Материал: Управления образования западноказахстанской области

Внимание! Если размещение файла нарушает Ваши авторские права, то обязательно сообщите нам




9

Түр тұжырымының тарихы.

Микроэволюция

1




1










10

Популяция – эволюцияның

элементарлық ӛлшем бірлігі

1




1










11

Табиғи сұрыпталудың шығармашылық рӛлі. Зертханалық жұмыс № 1 Қолдан сұрыптау мен табиғи сұрыптау әсерлерін

салыстыру.

1




1

1







12

Бейімделушілік –

эволюциялық үдеріс нәтижесі

1










1




13

Макроэволюция. Тірі табиғат эволюциясы. Биологиялық

прогресс және регресс ( А.Н. Северцов, И.И. Шмальгаузен)

1




1










14

Биогенездік заң Зертханалық жұмыс № 2 Макроэволюцияның дәлелдемелерін

салыстырмалы анықтау

1




1

1







15

Органикалық дүниенің эволюциясы. Ӛсімдіктер мен жануарлардағы негізгі ароморфоздар. Зертханалық жұмыс №3

Ӛсімдіктер мен жануарлар жүйелік топтарының қалыптасу нәтижесі

1




1

1




ІҤ




Жер бетінде тіршіліктің

дамуы

3
















16

Тіршіліктің пайда болуы

жӛніндегі теориялар

1










1




17

Биохимиялық эволюция.

Опарин-Холдейн теориясы.

1




1










18

Тіршіліктің пайда болуы

туралы қазіргі кӛзқарастар

1




1







Ҥ




Адам эволюциясы

4
















19

Қазіргі адамның шығу тегіне

байланысты кӛзқарастар

1




1










20

Адамның эволюциялық

дамуы, қозғаушы күштері.

1




1










21

Адам нәсілдері және олардың

генетикалық ұқсастықтары

1




1










22

Адамның табиғаттағы

1










1







биоәлеуметтік орны. Табиғи ортамен әлеуметтік жағдайға

бейімдеуі
















ҤІ




Эволюциядағы экожҥйе

және оның заңдылықтары

7
















23

Ағзалардың сыртқы орта

факторлары

1










1




24

Факторлардың ағзаға ықпалы



















25

Ағзаладардың табиғаттағы

маусымдық ӛзгерістерге бейімделуі

1




1










26

Биологиялық ырғақтың

себептері. Фотопериодизм

1




1










27

Биологиялық сағат

1




1










28

Қоршаған орта және адам

денсаулығы

1




1










29

Қазіргі адам ӛмірінің жағдайы мен сапасы.

Салауатты ӛмір сүру.

1










1

ҤІ

І




Биосфера эволюциясы

4
















30

Биосфера- маңызды экожүйе.Биосфера эволюциясындағы

ағзалардың алатын орны.

1




1










31

Биосферадағы табиғи

әрекеттерді басқару.Табиғатты қорғау

1




1










32

Биосфераны қауіпсіз тіршілік үшін қажетті күйде

сақтау

1




1










33

Биология ғылымының

келешегі

1










1

ҤІ

ІІ




Қорытынды

1
















34

Қорытынды

1










1


Оқушыларға қойылатын талаптар:

  • тірі табиғаттың эволюциясы туралы түсінік;

  • негізгі биологиялық түрлердің систематикалық және эволюциялық орнын;

  • биологиялық эволюция ілімінің қалыптасуының алғышарттарын;

  • эволюцияның негізгі заңдылықтарын;

  • таралу аймақтары мен тіршілік ету орнын;

  • эволюциялық биологияның әдістерін;

  • түрлер эволюциясының негізгі теорияларын анықтай алу;

  • белгілі бір эволюциялық факторды түсіндіру үшін эволюциялық биологияның әр түрлі әдістерін қолдану;

  • жердегі тіршіліктің құрылу процестері мен принциптерін түсіну;

  • тәжірибелік дағдыларды қалыптастыру;

  • биология ғылымының соңғы жаңалықтарымен танысу.

Кҥтілетін нәтижелер:


  • эволюциялық ілімінің қалыптасуының алғышарттарын; заңдылықтарын, ӛзара байланыстылығын қалыптастырады;

  • оқушылардың ӛздігінен ізденуі, қызығушылығы қалыптасады;

  • алған білімдерін ӛмірде қолдана алуы;

  • танымдық іс-әрекеті, қызығушылығы артады;

  • жаңа ұғымдардың мәнін дұрыс түсінеді, орынды қолдану біліктілігі артады;

  • зерттеу әдістерін жоспарлай білу, сәйкес кестелер, заңдылықтар негізінде қорытындылар жасау, іздену және зерттеу жұмыстарының нәтижелерін дайындай біледі.

-мәліметтерді талдау, әдебиетке шолу жасау, эксперимент жүргізуге бағытталады.

Қолданылған әдебиеттер


  1. «Биолог анықтамалығы» №3 2012, №5 2014.

  2. Биология. БЭС. М: Большая Российская Энциклопедия, 2001.

  3. Воронцов Н.Н. Сухорукова Л.Н. Эволюция органического мира. Просвещение 1991 г.

  4. Захаров В.Б. Мамонтов С.Г. Сонин Н.И. Общая биология Москва 2007г

  5. Кемп П. Введение в биологию М: Мир, 1988

  6. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә.Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 , X том.

  7. Северцов А. С. Теория эволюции. — М.: Владос, 2005. Интернет материалдары:

  1. www.gomulina.orc.ru

  2. www.computerra.ru

  3. www.astronomy.ru/

  4. www.galspace.spb.ru

  5. www.nasa.gov

  6. www.vokrugtsveta.ru



Пән бойынша глоссарий


Географиялық ӛзгергіштік – бір түрге жататын әр түрлі популяциялардың морфогенездің ортаңғы фазаларында болатын ӛзгерістердің онтогенездік жолы.

Дивергенция – қолдан сұрыптау немесе табиғи сұрыпталу нәтижесінде ата – тегі ортақ организмдердің белгілерінде айырмашылықтың пайда болуы.

Жеке ӛзгергіштік – бір жұп ата – ананың ұрпағындағы немесе тұтас бір популяциядағы жеке индивидумдарда, басқа особьтарға ұқсастығы жоқ, әрқайсының ӛзіне ғана тән қандайда бір белгілерінің болуы.

Конвергенция – қолдан сұрыптаудың не табиғи сұрыпталудың нәтижесінде ата – тегі әр түрлі организмдерде ұқсас белгілер пайда болуы.


Коррелятивтік немесе арақатынастық – белгілі бір органның ӛзгеруімен байланысты басқа органдардың ӛзгеруі.

Комбинациялық ӛзгергіштік – бір органдардың және олардың функцияларының дамуы басқа бір органдарды тежеп, олардың жетілмей қалуына және редукциялануына себеп болады.

Методикалық сҧрыптау әрқашан жаңа тұқымдар мен жаңа сорттар жасайтын творчестволық процесс болып саналады.

Модификация (флюктуация) – тұқым қуалайтын ӛзгергіштіктердің ӛзгеше, тұқым қуаламайтын ӛзгергіштіктерді айтады.

Табиғи сҧрыпталу – пайдалы жеке ерекшеліктердің не ӛзгерістердің сақталып зияндыларының жойылып отыруын айтады.

Тҧқым қуалау – организмдердің ӛз белгілерін және даму ерекшеліктерін келесі ұрпақтарына беріп отыру қасиеті.

Тҥр – бір – біріне тікелей жанаспайтын формалар.

Тіршілік ҥшін кҥрес ол дамып келе жатқан организмдердің сыртқы ортаның физикалық факторына және басқа тірі организмдерге тәуелділігі.

Топтық (жалпылай) ӛзгергіштік – бір жерде мекендеуші особьтардың үлкен тобында, сол түрге жататын басқа топтардан қандайда бір белгілері жӛнінен айырмашылықтарының болуы.

Филоэмбриогенез – эволюциялық ӛзгерістер онтогенездік дамудың жолы ӛзгеруімен байланысты.

Феногенетика- организмнің жеке дамуы барысында генотиптің рӛлін зерттейтін генетика ғылымының бір тармағы.

Фенокопия- сыртқы орта факторларының және қандай да болмасын тұқым қуалайтын мутацияның әсерінен пайда болатын организм фенотипінің тұқым қуаламайтын ӛзгерісі.

Ценогенез – нақтылы жеке даму жағдайларына ұрпақтардың не жас особьтардың бейімделуі.

Эволюциялық ілім – тірі организмдердің эволюциялық дамуының себептері мен қозғаушы күштері, олардың механизмдерді және жалпы заңдылықтары туралы ілім.

Эволюция- тірі табиғаттың тұқым қуалау, ӛзгергіштік және сұрыптау арқылы дамуы.

Экотоп белгілі экологиялық жағдайларда
Источник: https://tut-files.ru/previewfile/45216