|
|
Приложение V. Основные физико-химические формулы |
|
229 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂Gm |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
μB = Gm + (1 − x) |
|
|
|
|
|
|
p,T = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
∂x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
= μ◦ + RT ln x + (1 |
|
x)2 g |
0 |
+ 2g |
x + 3g |
|
x2 + ... |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Регулярные растворы−: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
g |
|
= 0, ln γ |
|
|
|
= |
|
|
x2g00 |
|
, ln γ |
|
= |
|
|
(1 − x)2g00 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
00 |
|
|
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
RT |
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Атермальные растворы: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
g |
|
= 0, ln γ |
|
|
|
|
= |
|
|
|
x2g01 |
, ln γ |
|
|
= |
|
(1 − x)2g01 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
01 |
|
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
17в) Модель Вильсона: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
Gex = −RT [(1 − x) ln (1 − x + xΛAB) + x ln (x + (1 − x) ΛBA] |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ln γA = − ln (1 − x + xΛAB) + x |
|
|
|
|
|
ΛAB |
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
ΛBA |
, |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 − x + xΛAB |
x + (1 − x)ΛBA |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ln γB = − ln (x + (1 − x)ΛBA) − (1 − x) |
|
|
|
|
|
ΛAB |
|
|
|
|
|
− |
|
ΛBA |
, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 − x + xΛAB |
|
x + (1 − x)ΛBA |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ln γ∞ = 1 |
− |
Λ |
BA − |
ln Λ |
AB |
, ln γ∞ = 1 |
− |
Λ |
AB |
− |
ln Λ |
BA |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
17г) Модель NRTL: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Gex = RT xAxB |
|
|
|
|
τBAGBA |
|
+ |
|
|
|
|
|
τABGAB |
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
xA + GBAxB |
GABxA + xB |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
= RT x(1 − x) |
|
|
|
|
|
τBAGBA |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
τABGAB |
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
1 − x + GBAx |
|
GAB(1 − x) + x |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ln γA = x2 τBA |
|
|
|
|
|
|
|
|
GBA |
|
|
|
|
|
2 |
+ |
|
|
|
τABGAB |
|
|
|
, |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 − x + xGBA |
(x + (1 − x)GAB)2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
GAB |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
τBAGBA |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
ln γB = (1 − x) |
|
τAB |
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
, |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x + (1 − x)GAB |
(1 − x + xGBA)2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ln γA∞ = τBA + τABGAB, ln γB∞ = τAB + τBAGBA. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
18) Термодинамические условия устойчивости раствора: |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
K−1 K−1 |
∂2G |
|
|
dx dx 0, для бинарного |
|
|
|
|
∂2G |
|
> 0 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
i=1 j=1 ∂xi∂xj |
|
|
|
i |
|
|
j |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂xi |
p,T ,nj=i |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
19) Понижение температуры замерзания: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tm = |
RTm2 x2 |
|
|
= |
RTm2 M1m2 |
|
|
= KКm2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
mH |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
mH |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
20) Повышение температуры кипения: |
|
|
Tv = |
RTv2x2 |
= |
RTv2M1m2 |
= KЭm2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
vH |
|
|
|
|
|
|
vH |
|
|
||||
21) Осмотическое давление: π = − |
RT |
|
|
|
|
|
|
RT |
, π = cRT . |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
ln a1 = |
|
|
x2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
V 1 |
|
V |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
230 Приложение V. Основные физико-химические формулы
II. Гетерогенные равновесия
1а) C = 2 + K − Φ + m − m
1б) C = 2 + K − Φ (C — число степеней свободы, K — число компонентов, Φ — число фаз, m — число силовых контактов системы с окружением, n — число дополнительных условий связи)
2а) Общее и частное условия равновесия в гомогенной системе: δGp,T ,n = 0,
Σjμj νj = 0, μj = Σiαij μi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
2б) |
|
Общее |
|
и частное |
условия |
равновесия |
|
|
в |
гетерогенной |
системе: |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
δG |
0, μ |
i |
μ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
p,T ,n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
dp |
|
|
|
|
|
|
Sm |
− |
|
Sm |
|
|
|
|
|
ф.пHm |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
3а) Уравнение Клапейрона: |
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
dT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
T |
|
ф.пVm |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Vm |
− Vm |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
3б) Уравнение Клапейрона–Клаузиуса: |
|
|
|
d ln p |
= |
|
|
|
ф.пH |
(для переходов в га- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
зовую фазу). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dT |
|
|
|
RT 2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
T1 |
− B2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
Следствие: p2 = p1 exp |
ф.пH |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
R |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
4) Уравнение Антуана: ln p = A − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
C |
− |
T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
5) Уравнение Пойнтинга: |
∂ ln ps |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Vm,i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
i |
T = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
∂p |
|
|
|
|
RT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
6) Энтальпия фазового перехода как функция температуры: |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Cp + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dp |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
∂ H |
|
фаз.равн = |
|
|
|
V − T |
|
|
∂ V |
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
∂T |
|
|
|
|
∂T |
|
|
|
|
dT |
фаз.равн |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
7) Уравнения Эренфеста (фазовые переходы второго рода): |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
dp |
|
|
|
Cp,ф.п |
|
dp |
|
|
|
|
Δ(αV ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
= |
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
dT |
Tф.пΔ(αV ) |
dT |
Δ(βV ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
8) Уравнение Млодзиевского: r = |
|
|
|
|
|
mH |
|
|
|
|
|
|
K |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
8RTm2 |
|
!K + 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
9а) Обобщенное уравнение фазовых равновесий Ван-дер-Ваальса: |
dT = |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
V − V − (x − x ) |
|
∂x |
p,T dp + |
|
S − S |
− (x − x) ∂x p,T |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂V |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂S |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
= (x |
|
|
− x ) |
∂2G |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
∂x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
p,T |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dT = |
|
∂μ1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂μ1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
9б) |
|
|
V1 − V1 |
dp − S1 − S1 |
|
|
|
|
|
p,T dx − |
|
p,T dx |
= |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
∂x |
∂x |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂ G |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂ G |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
= x |
|
p,T |
dx − x |
|
|
|
|
|
|
p,T |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
∂x 2 |
|
|
∂x 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10а) Первый закон Коновалова: x > x , |
∂p |
T > 0, x |
< x , |
∂p |
T < 0 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
∂x |
∂x |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10б) Второй закон Коновалова: x |
|
= x , то |
|
|
∂p |
|
|
= 0 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
∂x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
10в) Третий закон Коновалова: |
|
|
|
|
|
|
|
> 0 при T = const или p = const |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
Приложение V. Основные физико-химические формулы |
|
|
231 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
11) Уравнение Шредера: |
∂ ln x |
p,насыщ = |
|
|
|
mHB |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
mHB (Tm |
|
|
T ) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, ln x = |
|
|
|
|
|
|
|
|
RTmT − |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
∂T |
|
|
|
|
|
RT 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
12) Уравнение Планка–Ван Лаара: |
∂ ln x |
T ,насыщ = − |
|
|
|
|
|
mV |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
∂p |
|
|
|
|
|
|
|
RT |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
13) Коэффициент однократного (идеального) разделения: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
s |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
s |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
s |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
αid = |
pB |
, |
|
|
α = |
γBpB |
, |
|
|
α = |
pB |
γ∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
s |
|
|
|
|
s |
|
|
s |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
pA |
|
|
|
|
|
|
|
γApA |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
pA |
|
|
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
III. Химические |
|
(гомогенные) |
|
|
равновесия |
|
aA + bB = cC + dD. Равновесия |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
в силовых полях |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p,T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
1) Условие равновесия: |
∂G |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
νj μj = |
|
|
rG = 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
∂ξ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2) Константы равновесия: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
aCc aDd |
|
|
|
|
|
pCc pDd |
|
|
|
|
|
|
|
|
cCc cDd |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
xCc xDd |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
Ka = |
|
|
|
|
|
, Kp = |
|
|
|
|
|
|
|
, Kc |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
, Kx = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
a b |
|
|
|
a b |
|
|
|
|
|
a b |
|
|
|
a b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
aAaB |
|
|
|
|
|
pApB |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cAcB |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
xAxB |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
3) Изотерма химической реакции: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
rG = RT ln |
pCc pDd |
|
|
|
ln Kp |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
rG◦ |
+ RT ln |
pCc pDd |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
pAa pBb − |
|
|
|
|
|
|
|
pAa pBb |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
4) Стандартная энергия Гиббса реакции: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
r |
G◦ |
= (cμ◦ |
+ dμ◦ |
− |
aμ◦ |
|
− |
bμ◦ ), |
|
|
|
|
|
|
r |
G◦ |
|
= |
− |
RT ln K |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
|
D |
|
|
|
|
|
B |
|
|
|
|
A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
5) Изобара химической реакции: |
∂ ln K |
p |
|
|
|
|
|
H |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
∂T |
|
|
RT 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
6) Изохора химической реакции: |
∂ ln K |
c |
V |
|
|
= |
|
|
|
|
|
U |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
∂T |
|
|
|
|
|
RT 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
7) |
∂ |
ln K |
x |
T = − |
|
V |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
V |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
r |
|
, ln Kx(p) = ln Kx(p◦) − |
|
|
|
r |
|
|
(p − p◦) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
∂p |
|
|
RT |
|
|
|
|
RT |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
8) Для идеальных газов: Kp = Kc(RT ) |
n = Kxp n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p2 |
|
|
|
|
|
2σM |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
9) Уравнение Томсона: ln |
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
2σ |
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
p1 |
|
|
|
ρRT |
|
|
r2 |
r1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
10) Уравнение Лапласа: p = p + |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
r |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
11а) Адсорбция: Гi = |
ni(s) |
|
, Гi1 |
= |
|
1 |
|
|
|
|
|
ni |
|
|
V cα |
|
|
|
(n1 |
|
|
|
|
|
V cα) |
|
|
ciα − ciβ |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
s + |
− |
− |
|
− |
|
. |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
s |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
c1α − c1β |
|
|
||||||||||||||||||||||||
11б) a = Vaca = sτ · ca = θam, α = a/s = τca = θαa,m |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
12) |
Адсорбционное уравнение Гиббса: dσ = − i |
Гidμi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
13) |
Г1 = |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
∂σ |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂σ |
|
|
|
|
, Г1 |
|
= |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
∂σ |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
− RT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− RT |
|
|
∂ ln p2 T |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
∂ ln a2 T − RT ∂ ln c2 T |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
14) Изотерма адсорбции Ленгмюра: a = am |
|
|
KLp |
|
|
|
|
= θam, a = am |
|
|
KLc |
, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
15) Уравнение Фрейндлиха: a = x/m = kcn |
1 + KLp |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 + KLc |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
16) |
Уравнение БЭТ: a = am |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
KLp |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 − |
p |
1 + (KLps − |
|
1) |
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ps |
|
ps |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Приложение V. Основные физико-химические формулы |
233 |
11) Электропроводность:
K = R1 = ρ1 Sl = κ Sl , κ — удельная электропроводность
12) Молярная (эквивалентная) электропроводность: λ = |
κ |
= κ · V |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
c |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
13) Закон Кольрауша для сильных электролитов: λ = λ0 − A√ |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
c |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
14) Закон Кольрауша о независимой миграции ионов: λ0 = λ0 + λ0 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
− |
|
15) Уравнение Дебая–Хюккеля–Онсагера: λ = λ0 − (A + Bλ0)√ |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
c |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
16) Уравнение Аррениуса для слабых электролитов: |
λ |
= α |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
λ |
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ii |
|
|
|
|
|
|
|
|
ciλi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
17) Число переноса: ti = |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ii |
|
|
|
|
|
|
ciλi |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z |
eF |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
18а) Закон Стокса: λ |
|
|
= |
| | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6πηr |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
18б) Правило Вальдена–Писаржевского: λ0η = |
|z | eF |
= const |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RT |
|
|
aOx |
|
|
|
|
|
|
6πr |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
19) Формула Нернста: E = E◦ + |
ln |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
aRed |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nF |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
При 25 ◦C E = E◦ + |
|
0,0257 |
ln |
|
aOx |
|
|
= E◦ + |
0,0591 |
|
lg |
aOx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
aRed |
|
|
|
aRed |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
20) Уравнение Планка–Гендерсона: Eд |
= |
RT |
|
λ+ − λ− |
ln |
a2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
a1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
F |
|
λ+ + λ− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
21) |
G = −nF E, |
|
◦G◦ = −nF E◦ |
|
|
◦ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
∂E |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nF E |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
22) K = exp |
− G |
|
|
|
|
= exp |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
RT |
|
|
|
|
|
|
|
RT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
23) |
S = nF |
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
∂T |
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
24) |
H = −nF E + nF T |
∂E |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
∂T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
Глава 4. Статистическая термодинамика |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
1) Функции распределения: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
а) микроканонический ансамбль: ρ(p, q) = |
|
|
1 |
|
|
|
δ [E |
− H(p, q)] |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
· |
g(E) |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ρ(p q) = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ei − |
|
kT |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
б) канонический ансамбль: |
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
const |
|
exp |
|
|
H(p, q) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
gi exp − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
2) Распределение Больцмана: |
Ni |
|
= |
|
kT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
N |
|
|
|
|
|
gi exp − |
Ei |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
kT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
3) Распределение Максвелла: ρ(v) = 4π |
|
|
m |
|
3/2 |
v2 exp − |
mv |
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2πkT |
|
|
|
|
|
2kT |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1/2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1/2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8kT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8RT |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
Средняя скорость: |
v |
= |
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
πm |
|
|
|
|
πM |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||