− ақпарат көзін саралау, нормативтік құқықтық актілермен жұмыс істеу кезінде білім алушылардың НҚА-мен жұмыс істеуінің практикалық дағдыларын ескеру керек. Сондықтан білім алушылардың кейбір топтарына Нормативтік құқықтық актілерге түсініктеме, ауызша түсіндірме беру; − тапсырмаларды орындау және мысалдар келтіру кезінде білім алушылардың әртүрлі топтарының мүдделерін ескеру қажет, тапсырмалар мен мысалдар білім алушылардың қабылдауына бағдарлануы керек. Оларға түсінікті және қызықты болуын ескеру қажет; − сабақта практикалық және коммуникативті дағдыларды қалыптастыруға бағытталған тапсырмаларды, оқытудың әртүрлі белсенді әдістерін кеңінен қолдану; − өмірлік жағдаяттарды шешуде құқықтық білімін пайдалану ұсынылады.
«Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығына сәйкес: - бастауыш білім беру деңгейінде «Бейнелеу өнері», «Еңбекке баулу» (1-2 сыныптар), «Көркем еңбек» (3-4 сыныптар), «Музыка» (1-4 сыныптар);
-
негізгі орта білім беру деңгейінде «Музыка» (5-6 сыныптар), «Көркем еңбек» (5-9 сыныптар);
-
жалпы орта білім беру деңгейінде «Графика және жобалау» (10-11 сыныптар).
Жоғарыда аталған пәндер бойынша оқу жүктемесінің көлемі «Қазақстан Республикасында бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» (ҚР БҒМ 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығы (ҚР Оқу-ағарту министрінің 12.08.2022 ж. № 365 бұйрығымен 2022 ж. 30 қыркүйектегі №412 бұйрығымен енгізілген өзгерістерімен бұйрықтың 1-3, 1115 (1-4-сыныптар) қосымшаларында, 6-8, 16-20 (5-9 сыныптар) қосымшаларында, 22, 24, 26, 27, 28 (10-11-сыныптар) қосымшаларында берілген. «Технология және өнер» білім беру саласындағы негізгі, орта, бастауыш білім деңгейлерінің мақсаттары ұлттық және әлемдік көркем құндылықтар негізінде қоршаған әлем бейнесін, өскелең ұрпақтың жалпы мәдениетін тұтас қабылдауды қалыптастыруға, білімалушылардың эстетикалық, руханиадамгершілік және эмоционалдық салаларын дамытуға бағытталған. қоғамның, өнер мен техниканың адам өміріндегі рөлі туралы негізгі идеяларды дамыту, қазақ халқының және дүние жүзіндегі басқа халықтардың салт-дәстүрін, әдетғұрпын, мәдениетін және өнерінің алуан түрлерін түсіну және құрметтеу; өнерді жүзеге асыру үшін білім, білік және дағдыны одан әрі дамыту үшін, өнердің әртүрлі түрлеріндегі музыкалық және жобалық әрекеттер; компьютерлік цифрлық технологияларды қолдануды қоса алғанда, негізгі технологиялық білім, іскерлік пен дағды; вокалдық және аспаптық дағдыларды дамыту; оның ішінде әртүрлі музыкалық цифрлық технологиялар; көркем-музыкалық бейнелеу құралдары мен заманауи технологиялар арқылы әлемді танудың әртүрлі тәсілдерін өз бетінше дамыту.
Функционалдық сауаттылықты қалыптастыру бойынша ұсыныстар Білім беру саласының мазмұны технология және өнер ұғымдары, графикалық мәдениеттің дамуы, музыкалық дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар, адам өміріндегі қолөнер мен музыка т.б.
Функционалдық сауаттылықты қалыптастыру және халықаралық тану аясында оқу жетістіктерінің деңгейін арттыру мақсатында білімалушыларға келесі тапсырмалар мен жұмыстарды орындау ұсынылады:
-
диаграммаларды, жұмыстың жалпылау және технологиялық карталарын құрастыру;
-
графиктерді суреттеу, салыстыру, талдау, шығармашылық жұмыстарды ресімдеу дағдыларын қалыптастыру;
-
практикалық жұмыс негізінде толық шығармашылық жұмыстарды дайындауға жаттықтыру.
Сабақ барысында әртүрлі көрнекі құралдарды пайдалана отырып, білім алушыларға материалдарды қорытындылауы, дәстүрлі және заманауи графикалық құралдармен жұмыс істеу дағдыларын меңгеруі, негізгі технологиялық білімдерін, оның ішінде цифрлық оқулық көздерін пайдалануды дамытуы керек.
Пәндік, метапәндік және негізгі құзыреттіліктерді дамыту бойынша ұсыныстар
Көркем еңбек пәні бойынша мұғалім білім алушыға өз бетінше көркемшығармашылық және пәндік-өнімді іс-әрекетті ұйымдастыруға, көркемдік тұжырымдаманы жүзеге асыру құралдарын таңдауға ынта мен дағдыларды қалыптастыруды ұйымдастырады.
Бейнелеу өнері пәні бойынша мұғалім білім алушыға мұқият таңдалған ісшаралар мен тапсырмалардың көмегімен жүзеге асырылатын дамытушылық және ынталандырушы оқытуды үйрету.
Музыка пәні бойынша мұғалім білім алушыға - өнермен қарым-қатынас жасауға, көркем шығармалардың мазмұны мен мәнерлі құралдарын талқылауға және орындауға құштарлығын ашуына бағыт беру;
Келесі пәндер бойынша талап етілетін ұсынылатын құзыреттер: Музыка пәні бойынша -
қазақтың дәстүрлі музыкасының озық үлгілерімен, Қазақстан халықтарының шығармашылығымен, әлемдік классика және қазіргі заманғы музыкамен таныстыру негізінде білім алушылардың музыкалық қабілеттері мен орындаушылық және шығармашылық белсенділігін дамыту;
-
орындаушылық шеберліктерін дамыту – вокалдық және аспаптық: таза интонация, ырғақ сезімі, мәнерлі ән айту, шулы аспаптарда ырғақты сүйемелдеу, домбырада саусақтардың негізгі күйлері мен штрихтары, жеке және ансамбльдік орындау.
Көркем еңбек пәні бойынша -
өнер мен дизайнның мәнерлі құралдары арқылы шығармашылық идеяларды дамыту;
-
объектілерді зерттеу, жасау, талдау, көркемдік түрлендіру процесінде білімалушылардың шығармашылық және сыни ойлауын дамыту.
Технология және өнер бағыты пәндерінің сабақтарында STEM/ STEAM технологияларын қолдану бойынша ұсынымдар
«Көркем шығарма» пәні бойынша дизайн және технология бөлімінде ағаштан бұйым жасау. Өнім дизайны. Материалды таңдауда және дайындауда STEM технологияларын қолдану, әртүрлі графикалық құралдарды пайдалану, бұйым жасау үшін эскиздерді құру, сонымен қатар әзірлеуде жобалық жұмыс бойынша тәжірибелік сабақтарда мультимедиялық технологиялар негізінде графикалық және технологиялық құжаттарды қолдану. «Музыка» пәні бойынша музыкалық шығармашылық бөлімінде музыкалық-шығармашылық жұмыстар арқылы практикалық тапсырмалар мен жобаларды шығармашылық жұмыстарда пайдалану. Оқушылардың жеке, топтық және ұжымдық жұмыс дағдыларын меңгеруін талап ететін тапсырмаларды оқу бағдарламасына енгізу. «Бейнелеу өнері» пәні бойынша сәндік-қолданбалы қолданбалы өнер бөлімінде стильдеу әдісі. Стилизация арқылы жасалған пішіндер мен бейнелер. Сәндік панель. Тақырыптарға мультимедиялық технологияларды қолдану. Жұмысыңызды көрсету үшін интерактивті тақтаны дайындау үшін әртүрлі технологияларды қолданып көріңіз. Цифрлық құзыреттер мен дағдыларды дамыту бойынша ұсыныстар «Музыка» сабақтарында сандық аспаптарды қолдану, оқушылардың музыканы өңдеу және жасау үшін әртүрлі бағдарламаларды қолдану дағдыларын дамыту (әртүрлі әндер мен әуендер). «Көркем еңбек», «Бейнелеу өнері» және «Графика және жобалау» сабақтарында білім алушылардың алған білімдерін іс жүзінде қолдану дағдыларын дамыту, өнер, дизайн және технология туралы саналы қабылдауды қалыптастыру, дизайн өнеріне арналған әртүрлі бағдарламалар мен қолданбаларды пайдалану және шығармашылықпен жұмыс жасау ұсынылады. 3D жабдықты пайдаланып макеттер құрастыру. Құндылыққа негізделген оқытуды жүзеге асыру бойынша ұсыныстар
Пәндерді оқытудағы құндылыққа бағытталған әдіс-тәсілдерді, Қазақстан халқының салт-дәстүрлерін, әлемнің мәдени алуандылығын, рухани келісім мен толеранттылық идеяларын ұстануды, Қазақстан халқының дәстүрлерін құрметтеуді қалыптастыру мүмкіндіктерін жүзеге асыруды көздейді. ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ «Дене шынықтыру» білім беру саласы бойынша 1-11 сыныптарда «Дене шынықтыру» оқу пәні оқытылады. «Дене шынықтыру» білім беру саласының мазмұны денсаулықты нығайтуға, негізгі дене қасиеттерін дамытуға және ағзаның функционалдық мүмкіндіктерін арттыруға бағытталған; қозғалыс мәдениетін қалыптастыру, жалпы дамытушылық және түзету бағытындағы дене жаттығуларымен қозғалыс тәжірибесін байыту; дене шынықтыру–сауықтыру және спорттық-сауықтыру ісәрекеттерінде дағдылар мен біліктілікке үйрету, дене шынықтыру жаттығуларын өз бетінше ұйымдастыруға негізделген.
Дене шынықтыру сабағына қатысушылардың қызметін қатаң реттеу қажет. Бұл сабақтың сауықтыру бағытына ішінара қол жеткізеді. Білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып, жүктемелерді саралауды сақтау қажет. Олай болмаған жағдайда жаттығудың әсері дұрыс болмайды. Оқу процесінде өз денсаулығын нығайту және ұзақ уақыт сақтау, еңбек қызметін оңтайландыру және белсенді демалысты ұйымдастыру үшін дене шынықтыру құндылықтарын белсенді пайдалана алатын білім алушылардың жан-жақты дамыған тұлғасын қалыптастыру қамтамасыз етілуге тиіс. Жұмысқа кіріскен кезде педагог білім алушылардың денсаулық жағдайын, жынысын, физикалық дамуын, физикалық дайындығын, психикалық қасиеттерін т.б. даму ерекшеліктерін ескеруі керек. Дене шынықтыру сабақтарын өткізу кезінде педагогтің басты назары білім алушыларды техникалық даярлауға бағытталуы тиіс. Оқытудың басында білім алушы қозғалыс моделін мүмкіндігінше дәл имитациялауы керек. Педагог үшін бұл кезеңде қозғалыстың негізгі элементтеріне назар аудару өте маңызды. Қозғалыс моделіне қойылатын талаптардан басқа, оқу процесінде сөзсіз пайда болатын қателіктерді диагностикалау және қозғалысты уақтылы түзету үшін құралдарды әдістемелік тұрғыдан дұрыс таңдау маңызды. Педагог шынықтыру жаттығуларының орындау сапасының қажетті деңгейін сақтай отырып, білім алушыларға қойылатын талаптарды біртіндеп арттырады. Білім алушы алдыңғы жаттығуда талаптарды орындағанға дейін жаттығуларды қиындату ұсынылмайды. Жаттығуларды таңдауда білім алушыларды қызықтыра отырып, жаттығуларды орындаудағы техникалық шеберліктерін өсіруге ынталандыру керек. Дене шынықтыру сабағы кезіндегі білім алушылардың алдына қойылған міндеттердің қиындығын біртіндеп арттыру қозғалыс тұрғысынан да, қабылдау тұрғысынан да сақталуы керек. Дене шынықтыру сабағының тиімділігі сабақты өткізу әдістемесімен ғана емес, сонымен қатар бірқатар ұйымдастырушылық шарттармен де анықталады: қолда бар жабдықтарды ұтымды пайдалану; оқытудың техникалық құралдарын қолдану; сабақты өткізу орнының ерекшелігін есепке алу (спорт залы немесе мектеп жанындағы спорт алаңы, стадион немесе саябақ, тегіс немесе тегіс емес жер); сыртқы ортаның сипаты және т. б. Сабақты ұйымдастыру үшін төмендегі жағдайларды қамтамасыз ету:
-
санитарлық-гигиеналық жағдай жасау;
-
материалдық-техникалық қамтамасыз ету;
-
сабақта айналысатын қызметті ұйымдастырудың әдісін (тәсілін) таңдау, бұл әдіс тапсырмаларды жақсы орындауға мүмкіндік береді.