Теорема. Произведение ограниченной функции на б.м.ф. есть б.м.ф.
□ Т.к. M 0: |
|
|
|
f x |
|
M , |
то |
x: |
x 1 x0 , 1 |
x0 |
|
и |
пусть x |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
б.м.ф. |
|
|
|
|
|
при |
|
|
|
|
|
x x0 , |
тогда |
|
|
0 и |
|
|
|
0 |
2 0, что x: |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
M |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
0 |
|
|
x x |
|
|
|
|
2 |
, |
|
|
|
|
выполнено неравенство |
|
x |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
M |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
Пусть min 1, 2 , тогда x: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
|
|
x x0 |
|
|
|
, выполнены |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f x |
|
M и |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
M |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
f x x |
|
|
|
|
f x |
|
x |
|
M |
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
а |
|
|
это |
|
|
означает, |
что |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
M |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
lim f |
x x |
0. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
■ |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
x x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Следствие. Т.к. любая б.м.ф. ограничена, то из теоремы |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
вытекает, что произведение двух б.м.ф. есть б.м.ф. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Следствие. Произведение б.м.ф. на число есть б.м.ф. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Теорема. |
|
|
Частное от деления |
|
б.м.ф. |
|
на функцию, имеющую |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
отличный от нуля предел, есть б.м.ф. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
□ Пусть |
|
|
|
|
|
|
|
lim x 0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
lim f x a 0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
и |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
тогда x |
f x может быть представлена как произведение ограни- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ченной функции на б.м.ф. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
Покажем, |
|
|
|
что |
|
|
1 f x ограниченная. Возьмем |
|
|
a |
|
, |
тогда |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
0 |
x: |
0 |
|
x x0 |
|
|
выполняется |
|
|
f x a |
|
, |
а |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
т.к. |
|
|
|
|
|
|
|
|
f x a |
|
|
|
a f x |
|
|
|
a |
|
|
|
f x |
|
, |
|
то |
|
|
|
|
a |
|
|
|
f x |
|
, |
т.е. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
f x |
|
|
|
a |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
M . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
■ |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f x |
|
|
|
f x |
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
Теорема. Если x б.м.ф. |
x 0 , то 1 x б.б.ф. и |
|||||||||||||||||||||||
наоборот: если f x б.б.ф., то 1 |
|
f x б.м.ф. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
□ Пусть lim x 0, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
тогда 0 |
0 x: |
0 |
|
x x |
|
|
|
x |
|
|
, т.е. |
|
1 |
|
|
|
|
1 |
, т.е. |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x |
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
M , |
где M 1 |
, а |
это |
означает, |
что 1 x |
б.б.ф. |
||||||||||||||||||
|
1 |
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
x |
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Аналогично доказывается обратное утверждение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
■ |
||||||||||||||||||
|
|
|
Замечание. Указанная теорема справедлива и для случая, когда |
||||||||||||||||||||||||
|
x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
Пример. |
Показать, что |
функция f x x 1 2 sin3 |
1 |
|
|
|
при |
|||||||||||||||||
|
|
|
x 1 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
x 1 является б.м.ф.
Решение. Т.к. lim x 1 |
2 |
0, то |
|
|
x |
|
|
|
x 1 |
2 |
есть |
б.м.ф. |
при |
||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1. Функция |
g x sin |
3 |
1 |
|
, |
x 1 |
ограничена |
|
|
sin3 |
1 |
|
1 |
|
|||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
x 1 |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
x 1 |
|||||||||||||||||||
f x б.м.ф.
5.2.Связь между функцией, ее пределом и бесконечно малой функцией
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Теорема. Если |
|
lim f x A, |
то f x A x , где x |
||||||||||
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
||
б.м.ф. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
□ Пусть lim f x A |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
f x A |
|
|
|
|||
0 0 x: 0 |
|
x x0 |
|
|
|
|
, т.е. |
|||||||
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|||||||||||||
|
f x A 0 |
|
, а это значит, |
что |
f x A имеет предел, равный 0, |
|||||||||
|
|
|||||||||||||
т.е. является б.м.ф., |
|
которую |
обозначим x |
f x A x |
||||||||||
или f x A x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
■ |
|||
17
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Теорема (обратная). Если |
|
f x A x , |
|
|
где |
А – число, |
||||||||||||
а |
x б.м.ф., то lim f x A. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
□ |
Пусть f x A x , где |
|
x б.м.ф |
при |
x x0 , т.е. |
||||||||||||||
lim x 0, тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
||||
|
0 0 x: 0 |
|
x x0 |
|
|
|
|
, |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||
а т.к. f x A x ,то x f x A, или |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
0 0 x: 0 |
|
x x0 |
|
|
|
f x A |
|
, |
||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||||
а это означает lim f x A. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
■ |
|||
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
5.3. Основные теоремы о пределах
Рассмотрим теоремы, которые облегчают нахождение пределов функции.
Теорема. lim f x x lim f x lim x . |
|
|||||
x x |
|
|
|
x x |
x x |
|
0 |
|
|
|
0 |
0 |
|
□ Пусть |
|
|
|
|
|
|
|
lim f x A |
и |
lim x B, |
|
||
|
x x0 |
|
|
x x0 |
|
|
тогда f x A x |
и x |
B x , |
x , x б.м.ф. |
|
||
что означает lim
x x0
Замечание.
f x x A B x x , |
|
|||
|
|
|
|
|
f x x lim f x lim x . |
■ |
|||
|
|
x x0 |
x x0 |
|
|
|
|
||
Случай разности доказывается аналогично.
Следствие. f(x) может иметь только один предел при x x0 .
□ Пусть lim f x A |
и lim f x B, тогда |
|
|
x x0 |
x x0 |
|
|
0 lim f |
x f x lim f x lim f x A B, |
||
x x |
|
x x |
x x |
0 |
|
0 |
0 |
т.е. A B 0 и A B. |
|
|
■ |
|
|
18 |
|
Теорема. lim f x x lim f x lim x . |
|
||||
x x |
|
x x |
x x |
|
|
0 |
|
0 |
0 |
|
|
□ Пусть |
|
|
|
|
|
lim f x A |
и lim x B, |
|
|
||
x x0 |
|
x x0 |
|
|
|
т.е. f x A x и x B x , x , x б.м.ф. |
|
||||
f x x A x |
B x |
|
|
||
|
|
|
|
|
|
A B A x |
B x x x ; |
|
|||
|
|
|
|
|
|
б.м.ф.
lim f x x A B. |
|
|
|
|
|
||||
x x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Следствие. lim c f |
|
x c lim f x . |
|
||||||
|
|
x x |
|
|
|
|
x x |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
□ lim c f x lim c lim |
f x c lim f x . |
||||||||
x x |
|
x x |
x x |
|
|
|
x x |
|
|
0 |
|
0 |
0 |
|
|
|
0 |
|
|
Следствие. lim f x |
n lim f x n , |
n N. |
|||||||
|
|
x x |
|
|
|
x x |
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
□ lim f x n lim f x ... f x |
lim f x ...lim f x |
||||||||
x x |
|
x x |
|
|
|
|
x x |
|
x x |
0 |
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
0 |
n
■
■
lim f x n .■
x x0
|
|
|
|
|
|
|
|
f x |
|
|
lim f x |
|
lim x 0 . |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
Теорема. |
lim |
|
|
|
x x0 |
|
, |
|
|
|||||||||||||||||
x |
|
lim x |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
□ Пусть |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim f x A и |
|
lim x B, |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
||
тогда f x A x |
и |
|
|
x B x , |
x , x б.м.ф., |
|
||||||||||||||||||||
|
f x |
|
|
|
A x |
|
|
|
A |
|
|
|
|
A |
|
A |
|
B x A x |
|
|||||||
поэтому |
|
|
|
|
|
A x |
|
|
|
, |
||||||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
B2 B x |
|||||||||||||||||
|
|
|
B x |
|
|
B |
B x |
B |
|
B |
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б.м.ф. |
|
откуда lim |
f x |
|
|
A |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
■ |
||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
x x0 |
|
B |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
5.4. Признаки существования пределов
Не всякая функция, даже ограниченная, имеет предел. Например, y sin x при x предела не имеет. Во многих вопросах анализа бывает достаточно только убедиться в существовании предела функции. В таких случаях пользуются признаками существования предела.
|
|
|
Теорема (о пределе промежуточной функции). |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
Если lim x |
A, |
lim g x A, |
и |
x f x |
g |
x , |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
то |
|
lim f x A. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
□ Из пределов для x и g x вытекает, |
что 0 |
1, 2 |
0: |
||||||||||||||||||||||||||||||
при |
|
x x0 |
|
1 |
и |
|
x x0 |
|
|
2 |
выполняются неравенства |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
x A |
|
|
и |
|
g x A |
|
, |
|
x A |
|
и |
|
g x A |
|
, |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
т.е. |
|
x A |
|
|
и g x A . |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
Пусть min 1, 2 , тогда в x x0 |
, x0 выполняются оба |
|||||||||||||||||||||||||||||
неравенства, но т.к. из x f x g x |
следует, что |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x A f x A g x A, |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
то f x A |
|
или |
|
|
f x A |
|
, т.е. lim f x A. |
■ |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
Теорема (о пределе монотонной функции). Если функция f(x) |
||||||||||||||||||||||||||||||
монотонна и |
ограничена |
при x x0 |
или при x x0 , то существует |
||||||||||||||||||||||||||||||
соответственно ее левый предел |
lim |
f x f x0 |
0 или ее правый |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x x0 0 |
|
|
|
|
|
|
|
||||
предел lim f x f x0 0 .
x x0 0
(Без доказательства)
5.5. Первый и второй замечательные пределы
Определение. Предел
lim sin x 1
x 0 x
называется первым замечательным пределом.
20