Материал: Рецензенттер Коржова Г. М

оқушысақтықтанытып,көмекболғанжағдайдақолұшынбереді.жақынарадаҚРбғмжалпыбілімберетінмектептерініңүлгілікштаттарына педагог-ассистент лауазымын енгізуді жоспарлауда. педагог-ассистентоқупроцесінеөздігіменқатысаалмайтынмінез-құлық,эмоционалдық және коммуникативтік бұзылымдары бар (асб және т.б.)оқушыларға көмек көрсетеді. Қолдау көрсетуді талап ететін мінез-құлықжәнеэмоциялықпроблемаларғамыналаржатады:

• 
  баланың сабақта өзін-өзі ұстау ережелерін орындауға қабілетсіздігі: партада отыра алмайтын, тұрып, сынып ішінде жүретін; мұғалімнің ескертулерін, талаптарын орындай алмайтын (елемейді);
  
  • 
    мұғалімнің талаптары мен нұсқаулықтарын қиын түсініп және қабылдайтын; белгілі бір іс-әрекетті орындау үшін мұғалімнің үнемі жекелік көмегін және қолдауын қажет ететін балалар;
    
  • 
    сабақта өзін-өзі ұйымдастыру және өзін-өзі бақылау қиындықтары: баланың өзі сынып жұмысына қосылмайды және сынып тапсырмаларын ересек адамның көмегінсіз орындамайды;
    
  • 
    мінез-құлық және эмоциялық ерекшеліктері: дауыстап сөйлейді, себепсіз күлкі, айқайлап, жылап, басқа балаларға және сынып жұмысына кедергі келтіреді, мұғалімге агрессия көрсетеді.
    

педагог-ассистентоқушығаоқупроцесінеенугекөмектеседі,ұйымдастырады, бағыттайды, жағымсыз мінез-құлықты, эмоциялық жәнемінез-құлқындағы теріс әрекеттерінің алдын алады. Ол баланың мінез-құлқын бақылай отырып, өз бетінше оқу дағдыларын меңгеруге үйретеді,әрі қарай баланың өзі жасайтын жұмыстарын дербес орындауға қолдаукөрсетеді. жеке көмекші қолдауды төмендету барысында жұмыс атқаруықажет.жекелікқолдаудыңнегізгіжәнесоңғымақсаты-баланыңсыныптағыжәне

мектептегі толықтай дербестігі. Оқушыға жеке қолдау көрсетуде ассистенттің қатысуын азайту төмендегідей ретпен жүргізіледі:

• 
  толық қолдау көрсету – ассистенттің оқушымен бір партада отыруы;
  
• 
  біртіндеп алшақтату – оқушы партада, ал ассистент оқушыға бағыттаушы және ұйымдастырушы көмек көрсетіп артында отырады. кейінен ассистент тек бөлектенген сабақтарға ғана қатысуына болады;
  
• 
  сыныпта өздігімен жұмыс жасайды– оқушы ассистенсіз партада өзі отырады.
  

мінез-құлқындапроблемалары жоқ зиятының, есту, сөйлеу және т.б.бұзылымдары бар балаларға (арнайы қозғалыс құралдарының көмегіменқозғалатындарданбасқа)педагог-ассистенттіңкөмегітағайындалмайды.мінез-құлқындаерекшелігібарбаламенжұмысжасаудапедагог-ассистенттің арнайы дайындығы болуы қажет (психология және арнайыпедагогикалықжоғары білімінегізінде).психикалық және денедамуы мен мінез-құлқы бұзылған балаларғапедагог-ассистентқызметінұсынупмпкұсыныстарынегізіндежүзегеасырылады. мектептің қолдау қызметі өз шешімімен жеңіл мінез-құлықпроблемалары мен сыныптағы жұмысқа бейімделудің қиындықтары барбалаларға бір тоқсанға педагог-ассистент қызметін ұсына алады. егер демұндай көмек алдағы уақытта да көрсетілу қажет болса, онда баланыңерекшебілім алу қажеттілігін растау үшін пмпк қорытындысыналуғабағыттауқажет.

9. 
   әлеуметтік – педагогикалық көмек. әлеуметтік педагог көмегінің қажеттілігін әпкк анықтайды. әлеуметтік педагог лауазымдық міндеттері мен жұмыс жоспарына сәйкес әлеуметтік қатері бар отбасыларының бала- ларына көмек көрсетеді.
   

3. 1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21

ЕРЕКШЕ БІЛІМ БЕРУ ҚАЖЕТТІЛІКТЕРІН БАҒАЛАУ

Оқушыныңоқуқиындықтарыныңсипатымендәрежесінеқарайбірнемесе бірнеше білім беру қажеттілігі анықталуы мүмкін. Оқушылардыңерекшебілімқажеттілігіоқытудыңкезкелгенкезеңіндепайдаболады.ерекшебілімберуқажеттіліктерінбағалау–оқупроцесібарысын-даоқушынықолдаудыңтүрін,формасын,көлемінанықталғаноқуқиындықтары, олардың пайда болу себептері мен механизмдері негізіндебелгілеу.Оқу процесі барысындақиындықтары бар балаларды анықтаужәнеолардыңерекшебілімалуқажеттіліктерінбағалауекідеңгейдежүзегеасырылады.

Оқушының қажеттілігін бағалау мен қолдау көрсетудің бірінші деңгейі.

бағалау мен қолдауды тікелей мұғалім жүргізеді. мұғалім формативтібағалаупроцесіндеоқуқиындықтарынбіріншіболыпанықтайды(егеререк-ше білім беру қажеттіліктерін мектепке дейінгі жаста пмпк анықтамағанболса).Оныңміндеті–өзбетіншеқиындықтардыңсипатын,олардыңпайдаболусебептерін,оқушыныңқалыптасыпжатқанбілімдеріндеолқылықтарынанықтау.Осыалынғанақпаратнегізіндемұғалімоқушыныңсыныптағыоқубарысынақолдаудыұйымдастырады(жекеліктәсіл).мұғалімніңоқушынықолдаутәсілдері:

• 
  оқытудың вариативтік арнайы әдістерін қолдану;
  
• 
  сабақта жеке оқу материалдарын қолдану;
  

-оқунәтижелерінбағалаутәсілдерінөзгерту;-бақылауматериалдарынөзгерту;-сыныптағыоқуорнынбелгілеужәнебейімдеу;егероқушыдамұғалімніңжекеліккөмегіне

қарамастанбірнемесебірнешепәнбойыншаоқубағдарламасынмеңгерудеқиындықтарысақталса,онда мұғалім мектептік психологиялық-педагогикалық қызметінен көмексұрап,7-форманытолтырады(а-қосымшасы).Оқушыныңқажеттілігінбағалауменқолдаукөрсетудіңекіншідеңгейі.Қажеттіліктерді бағалаудымектептің психологиялық-педагогикалыққызметініңмамандарыжүргізеді(психолог,логопед,арнайыпедагог,әлеуметтік педагог). Олар ата-аналарын кездесуге шақырып, балалардыңоқудағы қиындықтары және ерекше білім беру қажеттілігін бағалау тура-лы мұғаліммен бірге хабардар етеді. балалардың мамандардың көмегінеқажеттіліктерінбағалауүшіната-аналарыныңжазбашарұқсатыналуқажет6- форманытолтырады(а-қосымшасы).әрбірмаманарнайыәдістерментәсілдердіқолданаотырып,оқушыныңоқуқиындықтарынтудыратындамуерекшеліктеріменсебептерінанықтаумақсатындатереңдетілгентексеружүргізеді(психологиялық,логопедиялық,арнайы педагогикалық). тексеру барысында маман оқушы дамуының әлсізжақтарын ғана емес, сонымен біргекүшті жақтарын көрсетіп, оқушыныңтабысты болу ресурстарын да анықтайды. тексеру нәтижелері бойыншамаманмыналарды белгілейді:

• 
  оқушының қысқартылған оқу бағдарламасына мұқтаждығын;
  
• 
  қандай мамандар оқушыға қиындықтарды еңсеруге көмектесе алады (психолог, логопед, арнайы педагог);
  
• 
  оқытудың қандай әдістері мен тәсілдері ең тиімді болады;
  
• 
  оқушының оқу орнын қалай бейімдеу керек.
  

психолог,логопед,арнайыпедагог,әлеуметтікпедагоганықтағаноқыту қиындықтарының себептері негізінде мұғалім мен психологиялық-педагогикалыққолдаумамандары

жүргізетінжекелікоқубағдарламасыныңмазмұны белгіленеді. мамандар көмегінің бағыты мұғалімнің сабақтағыжекеліктәсілініңжәнебалағаата-аналарыкөрсететінкөмегініңмазмұнынасәйкес келісіледі. мамандар көмегі жекелік және топтық сабақтарда іскеасырылады.мұғалімменмамандардыңкөмегіқысқартылғаноқубағдарламасынтабыстымеңгеругеықпалжасамағанжағдайда(1-3оқутоқсандарішінде),қолдауқызметіоқушыныңата-анасыпмпк-неұсынымдаралуүшінжіберіледі(ата-анасыныңкелісімімен).бөлектенгенжағдайдапсихологиялық-педагогикалыққолдаукөрсетумамандарыныңтексерунәтижелерін сараптағаннан кейін пмпк ұсынымдарын алу жөнінде шешімқабылданады.Оқушыныңқажеттілігінбағалауменқолдаукөрсетудіңүшіншідеңгейі.Оқушыныңқажеттіліктерінбағалаудыпсихологиялық-медициналық-педагогикалықкеңесмамандарыжүргізеді.бағалаунәтижелерібойыншапмпкоқушығаарнайыпедагогтың,ассистент-педагогтыңкөмегін,білімалудыңварианттарынұсынуымүмкін:тұрғылықтыжеріндегіжалпыбілімберусыныбында,арнайысыныпта,арнайымектепте.ҚР«білімтуралы»заңының49бабынасәйкесбілімберуұйымынтаңдауқұқығыата-аналарғаберіледі.ата-аналартұрғылықтыжердегімектептітаңдағанкезде,мектепоқушығамұғалімніңжәнеқолдаукөрсетумамандарыныңкөмегінпмпкұсынымдарынасәйкесқамтамасызетуі тиіс.

Маңызды жалпылама ақпарат

1. 
   Оқушылардың ерекше білім беру қажеттілігін бағалау мектеппен (мұғалім және психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету қызметімен), сондай-ақ психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңеспен жүзеге асырылады. жалпы немесе арнайы сыныпта ақыл-ойы кем балаларға арналған жеке немесе арнайы бағдарлама бойынша (мжмбс-ға бағдарланбаған) баланы оқыту туралы шешімді пмпк-дің кешенді тексе- ру негізінде ғана қабылдайды.
   
2. 
   психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету қызметі және / неме-