Материал: Орта білім беру

білдіреді. Педагогикалық тұрғыда – білімнің межелі қорын ғана меңгеріп қоймай, оның тұлғалық өсуі, танымдық және жасампаздық қабілеттерінің дамуына да бағытталуы.

Білім беру мазмұнын жаңарту мәдениет саласында, шығармашылықта, инновациялық әрекетте мемлекеттің, қоғамның, тұлғаның қажеттіліктерін өтеуге бағытталған. Бірақ барлық педагогикалық талпыныстардың негізінде білім алушы тұруы қажет, ол білім алу процесінде бейім, сыни көзқарасы қалыптасқан, кеңінен ойлайтын; өзіндік дұрыс шешім қабылдай алатын; өзгермелі өмір жағдайларына бейім; ұжымда жұмыс істей алатын; қиын жағдайлардың алдын алу және туындаған жағдайда шешу қабілеттерін меңгеруі қажет.

Дарынды балаларға арналған оқу бағдарламалары мыналарды қамтиды:

• 
  дарынды оқушылардың жалпы және тұлғалық қызығушылықтарын есепке ала отырып, жалпылама тұжырым жасауға, болашаққа талпынысын арттыруға және теориялық бағдарын айқындауға бағытталған ауқымды тақырыптар мен мәселелерді оқып-зерттеу;
  
• 
  білімнің түрлі салаларына тиесілі тақырыптар мен мәселелерді интеграциялау негізінде пәнаралық оқытуды пайдалану арқылы дарынды оқушылардың өз білімдерін кеңейте және тереңдете түсуге талпыныстарын арттыру;
  
• 
  зерттеушілік жұмыстың әдіс-тәсілдері мен дағдыларын қалыптастыру мақсатында зерттеушілік әрекетке жақын, оқуда проблема туындауы мүмкін оқушылардың қажеттілігін қанағаттандыратын, «ашық типтегі» мәселелерді оқып- зерттеу;
  
• 
  мүмкіндігінше дарынды баланың қажеттіліктерін есепке алу, бала таңдау жасаған тақырыптарды тереңінен оқып-зерттеу;
  
• 
  оқуда өзіндік әрекетін дамыту және қолдау көрсету;
  
• 
  білім берудің әдіс-тәсілдері мен формалары, мазмұны тұрғысынан оқыту үдерісінің вариативтілігі мен икемділігін қамтамасыз ету, балалардың өзіндік іс- әрекетіндегі өзгермелі сұраныстарына және ерекшеліктеріне қарай түзету енгізулеріне мүмкіндік беру;
  
• 
  ақпарат алу жолдары мен түрлі ақпарат көздерін еркін пайдалану және олардың қолжетімділігін қарастыру;
  
• 
  мазмұнды критерийлерге сүйене отырып оқушыларды өз жұмысын бағалауға үйрету, көпшілік алдында шығармашылық нәтижелері мен идеяларын талқылау дағдыларын қалыптастыру.
  

Әртүрлі дарындылық санатындағы балаларды тиімді оқытудың маңызды шарты ретінде дарындылықтың нақты бір типіне сай сапалы спецификаға мейлінше сәйкес келетін және оның қалыптасуының ішкі психологиялық заңдылықтарын есепке алатын оқу бағдарламаларын құрастыру қажет.

Мамандандырылған білім беру ұйымдарының Типтік оқу жоспарының вариативтік бөлімінде «Таңдау пәндері» және «Элективті курстар» қарастырылған.

Вариативтік бөлім мамандандандырылған білім беру ұйымдарына оқушылардың қабілеттері мен қызығушылықтарын қанағаттандыру бағытына сай білім беру мазмұнының көлемін анықтауға мүмкіндік береді.

Оқу жоспарының «Таңдау пәндері» сағаттары жоспардың инварианттық бөліміндегі (оның ішінде тереңдетіп оқытуға арналған) білім беретін пәндерді оқытуға, сонымен бірге жаңа оқу курстары мен модульдерді (таңдау пәндері, бейіндік пәндер, факультативтер, қолданбалы курстар) енгізуге пайдаланылады.

«Элективті курстар» сағаттарын білім беруде жеке тұлғаға бағытталған оқу-тәрбие үдерісін ұйымдастырудың түрлері мен тәсілдерін жүзеге асыруға қолдануға болады.

Білім беру ұйымы элективті курстардың мазмұны мен өткізілуіне жауапты болады және шешім қабылдайды.

Типтік оқу бағдарламаларын негізге ала отырып, элективті курстардың авторлық және модификацияланған бағдарламаларын өз бетінше жасауға болады.

Модификацияланған бағдарламалар қолданыстағы үлгілік оқу бағдарламалары

негізінде әзірленген, бірақ пәннің мазмұнына өзгерістер мен толықтырулар енгізетін, тақырыптарды зерттеу дәйектілігі, сағат саны, оқытудың ұйымдық нысандарын пайдалану және т.б. бағдарламалар жатады.

Авторлық бағдарламалар – аналогтары жоқ оқыту бағдарламалары. Олар осы пән бойынша оқу курсының мазмұнын құрастырудың авторлық тұжырымдамасына негізделген.

Мақсаты бойынша элективті курстардың бірнеше түрін бөліп көрсетуге болады:

1. 
   Олардың бірі бейінді курстардың «үстеме» ретінде неғұрлым қабілетті оқушылар үшін қандай да бір оқу пәнін меңгерудің жоғары деңгейін қамтамасыз етуі мүмкін. Бұл жағдайда мұндай қосымша бейіндік курс толық көлемде тереңдетілген болып, ал курс оқытылатын мектеп (сынып) жекелеген оқу пәндерін (пәндік)тереңдетіп оқытатын дәстүрлі арнайы мектепке айналады. Мысалы,
   

«Объектілі-бағытталған бағдарламалау жүйесін және электрондық кестелерді

пайдалана отырып ақпараттық модельдерді зерттеу».

2. 
   Басқа элективтер пәнаралық байланысты қамтамасыз етуге және бейінді деңгейде аралас оқу пәндерін бейіндік деңгейде оқуға мүмкіндік береді, мектепте (сыныпта) ең төменгі жалпы білім беру деңгейінде (пәнаралық) жүзеге асырылатын базистік курстардың бірінің мазмұнын дамытуы тиіс. Бұл қызығушылық танытқан оқушыларға өздерінің танымдық қажеттіліктерін қанағаттандыруға және бейіндік деңгейде осы пән бойынша қосымша дайындық алуға мүмкіндік береді. Мұндай элективті курстар қатарына мысал ретінде төмендегі курстар ұсынылады:
   

• 
  экономикалық бейінді таңдаған оқушылар үшін «Математикалық статистика»;
  
• 
  индустрия-технологиялық бейін үшін «Компьютерлік графика»;
  
• 
  гуманитарлық бейіндегі «Өнер тарихы»;
  
• 
  «Сайт құру технологиясы» - әмбебап.
  

3. 
   (Бағдарлы) курстар жеке оқушылардың адам іс-әрекеті саласындағы танымдық қызығушылықтарын олардың таңдаған бейінінің шеңберінен шығатындай қанағаттандыруға бағытталған. Мысалы, технологиялық бейін –
   

«XX ғасырдағы шетел әдебиеті». Элективті курстардың тағы бір түрі еңбек нарығында табысты алға жылжу үшін оқушылардың білім беру нәтижелеріне қол жеткізуіне бағдарлануы мүмкін. Осындай курстарға «Компьютерлік графика», «Іс қағаздарын жүргізу» немесе «Іскерлік ағылшын тілі» курстары, «Рационалды тамақтану негіздері» немесе «Автоәуесқойларды дайындау» және т.б. қызмет көрсету саласындағы жұмысқа дайындау курстары мысал бола алады.

7. 1   ...   78   79   80   81   82   83   84   85   ...   90

АРНАЙЫ МЕКТЕПТЕРДЕ ОҚУ ПРОЦЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Ерекше білім беруді қажет ететін оқушыларды арнайы мектептерде оқыту
Білім берудің бастапқы деңгейі

Арнайы мектептерде / сыныптарда оқушыларды оқыту дамудың бұзылу түрлері бойынша ұйымдастырылады: есту қабілеті бұзылған балалар; көру қабілеті бұзылған балалар үшін; сөйлеу қабілеті бұзылған балалар үшін; тірек-қимыл аппараты бұзылған балалар; психикалық дамуы тежелген балалар үшін (бұдан әрі – ПДТ); ақыл-ой кемістігі бар балалар үшін (жеңіл және орташа ақыл-ой кемістігі).

Арнайы мектептер жалпы білім беретін мектептермен білім алушыларды оқытудың, тәрбиелеудің, дамытудың жалпы міндеттерін, сондай-ақ оқытудың арнайы жағдайларын жасай отырып, бұзылған функциялардың орнын толықтыру міндеттерін шешеді, оларға мыналар жатады:

1. 
   оқудың ұзартылған мерзімдері;
   
2. 
   оқытудың арнайы әдістері, тәсілдері және құралдары;
   
3. 
   техникалық және компенсаторлық құралдар;
   
4. 
   тіршілік ету ортасы;
   
5. 
   арнайы дайындалған педагогтер;
   
6. 
   психологиялық-педагогикалық көмек (логопедтер, арнайы педагогтер: сурдопедагогтер, тифлопедагогтер, олигофренопедагогтер, психологтер, әлеуметтік педагогтер, ЕДШ нұсқаушылары);
   
7. 
   дамудың кемшіліктерін өтеуді, әлеуметтік, коммуникативтік дағдыларды қалыптастыруды қамтамасыз ететін оқу жоспарының арнайы пәндері;
   
8. 
   медициналық, әлеуметтік және өзге де қызметтер.
   

Арнайы жағдай жасау үшін мектеп педагогтері мен мамандары оқушылардың ерекше білім алу қажеттіліктерін бағалауды жүзеге асырады.

Арнайы мектептердегі/ сыныптардағы бастауыш білім