (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2019 жылғы 12 наурызда № 18382 болып тіркелді) 1-тармағында Жалпы орта білім беру деңгейінің жаратылыстану-математикалық бағыттағы 10-11-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасын жүзеге асыру бойынша ұзақ мерзімді жоспарда:

«Зобалаң заман шындығы» бөлімінің атауы «Заман шындығы» және солбөлімдеоқытылатынЛираҚоныстың«Тиын»әңгімесіЕрболатӘбікеннің

«Пәтеріздепжүредік»әңгімесіменауыстырылды.

Аталған бұйрықтың 1-тармағында Жалпы орта білім беру деңгейінің қоғамдық-гуманитарлық бағыттағы 10-11-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасын жүзеге асыру бойынша ұзақ мерзімді жоспарда:

«Аңызбенөрілгенкөркемсөз»бөліміндегіШ.Айтматовтың «Борандыбекет»романыныңорнынаШ.Айтматовтың«Алғашқыұстаз»повесі;

М.Райымбекұлының«Көшбасшы»поэмасыныңорнынаТ.Әсемқұловтың

«Бекторыныңқазынасы»әңгімесіенгізілді.

Қазақ әдебиеті бағдарламасының мақсаты – білім алушыларды креативті ойлауға бағыттау. Олардың ойларын ауызша еркін жеткізуіне және жаза білуіне қолдау көрсету, дәлелдер келтіру, салыстыру және анализ жасау, бағалау дағдыларын қалыптастыру. Білім алушылар әдеби жанрларға эксперимент жасау арқылы драмалық шығарманы проза тілімен, прозаны поэзия тілімен жазу тәсілдерін меңгере алады.

«Қазақ әдебиеті»