Материал: Управления образования западноказахстанской области

Медициналық микробиологияда адам үшін қауіпті микробтардың залалдығын сонымен қатар пайда болу жағдайларына қарай олардың организммен ӛзара қатынасын зерделеп білдіру.
Прокариоттар генетикасында тұқым қуалау ақпаратын сақтау мен таратудағы нуклеин қышқылдарының ролін, молекулаларының құрамы арасындағы ӛзара байланысты білдіру.
Патогенді микрооргнизмдерді яғни адамда, жануарларда және ӛсімдіктерде ауру туғызатын микроорганизмдермен кеңінен таныстыру.

4.Микроорганизмдер – жұқпалы аурулардың қоздырғыштары туралы түсінік беріп, олардан қорғанып, алдын алу шараларын үйрету Мамандыққа бағдарлау:

Мединцина, ауылшаруашылық мамандар, ветеринария, экология Пәнаралық байланыс:

Жалпы биология, жануартану, ӛсімдіктану, анатомия, селекция Ұйымдастыру формалары:

Лекция, семинар, конференция, сарамандық жұмыс,оқушылардың шығармашылық жұмыстары, рефераттарды қорғау, ғылыми жобаларды жазу

Қолданбалы курстың мазмҧны мен қҧрылымы (барлығы 34 сағат, аптасына 1 сағат)

I.Кіріспе 3 сағат

Микроорганизмдердің ашылу тарихы. Микробиология ғылымы дамуының негізгі кезендері. Микроорганизмдер әлемі. Медициналық микробиология.

ІІ. Прокариоттардың ерекшеліктері 6 сағат

Прокариоттарды жіктеу. Прокариоттардың ӛсуі мен кӛбеюі.

Прокариоттар генетикасы.

Бактериялардың құрамы және құрылысы. Бактериялардың алуан түрлері.

«Бактериялардың түрлері» Зертханалық жұмыс №1.

ІІІ. Микроорганизмдер және қоршаған орта 5 сағат

Микроорганизмдердің тіршілік ортасы. Микроорганизмдердің ӛзара қарым-қатынасы. Микроорганизмдердің адамдармен ӛзара қатынасы.

«Микроорганизмдердің адамдармен ӛзара қатынасы» Зертханалық жұмыс

№2. Микроорганизмдердің жануарлармен ӛзара қатынасы. Патогенді микрооргнизмдер.

ІV.Зиянды микроорганизмдерден қорғану 2 сағат

Антибиотиктер. Иммунология.

V. Микроорганизмдердің ерекшеліктері 10 сағат

Қауіпті микроорганизмдерден қорғану. Микроорганизмдердің қоректенуі. Микроорганизмдердің метаболизмі. Ауа микрофлорасы. «Ауа микрофлорасы»

Зертханалық жұмыс №3. Су микрофлорасы. «Су микрофлорасы» Зертханалық жұмыс №4. Топырақ – микроорганизмдердің тіршілік

ортасы.

«Топырақ – микроорганизмдердің тіршілік ортасы» Зертханалық жұмыс

№5. Микроорганизмдердің ӛсіп-ӛнетін қорек ортасы.

VI.Микроорганизмдер – жҧқпалы аурулардың қоздырғыштары

5 сағат

Тыныс жолдарының аурулары. Жұқпалы ішек аурулары. Трансмиссивті механизмімен берілетін аурулар. Протозойлы аурулар. Жанасу механизмімен берілетін аурулар .

VII. Қорытынды 2 сағат

Қорытынды сабақ.

Тақырыптық-кҥнтізбелік жоспар

№	Сабақтың мазмҧны	Сағат саны	Мерзі мі	Сабақ тҥрлері
№	Сабақтың мазмҧны	Сағат саны	Мерзі мі	Тео риял ық	Зерт хана лық	Семи нар
I.	Кіріспе	3
1.	Микроорганизмдердің ашылу тарихы. Микро-биология ғылымы дамуы-ның негізгі кезендері	1
2.	Микроорганизмдер әлемі	1
3.	Медициналық микробиология	1
ІІ.	Прокариоттардың ерекшеліктері	6
4.	Прокариоттарды жіктеу	1
5.	Прокариоттардың ӛсуі мен кӛбеюі	1				1
6.	Прокариоттар генетикасы	1
7.	Бактериялардың құрамы және құрылысы	1
8.	Бактериялардың түрлері	1
9.	Зертханалық жұмыс№1 «Бактериялардың түрлері»	1			1
ІІІ.	Микроорганизмдер және қоршаған орта	5
10.	Микроорганизмдердің тіршілік ортасы	1
11.	Микроорганизмдердің ӛзара қарым-қатынасы	1
12.	Микроорганизмдердің адамдармен	1				1

	арасындағы қатынасы
13.	Зертханалық жұмыс №2 «Микроорганизмдердің адамдармен арасындағы қатынасы»	1	1
14.	Микроорганизмдердің жануарлармен ӛзара қатынасы	1		1
15.	Патогенді микрооргнизмдер	1
ІV.	Микроорганизмдерден қорғану	2
16.	Антибиотиктер	1
17.	Иммунология	1		1
V.	Микроорганизмдердің ерекшеліктері	10
18.	Қауіпті микроорганизмдерден қорғану	1		1
19.	Микроорганизмдердің қоректенуі	1
20.	Микроорганизмдердің метаболизмі	1
21.	Ауа микрофлорасы	1
22.	Зертханалық жұмыс №3 «Ауа микрофлорасы»	1	1
23.	Су микрофлорасы	1
24.	Зертханалық жұмыс №4 «Су микрофлорасы»	1	1
25.	Топырақ – микроорганизмдердің тіршілік ортасы	1
26.	Зертханалық жұмыс №5 «Топырақ – микроорганизмдердің тіршілік ортасы»	1	1
27.	Микроорганизмдердің ӛсіп-ӛнетін қорек ортасы	1
VI.	Микроорганизмдер – жҧқпалы аурулардың қоздырғыштары	5
28.	Тыныс жолдарының аурулары	1		1
29.	Жұқпалы ішек аурулары	1
30.	Трансмиссивті механизмімен берілетін аурулар	1
31.	Протозойлы аурулар	1
32.	Жанасу механизмімен берілетін аурулар	1
33.	Қорытынды сабақ. Реферат қорғау	1
34.	Қорытынды сабақ	1

Сабақ жоспарларының ҥлгісі

Сабақтың тақырыбы: Микро организмдердің ашылу тарихы. Микробиология ғылымы дамуының негізгі кезендері

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға айналадағы қоршаған ортадағы микроорганизмдердің ашылуы мен толық таныстыру. Микробиология саласының дамуының негізгі кезеңдерін жан-жақты таныстырып білдіру. Микроорганизмдердің пайдасы,маңызы және зияны туралы түсініктерін қалыптастыру

Сабақтың типі: Жаңа білім игеру Сабақтың түрі: Дәріс

Сабақтың кӛрнекілігі: Суреттер,кестелер. Сабақтың барысы: Ұйымдастыру

Сұрақ-жауап Жаңа сабақ Бекіту

Табиғаттағы тірі организмдер мейлінше алуан түрлі болады. Олардың ішінде ӛсімдіктер мен жануарлар дүниесінен басқа, жай кӛзге кӛрінбейтін тірі организмдер — микроорганизмдер елеулі орын алады. Сыртқы пішініне және тіршілік жағдайларына қарай микроорганизмдер бірнеше топқа бӛлінеді. Кейбіреулері ауыл шаруашылығында, медицинада баға жетпес пайда келтірсе, басқа біреулері жануарлар мен ӛсімдіктерге және адамдарға орасан зор зиянын тигізеді.

Адам баласы микроорганизмдердің тіршілік әрекетін ерте бастан-ақ ӛздерінің күнделікті тұрмысында пайдалана білген. Олар сүтті ашытып айран, түрлі жеміс-жидектерден шарап, квас және сол сияқты алуан түрлі тағамдарды дайындай алатын болғаи. Ертеде египеттіктер мал азығын әжептәуір сүрлей де білген. Ми-кробтардың пайдалы әрекеттерін қолданып қана қоймай, адам баласы олардың зиянды, бүлдіруші, зақымдаушы әрекеттеріне қарсы күрескен. Мәселен, Қытайда, Индияда және Кавказда шешек ауруына қарсы адамдарға арнаулы препараттар егетін болған. Жүқпалы аурулармен сырқаттанған адамдар бӛлектелініп, жеке күтілген. Ал тамақ заттарын бүлініп кетпес үшін түздау, ашыту, қайнату, салқындату, кептіру арқылы сақтаған.

Бұлардың барлығы микроорганизмдердің зиянды әрекеттеріне қарсы күресудің ертеден қолданылып келе жатқан басты шаралары болып саналады. Бірақ адам баласы табиғатта микробтардың тіршілік ететіндігін жете білмегендіктен жоғарыда айтылған процестердін, сыры құ пия болып қала берді. Сондықтан да микробтар қатысуымен жүретін процестерді басқаруға мүмкіндік болмады.

Микробиология тарихында римнің профессоры Афанасий Кир-хердің (1601 —1680) есімі де аталуы тиіс. XVI ғасырдың аяғында Ганс пен Захарий Янсендердің алғашқы микроскопты кұрастырғаны мәлім. Әрине, бұл ӛте қарапайым аспап еді.

Соны пайдалана отырып, Кирхер сасыған ет, шарап сіркесін, сүтті қарап, онда түрлі «құрттардың» кездесетінін байқады. Ол қанды қарап, одан түрлі клеткаларды кӛрді. Оба ауруымен

ауырған адамдардың қанын қарап, Кирхер одан ерекше «құртты» кӛрдім деп мәлімдеді. Осындай жабайы аспаппен, әрине ол микробты кӛруі мүмкін емес еді

Антон Левенгук аурудың қанда жүрген микробтар арқылы таралатыны жӛніндегі оның пікірі ӛз кезіндегі прогрессивтік батыл кӛзқарас болып есептеледі. Тек XVII ғасырдың аяғында ұлғайтып кӛрсететін аспаптарды жасау техникасының жетілуіне байланысты микроорганизмдерді тауып, оларды жан-жақты зерттеуге мүмкіндік туды. Микроорганизмдерді алғаш рет ашу Голландия әуесқойы Антон ван Левенгуктың (1632—1723) есімімен тікелей байланысты. Жас кезінен шыныларды құрастырумен кеп айналысқан ол, заттарды 160—300 есеге дейін үлкейте алатын алғашқы микроскопты құрастырған. Осы

«қарапайым» микроскоптың кӛмегі Мен Левенгук жай кӛзге кӛрінбейтін микробтар дүниесін ашты, ет тағамдарындағы зен, саңырауқұлақтарын, тұрып қалған қақ суындағы тірі организмдерді кӛрді, олардын. пішінін, шамасын және қозғалысын сипаттап жазды. Тістің сыртына тұрып қалған ӛңезін суға езіп қарағанда, ондағы тірі организмдер Левенгукқа ӛте зор әсер еткен. Левенгук бұл культурадан жыбырлап жүрген ӛте ұсақ жәндіктерді кӛргенін және олардың соншалықты кӛптігіне таң қалып, олардың шамасы бүкіл Құрама Корольдықтағы адамдар санынан кӛп болса керек деген пікірге келеді. Бұл тірі организмдердін. ішінде шар және қысқа таяқша тәрізділері және спираль тәрізді түрлері бар екендігін ол анық байқады. Сонда Левенгук әзі жасаған микроскоппен түрлі ашытқы саңырауқұлақтарды, бактериялар мен инфузорияларды керген. Левенгуктын ашқан жаңалығы микроорганизмдер дүниесін зерттеуге, сәйтіп микробтар жӛніндегі ғылым — микробиологияның дамуына жол ашты. Ӛз зерттеулерін Левенгук «Антон ван Левенгук ашкан табиғаттың құпия сырлары» деген атпен 1695 жылы кітап етіп жарыққа шығарды.

Алайда ол бұл организмдерді сипаттап жазғанымен олардын, табиғатта алатын орнын, әрекеттерін білмеді. Әйткенмен Левенгук зерттеулері сол кездегі кәптеген табиғатты зерттеуші ғалымдардың назарын аударды. XVIII ғасырдағы Шведтің кӛрнекті табиғат зерттеушісі Карл Линней езінің «Табиғат системасын» жасағанда жануарлар мен ӛсімдіктерді белгілі бір тәртһшен орналастырғаны мәлім. Бұл

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/45216

Смотрите также:







Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Изложение содержания дела, по которому приняты судебные постановления
Проактивные методы PR-деятельности российских авиационных компаний «Россия», «Азимут»
_-___-~1