k
i
j
Рис. 14
Докажем теорему. По условию, a = x1 i + y1 j + z1 k и b = x2 i + y2 j + z2 k . Имеем
a × b = x1 x2 (i × i )+ x1 y1 (i × j )+ x1 z2 (i × k )+ y1 x2 ( j × i )+ y1 y2 (j × j )+
+ y1 z2 ( |
|
|
|
× |
|
|
|
)+ z1 x2 ( |
|
|
|
|
)+ z1 |
y2 ( |
|
|
× |
|
)+ z1 |
z2 ( |
|
|
× |
|
|
)= |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
j |
k |
k |
k |
j |
k |
k |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
× i |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ x1 z2 (− |
|
|
)+ y1 x2 (− |
|
|
)+ y1 z2 i |
|
|
|
И |
(− i |
)= |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
= x1 y2 |
k |
j |
k |
+ z1 x2 |
j |
+ z1 |
y2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Д |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
= (y1 |
z2 − z1 |
|
|
y2 )i |
|
+ (− x1 z2 + z1 |
x2 ) |
j |
|
+ (x1 |
y2 |
− y1 |
|
x2 ) |
k |
= |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
z |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
z |
|
|
x |
y |
|
А |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
z |
|
|
|
|
|
x |
|
z |
|
|
|
|
|
x |
||||||||||||||||||||||
= |
|
|
|
|
|
1 |
1 |
; |
|
− |
1 |
|
|
1 |
; |
|
1 |
1 |
|
|
= i |
1 |
|
|
1 |
|
− j |
1 |
|
|
1 |
|
+ k |
|
1 |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
y2 |
|
|
|
|
z2 |
|
x2 |
|
|
z2 |
|
x2 |
y2 |
|
|
y2 |
z2 |
|
|
x2 |
|
z2 |
|
|
x2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
и |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
j |
|
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
= |
x1 |
|
|
y1 |
|
|
z1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
x2 |
|
|
y2 |
|
|
z2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
Для демонстрации |
|
С |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
видео |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
нажмите на кнопку |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
https://www.youtube.com/watch?v=go0HWBnuPqs
y1 = y2
Примеры.
1. Пусть a = (1; −1; 0); b = (2;1; −1) − координаты двух векторов. Тогда их векторное произведение равно
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
j |
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= (1;1; 3). |
||||||
а × |
|
= |
1 |
−1 0 |
|
+ |
|
+ 3 |
|
, т. е. a × |
|
|||||||||
b |
|
|
j |
k |
b |
|||||||||||||||
= i |
||||||||||||||||||||
|
2 |
1 |
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
21
2. Найти векторное произведение векторов
a = 2i + 3 j + 5k и b = i + 2 j + k.
Решение. Имеем
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a × |
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
j |
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
3 5 |
|
|
|
|
2 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
= |
2 3 5 |
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
+ |
|
|
|
|
|
= −7 |
|
+ 3 |
|
|
+ |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
|
|
|
|
|
|
|
j |
|
k |
|
|
i |
j |
k |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
= i |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
3. Вычислить площадь параллелограмма, построенного на век- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
торах |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
И |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− 2 j |
|
6k. |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a = 6i |
|
+ 3 j − 2k |
и b = 3i |
|
+ |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. Находим векторное произведение векторов a и |
|
: |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
j |
|
|
|
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
a × b = |
6 3 |
|
|
|
|
− 2 |
= i |
|
|
3 |
|
|
− 2 |
− j |
|
6 − 2 |
+ k |
6 3 |
= |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− 2 |
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
3 − 2 |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
− 2 6 |
|
|
б |
Д |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
и |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− 42 j − 21k. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
= 14i |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
С |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
Так как Sпар |
= |
|
a × |
b |
|
, то |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= 49(кв.ед.). |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
S |
пар |
= |
|
|
|
142 + (− 42)2 |
|
+ (− 21)2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
4. Вычислить |
|
площадь |
треугольника с |
|
вершинами |
|
A(1,1,1); |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
B(2, 3, 4); C(4, 3, 2).
Решение. Находим векторы AB и AC :
AB = (2 −1)i + (3 −1)j + (4 −1)k = i + 2 j + 3k ;
AC = (4 −1)i + (3 −1)j + (2 −1)k = 3i + 2 j + k .
22
|
Известно, что S∆ |
= 1 |
Sпар |
= 1 |
|
|
|
|
|
× |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. Найдём |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
AB |
AC |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i |
|
|
|
|
j |
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
× |
|
|
= |
1 2 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
AB |
AC |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
= i |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
− j |
|
3 |
|
|
|
|
|
+ k |
|
3 |
|
|
|
= −4i + 8 j − 4k . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
2 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
Следовательно, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
S∆ = 1 |
|
|
|
|
|
|
|
× |
|
|
|
|
|
|
= |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
(кв.ед.). |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
AB |
AC |
|
16 + 64 +16 |
24 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
5. Вычислить площадь параллелограмма, построенного на век- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
И |
||||||||||||||||||||||||||||
торах a + 3 |
|
и 3a + |
|
, если |
|
|
a |
|
= |
|
|
|
|
|
|
=1; |
|
(a, |
|
) |
= 30 . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
b |
|
|
b |
b |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Д |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Решение. (a + 3 |
|
|
)× (3a + |
|
)= 3a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
× a |
+ a × |
|
|
|
|
+ 9 |
|
|
× a + 3 |
|
|
× |
|
= |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
b |
b |
|
|
b |
b |
b |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(Используем свойства векторного произведения: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a × a = 0; |
b |
|
× |
b |
= 0; a × |
b |
= − |
b |
× a ) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= 3 |
|
0 + a × |
b |
− 9 a × |
b |
+ 3 |
0 = −8a × |
b |
. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Далее |
|
|
|
|
|
|
и |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Sпар = |
|
− 8a × |
|
|
= 8 |
|
a × |
|
|
= 8 |
|
a |
|
|
|
|
|
|
sinϕ = 8 1 1 sin30 = 8 1 = 4(кв.ед.). |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
b |
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
b |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
6. Дана силаСF{− 5, −1, − 4 } , точки A( |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
− 2,3,6) и B(1,5, − 3). Оп- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ределить момент силы F относительно точки В.
Решение. Момент силы F , приложенной к точке А относительно точки В, – это вектор, равный векторному произведению вектора пере-
мещения BA = {− 3; − 2; 9} на вектор силы F :
F 0 = |
|
|
|
|
i |
j |
k |
|
= |
|
|
|
|
|
|||||
|
× |
|
= |
− 3 − 2 9 |
|
||||
BA |
F |
||||||||
|
|
|
|
|
− |
5 −1 |
− 4 |
|
|
23
Итак, А=19; F0 =17i − 57 j − 7k .
Задачи для самостоятельного решения
1. Найти единичный вектор, перпендикулярный векторам
a = i + j + 2 k и b = 2i + j + k .
2. Найти векторное произведение векторов
a= 2i + 5 j + k и b = i + 2 j − 3k .
3.Вычислить площадь треугольникаИс вершинами A(2, 2, 2); B(4, 0, 3) и C(0,1, 0). ДАОпределить
1. ± |
|
|
1 |
|
|
|
(i |
− 3 |
|
|
+ |
|
|
). |
||||||||||
|
|
|
j |
k |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б |
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
+ 7 j − k . |
|
|||||||||||||||
2. −17i |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
С |
|
|||||||||||||
3. |
|
65 |
|
(ед.2 ). |
|
|
и |
|||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
+ 5 |
j |
+13 |
k |
. |
|
||||||||||||
4. −19i |
|
|||||||||||||||||||||||
Вопросы и задания для самопроверки [1,2,3,4,6]
1.Дайте определение векторного произведения векторов.
2.Сформулируйте критерий коллинеарности векторов.
3.Как вычисляют через координаты векторов их векторное произведение?
4.Поясните геометрический смысл векторного произведения.
5.Чему равно векторное произведение i × j ?
24
Тройка некомпланарных векторов a, b, c называется правой,
если векторы a × b и c расположены по одну и ту же сторону плоскости, проведённой через a и b (рис. 15).
|
|
|
|
a × |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a × |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Правая |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Левая |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
с |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
тройка |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
тройка |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
с |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Рис. 15 |
|
|
И |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Замечание. Если a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
, |
b |
, c − правая тройка, то |
b |
, с, a и c, a, |
b |
− |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
тоже правые, а тройки |
|
, a, c ; a, c, |
|
Д |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
b |
; c, b, a − левые. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Смешанным произведением векторов |
a, |
|
|
|
, c |
называется чис- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
А |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
ло, равное (a × b) c (см. пр л. 4). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
Теорема (геометр ческ й смысл смешанного произведения). |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
Смешанное про зведен е (a × b)c равно объёму параллелепи- |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
педа, построенного наивекторах a, |
|
, c , взятого со знаком плюс, если |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
тройка a, |
|
, c − правая, |
|
и со знаком минус, если |
|
a, |
|
, c − левая. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
b |
|
b |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
((a × b)c = ±V С).
Основное использование
1. Объём параллелепипеда, построенного на векторах a, b, c :
Vпар = a b c .
2. Объём пирамиды, построенной на векторах a, b, c :
25