Материал: Орта білім беру

береді. Сонымен қатар ол тәрбиелік, психологиялық, педагогикалық тұрғыдан тиімді. Мысалы, мынадай формаларды пайдалануға болады: «Қатені тауып, түсіндіріңіз» (өзіңіздің сыныптасыңыз жасаған, педагог жоспарлаған),

«Жауабын тексеріп, қатесін түсініңіз», «Жауабыңызды бағалаңыз».

Білім алушылардың оқу іс-әрекетінің сапасы мен тиімділігін өзара бақылау педагогке олардың білімін тексеруге көмектеседі және адалдық пен әділеттілік, ұжымшылдық сияқты жеке қасиеттерінің дамуына ықпал етеді. Білімді өзара тексеру білім алушылардың белсенділігін дамытады, білімге қызығушылығын арттырады. Өзара бақылау барысында білім алушылардың жеке ерекшеліктері ашылады, білімге қызығушылығы артады.

IIкезең.Қателердітүзету

Қателерді түзету қателерді анықтаумен қатар жүреді. Әрбір білім алушы өзінің «проблемалық» тақырыптарын бірнеше рет қайталауы арқылы шет тілін меңгеруде оң нәтижеге қол жеткізе алады.

• 
  Деректер матрицасы - бұл тест нәтижелері енгізілетін кесте. Бұл сыныптағы «меңгере алу» картинасын тұтастай және әрбір білім алушыны жеке көруге мүмкіндік береді;
  

Қателіктерді есепке алу (барлық жазбаша жұмыстарда «меңгере алуын» бақылау). Бұл белгілі бір тақырыпты немесе ережені меңгере алмаған әр білім алушының қандай проблемалары бар екенін анықтауға мүмкіндік береді. Нақты қателіктер туралы ақпарат әрбір білім алушының мәліметтеріне енгізіледі (18- кесте)

11. 
    кесте. 4-сынып оқушысы Д.Жақановтың жеке жұмыс жоспары
    

Қиындық туғызатын дағдылар мен қабілеттер	26.10	28.10	29.10	31.10	01.11	12.11.	23.11	29.11
Ойын жазбаша білдіруді ұйымдастыру
Қарым-қатынас мәселесін шешу
Лексикалық дағдылары
Грамматикалық дағдылары
Орфографиялық дағдылары
Тыныс белгілерін қою дағдылары

Білімдегі олқылықтардың орнын толтыру бойынша жұмыс формалары әр түрлі болуы мүмкін. Жеке жоспарда топтық сабақтарды - жасыл түспен, сараланған тәсіл - күлгін, жеке сабақтар - көк түстермен бөліп көрсету ұсынылады.

Жеке жоспар парағы олқылықтарды қалпына келтіруге, нақты бір білім алушының білімін толықтыруға арналған және оның жеке қабілеттерін дамытуға бағытталған.

ІІІкезең.Жіберілгенқателіктердіталдау

Қателіктерді талдау жұмыс түріне байланысты. Әр жұмыс түрінен кейін ауызша немесе жазбаша, сапалық және сандық талдау жүргізіледі. Мұқият талдау жеке білім алушылардың кемшіліктері мен жетістіктерін терең зерттеуге, білім алушылардың қателері мен негізгі қиындықтарын бөлуге, олардың пайда болу себептерін зерттеуге және оларды жою жолдарын белгілеуге мүмкіндік береді.

4. 
   кезең.Білімдегіолқылықтардыжоюдыжоспарлау
   

Бұл жұмыс талдауға негізделген және оның нәтижелері білім алушыларға айтылады.

• 
  Педагог сабақты қашан, кімнен, қандай мақсатпен сұрау керектігін және бұл үшін қандай құрал қолдануды жоспарлайды.
  
• 
  Қателер бойынша жұмыс әрбір жазбаша жұмыстан кейін, ал қайта бағалау - «қанағаттанарлықсыз» бағадан кейін жүргізіледі.
  
• 
  Қатаң бақылау әр білім алушының барлық тесттер мен сынақтарды орындағанына көз жеткізу үшін жүзеге асырылады.
  

4. 
   кезең.Білімдегіолқылықтардыжою. Сыныптаталдаужұмысынжүргізу.Ұсынымдар:
   

• 
  алынған нәтижелер туралы сынып пікірін сұрау;
  
• 
  жазбаша тексеру (жақсы баға алынғанға дейін) жеке және фронтальды қателер бойынша жұмыс;
  
• 
  жеке және фронтальды зерттеу кезінде қайталауға арналған тапсырмалар (жақсы бағаға дейін).
  

4. 
   кезең.Алдыналушаралары
   

Келесі алдын алу шаралары білім алушылардың қателіктерін азайтуға ықпал етеді:

• 
  жазбаша тапсырмалардың мәтіндері оңай оқылуы керек;
  
• 
  білім, білік, дағдыны арттыруға арналған белсенді ауызша жаттығуларды, типтік қателіктерді жүйелі түрде талдау;
  
• 
  жаңа материалды түсіндіру кезінде қатені болжап, материалды дұрыс меңгеруге арналған тапсырмалар жүйесін таңдау;
  
• 
  қызығушылық тудыратын, тұрақты зейінді қалыптастыратын тапсырмаларды таңдау;
  
• 
  өзін-өзі басқаруға жүйелі түрде дағдыландыру.
  

Білім алушылардың біліміндегі олқылықтарды толтыру үшін жеке жұмыс бағытын әзірлеу ұсынылады. Яғни, «жеке жоспар парағында (ЖМП)» даму мен оқудағы өзгерістер процесін көрсету керек. Ол әр білім алушыға жеке тәсілді жүзеге асырып қана қоймай, оның біліміндегі олқылықтарды жою үшін жұмысты есепке алуға, қадағалауға, түзетуге, білім беру мотивациясының деңгейін көтеруге мүмкіндік береді.

«Қарым-қатынас мәселесін шешу» критерийі бойынша «Жазылым» дағдысы кезінде білім деңгейінің төмендеуі мүмкін топтағы білім алушының қателіктерін анықтау:

• 
  қарым-қатынастағы қателігі (досына);
  
• 
  жазылым дағдысындағы қойылған сұраққа толық және нақты жауап бере алмауы (негізгі бөлімде тапсырманың барлық аспектілері ашылмаған);
  
• 
  жазылым дағдысындағы жеткіліксіз көлемі.
  

«Мәтінмен жұмыс» критерийі бойынша:

• 
  абзацтарға дұрыс мән бермеу;
  
• 
  лексикалық тұрғыда логикалық байланыстың болмауы.
  

«Мәтіннің тілдік безендірілуі» критерийі бойынша:

• 
  грамматикалық қателер (мәтіннің болмауы, үш шақтағы етістіктердің дұрыс қолданылмауы, сөйлемдердің дұрыс құрылмауы);
  
• 
  жеке сөздердің дұрыс жазылмауы;
  
• 
  тыныс белгілердің дұрыс қолданылмауы;
  
• 
  лексикалық қателер.
  

Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы Жазғы мектеп жұмысын ұйымдастыру бойынша әдістемелік нұсқаулар әзірледі. Әдістемелік нұсқаулар «Шетел тілі» пәніне арналған күрделі тақырыптарды /оқу мақсаттарын анықтайды (1-10-сыныптар). Әдістемелік ұсынымдар Академияның http://nao.kz сайтында орналастырылған.

Пандемия мен шектеу шаралары кезінде «Шетел тілі» пәні бойынша барлық тілдік дағдылар қамтылмауы мүмкін. Сондықтан «Шет тілі» пәні мұғалімдеріне білім алушылардың тілдік қажеттіліктерін ескере отырып, лексикалық немесе грамматикалық тақырыпты таңдау құқығы беріледі. Мысалы, 19-кестеде білім алушылардың білімін толықтыру мен олқылықтарды жою үшін сынып бойынша ұсынылатын күрделі тақырыптар берілген.

11. 1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   90

кесте. 3-4-сыныптардағы «Шетел тілі» оқыту пәнінің күрделі тақырыптарының мысалы

Ағылшын тілі	Неміс тілі	Француз тілі
3-сынып
Explorers and inventors	Unsere Heimat - Kasachstan. Reise durch Kasachstan	Les matières scolaires et les objets scolaires
Space	Traditionen und Folklore	Arbre généologique
Musical instruments	Ökologie und Lebenssicherheit	La langue et la culture
4-сынып
Journey into Space	Die Erde – unser Haus	La vie scolaire
Machines	Kasachische und deutsche Kultur	Les passe-temps
Our planet’s treasure	Gesunde Lebensweise	Les fêtes et les repas

Педагог бақылау құралдарын оңтайлы қолдану арқылы білім алушылардың біліміндегі олқылықтардың орнын толтырады және әрбір білім алушының белсенді жұмысын қамтамасыз етеді. Педагогтерге:

• 
  сыни ойлауды дамытуға бағытталған жағдаяттық тапсырмаларды қолдану;
  
• 
  функционалдық сауаттылықты қалыптастыру;
  
• 
  оқытудың интерактивті әдістерін қолдану (жоба әдісі, пікірталас, ойын, ізденіс әдістері);
  
• 
  жеке кеңес, қосымша сабақтар ұйымдастыру;
  
• 
  «жексенбілік мектеп», «демалыс мектебі», «жазғы мектепті» саны 15 баладан асырмай ұйымдастыру ұсынылады.
  

Білім алушылардың сенбілік, жексенбілік сабақтарын кестеге сәйкес ұйымдастыру ұсынылады. Мұнда білім алушылардың біліміндегі