4.2. Найти пределы: a) lim |
4 − x − |
4 + x |
; |
|
||||
|
x→0 |
|
3x |
|
|
|
||
б) lim |
x2 +1 −1 |
; в) lim |
x |
−1 |
; |
|||
x2 + 2 − |
2 |
3 x |
−1 |
|||||
x→0 |
|
x→1 |
|
|||||
г) lim |
1 + tgx − |
1 −tgx . |
|
|
|
|||
x→1 |
sin 2x |
|
|
|
|
|
||
Решение: a) Умножим числитель и знаменатель на выражение, сопряженное числителю
lim |
( 4 − x − 4 + x)( 4 − x + |
4 + x ) = lim |
− 2x |
= |
|||
x→0 |
|
3x( 4 − x + 4 + x) |
x→0 |
3x( 4 − x + |
4 + x) |
||
= − |
2 lim |
1 |
4 + x |
= −1 . |
|
|
|
|
3 x→0 |
4 − x + |
6 |
|
|
|
|
б) Умножаем числитель и знаменатель на выражения сопряженные числителю и знаменателю
lim |
( |
x2 +1 −1)( |
x2 |
+1 +1)( |
x2 + 2 + |
|
2) |
|
= |
|
|||||||||||
|
x2 + 2 − |
2)( |
x2 |
+1 +1)( |
x2 |
+ 2 + |
2) |
|
|||||||||||||
x→0 ( |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
= lim |
|
x2 ( x2 + 2 + 2) |
= lim |
|
x2 + 2 + 2 |
= |
|
|
2. |
||||||||||||
|
x2 ( x2 +1 +1) |
|
|
x2 +1 + |
1 |
|
|
|
|||||||||||||
x→0 |
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
в) Делаем замену t6 = x, тогда при x→1, |
t→1 |
и |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
lim |
|
x −1 |
= lim |
t3 |
−1 |
= |
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
3 |
x −1 |
t2 |
−1 |
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
x→1 |
|
|
t →1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
= lim |
(t −1)(t2 |
+ t +1) |
|
|
= lim |
t2 |
+ t |
+1 |
= |
|
3 |
. |
|||||||
|
|
|
(t −1)(t +1) |
|
|
|
t +1 |
|
|
2 |
|||||||||||
|
|
t →1 |
|
|
|
t →1 |
|
|
|
|
|||||||||||
г) Умножаем числитель и знаменатель на выражение сопряженное числителю
101
|
|
|
|
lim ( |
1 + tgx − |
1 −tgx )( |
|
1 + tgx + |
1 −tgx ) |
||||||||||
|
|
|
|
x→0 |
|
sin 2x( 1 + tgx |
|
+ 1 −tgx ) |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= lim |
|
|
|
2tgx |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
||
|
|
|
|
sin 2x( |
1 + tgx + |
|
|
1 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
x→0 |
|
|
−tgx) |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
= lim |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 −tgx ) |
= |
|
1 . |
|
||
|
|
|
|
x→0 |
cos2 x( 1 + tgx + |
|
|
|
|
2 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
x |
|
|
|
|
2tg π |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|||||
4.3. Найти пределы: a) lim |
|
|
|
|
|
; б) lim |
2 |
; |
|||||||||||
|
|
x |
|
|
x2 |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
x→0 |
|
|||||
в) lim |
1 − cos 2x |
; г) |
lim |
x3 |
|
|
|
|
; |
|
д) lim |
sin2 (x−2) |
|||||||
|
|
xtgx |
|
|
3 π |
|
x2 − 4x +1 |
||||||||||||
x→0 |
|
|
|
|
x→0 |
8sin |
|
|
x→2 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
е) lim |
|
sin 3x + sin 4x |
; ж) lim |
cos x − cos3x |
|
; |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
x→0 |
|
|
|
6x |
|
|
x→0 |
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
з) lim xsin 3x x→0 tg 2 5x
=
;
Решение. a) Умножим и разделим знаменатель на 4 и подведем выражение под знаком предела к первому замечательному пределу
|
sin |
|
x |
|
1 |
|
sin |
x |
|
|
1 |
|
|||
lim |
4 |
= |
lim |
4 |
|
= |
. |
||||||||
|
x |
|
|
|
|
4 |
|||||||||
x→0 |
4 |
|
|
4 x→0 |
x |
|
|
|
|
||||||
|
4 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|||
б) Представим тангенс через синус и косинус и воспользуемся теоремами о пределах
102
|
2sin2 |
|
x |
|
|
|
sin2 |
|
x |
|
|
1 |
|
|
1 . |
||||||
lim |
2 |
|
= 2 lim |
2 |
|
lim |
|
= |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
2 x |
|
|
x |
2 |
|
2 x |
||||||||||||
x→0 |
x |
2 |
cos |
|
x→0 |
x→0 |
cos |
|
2 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
2 |
|
2 |
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||
в) По формулам половинныx |
х |
углов имеем |
|
|
|||||||||||||||||
lim |
2sin2 x |
= lim |
2sin x cos x |
= 2 lim |
sin x |
lim cos x = 2 . |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
xtgx |
|
|
|
|
x |
|
|
x |
|
|
|||||||||||||||||||
x→0 |
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
x→0 |
|
|
|
|
|||||||||||||||
г) Умножим и разделим числитель на 4 в кубе |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
3 x |
3 |
|
|
|
x 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
lim |
|
4 |
|
= 8lim |
|
|
4 |
|
= 8. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
x→0 8sin3 |
|
|
x→0 sin3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
4 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
д) Сделаем замену x-2 = t, |
при x→2, |
t→0: |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
lim |
sin2 (x −2) |
= lim |
sin2 t |
=1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
(x −2)2 |
|
|
t2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
x→0 |
|
|
t→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
е) На основании второй теоремы о пределах имеем |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
lim |
sin 3x |
+ lim |
sin 4x |
= |
1 |
lim |
sin 3x |
|
+ |
2 |
lim |
sin 4x |
= |
7 |
. |
||||||||||||||
|
|
|
|
3x |
|
4x |
6 |
|||||||||||||||||||||||
|
|
x→0 |
|
6x |
|
x→0 |
|
|
6x |
|
|
2 x→0 |
|
3 x→0 |
|
|
||||||||||||||
ж) Преобразуем числитель с помощью формул разности |
||||||||||||||||||||||||||||||
косинусов двух углов и синуса двойного угла cosx - cos3x= =2sin2x sinx = 4sin2x cosx,
lim |
cos x − cos3x |
= 4lim |
sin2 |
x |
cos x = 4limcos x = 4. |
||||||||
|
x2 |
x2 |
|
||||||||||
x→0 |
|
|
x→0 |
|
|
|
|
x→0 |
|
||||
4.4. Найти пределы: a) lim |
3x4 −4x2 +1 |
; |
|
||||||||||
2 +5x −2x4 |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x→∞ |
|
|
|||||
б) lim |
2x3 + x5 − |
5x |
+1 |
; |
в) lim |
1 |
+ 2x3 + 4x5 |
; |
|||||
6x2 − x |
+1 |
|
|
|
4x2 + x6 |
||||||||
x→∞ |
|
|
x→∞ |
|
|
|
|||||||
103
г) lim |
1 + 2 + 3 +... + n |
; д) |
|
lim |
1 − 2n |
|
; е) lim |
10n −1 |
. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4n4 + 3 |
|
|
|
|
|
|
|
+ 2n+1 |
|
|
+10n+1 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
n→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n→∞ 1 |
|
|
|
|
|
|
n→− ∞ 1 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
Решение: а) Разделим числитель и знаменатель на x4 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 − |
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
= − |
|
3 |
, |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
x2 |
x4 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
− 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
2 |
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x4 |
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
т.к. величины |
, |
, |
|
|
есть величины при х → ∞ бесконечно |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x4 |
|
x2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
малые. |
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
б) Здесь можно разделить числитель и знаменатель на x2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
2x +1 − |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
= lim |
2x +1 |
= ∞. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
lim |
x |
x2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→∞ |
6 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
− |
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
в) Деля числитель и знаменатель на x6, получим |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
+ |
|
|
|
+ |
|
|
= |
0 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x6 |
x3 |
x |
= 0. |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
г) Здесь числитель есть сумма арифметической прогрессии.
Находя в числителе сумму арифметической прогрессии,
получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1+ n |
n |
|
n + n2 |
|
|
1 |
+1 |
|
|
1 |
|
lim |
2 |
= lim |
= lim |
|
n |
|
= |
|||||
|
|
|
|
|
3 |
|
4. |
|||||
n→∞ 4n4 +3 |
n→∞ 2 4n4 +3 |
n→∞ |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
2 |
4 + |
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
n4 |
|
|
|
||||
д) Делим числитель и знаменатель на 2n+1
104
|
|
|
|
|
|
1 |
|
− |
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
lim |
|
|
2n+1 |
|
2 |
= − |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
n→∞ |
|
|
+ |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
2n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
е) При |
п→ −∞ |
10n и |
|
10n+1 стремятся к нулю и |
||||||||||||||||||||||||
неопределенности в пределе нет |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
lim |
|
|
10n |
|
−1 |
= |
|
0 |
|
−1 |
= −1. |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
1 +10n |
+1 |
1 |
+ 0 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
n→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
4.5. Найти пределы: а) lim |
|
|
1 |
|
|
|
− |
|
2 |
; |
|
|
|
|||||||||||||||
|
2 |
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
→1 |
x |
|
− |
|
|
|
x −1 |
|
|
|
||||||||||
|
x |
2 |
+ x − x |
2 |
+ x −1 |
) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
sin x |
|||||
б) lim |
|
|
; |
|
в) |
|
lim tg |
|
x |
− |
|
. |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
x→∞ ( |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→ |
π |
|
|
|
|
cos2 x |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|||||||
Решение: a) Приведем к общему знаменателю |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
lim |
1−2(x +1) = lim |
−2x −1 . |
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
x→1 |
|
|
|
x2 −1 |
|
|
|
|
|
x→1 |
|
x2 −1 |
|
|
|
||||||||||
При x→ 1 знаменатель стремится к нулю, следовательно, дробь является бесконечно большой величиной и стремится к
∞. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) Умножим и делим на сопряженное выражение |
|
|
|
||||||||||
lim |
|
x2 + x − x2 − x +1 |
= lim |
|
|
|
1 |
|
= 0. |
|
|
||
|
x2 + x + |
x2 + x −1 |
|
|
|
x2 + x −1 |
|
|
|||||
x→+∞ |
x→+∞ x2 + x + |
|
|
|
|||||||||
в) Раскрываем тангенс и приводим к общему знаменателю |
|||||||||||||
lim |
sin2 x −sin x |
= lim |
sin x(sin x −1) |
|
= −lim |
sin x |
= − |
1 |
. |
||||
|
cos2 x |
|
1−sin2 x |
1 + sin x |
2 |
||||||||
x→π |
|
x→π |
|
x→π |
|
|
|||||||
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
πx ; |
2 |
|
|
|
|
4.6. Найти пределы: a) lim (1 − x)tg |
б) lim 3n tg3−n. |
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
x→1 |
2 |
|
n→∞ |
|
|
|
||
Решение: а) Делаем замену x = 1-α , тогда при х→1, α→0
105