Материал: Управления образования западноказахстанской области

кӛбеюге дайындығы. Құстардың ұя салуы. Кӛктемде аң мен құс, балық аулауға тыйым салудың мәні мен маңызы.

Жаз кӛріністері. Табиғаттағы ӛзгерістер. Жануарлар мен құстар тіршілігі. Оқушылардың табиғат қорғаудағы рӛлі. Мектеп үлескесінде экологиялық тәжірибелер жүргізу. Табиғатқа саяхат. Туристік-ӛлкетану кезінде экологиялық бақылаулар жасау. Сирек аңдар мен құстар және ӛсімдіктер туралы мәліметтер. Еліміздің экологиясы.

сарамандық сабақ. Табиғатқа саяхат кезіндегі ережелер мен сақтық шаралары және экологиялық бақылау әдістерімен танысу.

1 ... 49 50 51 52 53 54 55 56 ... 68

Экология (6 сынып), 34 сағат І. Кіріспе (1сағат)

Тірі ағзалар. Олардың әртүрлілігі. Тіршілік орталары. Тірі ағза үшін ауаның, судың тазалығы. Ауа, жер, су ортасындағы ӛзгерістер. Кӛзге кӛрінбейтін ағзалар. Олардың пайдасы. Табиғатты қорғау формалары. "Қызыл кітап" туралы алғашқы түсінік.

ІІ. Табиғи бірлестіктер туралы тҥсініктер (6 сағат)

Бірлестіктер. Бірлестікті құраушылар. Бірлестіктердің табиғаттағы орны. Табиғи бірлестіктердің ерекшеліктері. Әр түрлі және бір түрдің арасындағы қарым-қатынастар.

Бәсекелестік. Бәсекелестік себептері мен факторлары.

Жыртқыштық. Жыртқыштықтың типтері. Жыртқыштық қарым- қатынас. Жыртқыш аңдар мен құстар. Олардың табиғаттағы санитариялық рӛлі.

Паразиттік қарым-қатынастар. Паразиттік тіршілік ету типтері. Сыртқы және ішкі паразиттер. Паразиттердің экологиялық топтары. Паразиттік тіршіліктің ауыл шаруашылығындағы және медицинадағы маңызы. Паразиттік жолмен тіршілік ететін жәндіктер, құстар, сүтқоректілер. Оларды білудің маңызы. Селбесіп тіршілік ету формалары. Симбиоз. Паразиттік ӛсімдіктер, олардың табиғаттағы рӛлі.

сарамандық сабақ. Ӛздері тұратын жердегі құрлық және су экожүйелерін анықтап, олардың құрылымы мен құрауыштарын салыстыра отырып, кесте құрастыру. Олардың табиғаттағы рӛлін анықтау.
сарамандық сабақ. Жергілікті жердегі паразиттік тіршілік ететін ағзалардың ӛкілдерін анықтап, кесте толтыру.

ІІІ. Жасыл ӛсімдіктер әлемі және оларды қорғау (5 сағат)

Орман-халық байлығы. Орманның түрлері. Орманның пайдасы. Тоғайлар мен жайылымдар туралы түсініктер. Орманды қорғау және ӛрт проблемалары.

Ӛсімдіктердің кӛптүрлілігі. Бір жылдық және кӛп жылдық ӛсімдіктерді ажырату. Сирек кездесетін және дәрілік ӛсімдіктерді қорғау. "Қызыл кітаптың" табиғат қорғаудағы рӛлі.

Орман мен ӛсімдіктерді қорғау жолдары. Ортаның ластануына байланысты ӛсімдіктердің тіршілігіндегі ӛзгерістер. Лас су ӛсімдіктері. Ӛсімдіктер бірлестіктері.

ІV. Жануарлар дҥниесі және оларды қорғау (6 сағат)

Жануарлар дүниесінің кӛптүрлілігі. Жануарлар тіршілігіндегі ғажайыптар. Алып жануарлар. Олардың адам ӛміріндегі маңызы. Түз тағылары. Аң мен құсқа жасалатын қаскерліктер. Аң мен құстардың сиреп немесе біржола құрып кету себептері. "Киелі" құстар туралы.

Құстар әлемі туралы. Біз білетін және білмейтін құстар. Құстарға ұя салу қажеттігі. Қазақстандағы қорықтар. Олардың маңызы.

Жәндіктер. Жәндіктерді қорғаудың маңызы.

3сарамандық сабақ. Қазақстанның "Қызыл кітабымен" танысып, білетін және жергілікті жерде кездесетін аң мен құстардың ӛкілдері туралы мәлімет жинау. (мұғалімнің кӛмегімен)

4 сарамандық сабақ. Қазақстанның "Қызыл кітабын" пайдалана отырып, білетін ӛсімдіктердің түрлері туралы мәлімет жинау.

V. Адам іс-әрекетінің қоршаған ортаға әсері (6 сағат)

Қоршаған орта және адам. Адамның табиғатқа әсері. Адамның тікелей іс-әрекетінен болатын ластанулар.

Адамның атмосфера ауасына әсері. Ластану жолдары.

Адамның су ресурстарына әсері. Ластану жолдары. Тұрмыстық шайынды сулар.

Адамның топырақтың ластануына жол беруі. Ластану түрлері.

Қаладағы шу. Шудың адамға әсері және қорғану жолдары. Тұрмыстық химиялық заттар. Олардың пайдасы мен зияны. Тұрмыстық, косметикалық заттарды пайдалану және сақтану жолдары.

Азық-түлік сапасы. Азық-түліктегі зиянды химиялық заттар. Улану түрлері. Сусындар сапасы. Түрлі түсті бояғыш заттар.

VІ. Қоршаған ортаның сапасы және жеке адамның жауапкершілігі

(6 сағат)

Ауа тазалығын сақтаудағы жеке адамның рӛлі. Атмосфераны қорғау ережелерін сақтау.

Ауа тазалығына жауапкершілік және ұсыныс. Су тазалығын сақтаудағы жеке адамның рӛлі. Су кодексі. Ауыз су тазалығын қадағалау және жауапкершілік.

Су кӛздерін тазалау. Сенбіліктер ұйымдастыру.

Жерді қастерлеу және күту. Аула, саябақ, мектеп үлескісі және қазыналық жер қорларын күту, қорғау. Жерді қорғаудағы жауапкершілік. Жер кодексі. Жерге жекеменшік туралы.

Ӛсімдіктер мен жануарларды қорғаудағы жауапкершілік. Қаскерлікпен күрес. Туған ӛлкенің аңдары мен құстарын қастерлеу. Аң мен құстарға қамқорлық жасау. Ауланы, кӛшені кӛгалдандыру. Кӛгалдандырудағы оқушының жеке рӛлі мен жауапкершілігі. Табиғат кеңістігіндегі жеке адамның экологиялық мәдениеті, әдебі мен мінез- құлқы.

1 ... 50 51 52 53 54 55 56 57 ... 68

Экология (7 сынып), 34 сағат І. Биоэкологияға кіріспе (1 сағат)

Биоэкология пәні. Оның мақсаты мен міндеттері, зерттеу нысандары.

Жаратылыстану ғылымдарының зерттеу әдістері.

ІІ. Тіршілік орталары (5 сағат)

Ағзалардың тіршілік ортасы және бейімделуі. Тіршілік ортасының құраушылары және олардың жалпы сипаты. Тіршілік ортасының табиғи- тарихи даму жолы.

Құрлық-ауа-тіршілік ортасы, ерекшеліктері. Ағзалардың кӛптүрлілігі.

Ауыл шаруашылығындағы маңызы.

Топырақ-тіршілік ортасы, ерекшеліктері. Ағзалардың кӛптүрлілігі мен топырақ түзудегі әрекеті. Топырақтың ластануына байланысты ағзалардың тіршілігіндегі ӛзгерістер. Топырақ түзілуіндегі жауын құртының рӛлі.

Су-тіршілік ортасы, ерекшеліктері. Судағы ағзалардың экологиялық топтары. Олардың кӛптүрлілігі мен су қабаттарының таралу ерекшеліктері. Ащы және тұщы судағы ағзалардың тіршілігі. Су мен құрлық орталарының байланысы. Су сапасының ағзаларға әсері.

Ағзалардың ӛзі-тіршілік ортасы, ерекшелігі. Паразиттік даму жолы. Эктопаразиттер мен эндопаразиттер. Олардың кӛптүрлілігі және бейімделуі. Паразиттердің табиғаттағы және адам ӛміріндегі рӛлі.

сарамандық сабақ. Мектеп үлескісіндегі топырақ, құрлық-ауа, су тіршілік ортасына бақылау жасау. Бірнеше жерден алынған топырақ үлгісін лабораториялық жағдайда тәжірибелік електен ӛткізіп, ондағы ағзаларды анықтау. Ағзалардың рӛліне баға беру (мұғалімнің кӛмегімен).
сарамандық сабақ. Ауладағы кӛлшік суы мен үйдегі су кӛздерінен сынама (проба) алып, оны микроскоп арқылы қарау. Олардағы ағзалардың кӛптүрлілігі жӛнінде мәлімет беріп, айырмашылығын экологиялық тұрғыдан дәлелдеу.

ІІІ Биосфера және оның қҧрамдас бӛлімдері (6 сағат)

Атмосфера ауасы. Ауаның газдық құрамы. Ауаның ластану кӛздері. Ауаның шаң-тозаң, химиялық, ӛндірістік және т.б заттармен ластануы. Ауаның ластануының ӛсімдікке, жануарлар мен адамдарға әсері. Оттектің тіршіліктегі рӛлі. Фотосинтез кезіндегі құбылыстар. Ауа тазалығын қоғау мәселелері.

Су-тіршілік кӛзі. Судың бисферадағы рӛлі. Судың табиғаттағы

айналымы. Ауыз су. Ӛндірістік, тұрмыстық сулар. Техникалық сулардың зияны. Судың химиялық заттармен ластануы. Су байлығын сақтау жолдары. Суды қорғау.

Топырақ-тіршілік нәрі. Топырақтың түзілуі және құрамы. Топырақтың беткі қабатының бүлінуі. Топырақтың ластануы. Химиялық заттардың топыраққа әсері. Топырақты қорғау жолдары.

сарамандық сабақ. Таза ауа мен ластанған ауаның сапасы мен құрамын салыстыра отырып, кесте құрастыру (мұғалімнің кӛмегімен).
сарамандық сабақ. Таза су мен тұрмыстық суларды салыстыра отырып кесте құрастыру. Пайдаланатын судың сапасы туралы түсініктеме беру.
сарамандық сабақ. Топырақтың ластануы, сапасы, құрамы туралы кесте құрастыру. Топырақты қорғау жолдары.

ІV Бірлестіктер мен экожҥйелер (5 сағат)

Бірлестіктер мен экожүйелер туралы түсініктер. Бірлестіктегі ағзалардың топтары. Ӛсімдіктер мен жануарлар бірлестігінің біртұтастығы. Бірлестіктердің типтері. Табиғи орта мен бірлестіктер арасындағы қарым-қатынастар. Олардың арасындағы зат және энергия алмасу процестері.

Бірлестіктегі ағзалардың топтары. Әртүрлілігі. Экологиялық топтар арасындағы қызметтердің бӛлінуі. Бірлестіктердің биоценоздарды құрауы.

Биоценоздардың күрделеніп, биогеоценоздарды құрауы. Биогеоценоздар немесе экожүйелер туралы. Бірлестіктердегі ағзалардың қоректілік тұрғыдан жіктелуі. Жасыл ӛсімдіктердің бірлестіктердегі қызметі. Автотрофтар немесе продуценттер.

Дайын органикалық затпен қоректенушілер. Гетеротрофтар немесе консументтер. Ӛсімдікқоректілер, жануарқоректілер. Олардың қызметі.

Ыдыратушы ағзалар. Редуценттер. Олардың атқаратын қызметі және рӛлі.

Экожүйелер құрылымы. Типтері. Құрлық және су экожүйесі. Ұқсастықтары мен айырмашылықтары. Орман экожүйесі. Кӛлшік және тоған экожүйесі.

сарамандық сабақ. Тӛмендегі кестені толтырып, түсініктеме беру.

№	Ӛкілдері	Паразиттік жол	Маңызы
1. 2.	Жәндіктер
1. 2.	Ұсақағзалар
1. 2.	Құстар
1. 2.	Сүтқоректілер

Источник: https://tut-files.ru/previewfile/45216

Смотрите также:







Анализ эффективности инвестиций предприятия на примере ООО «СпецПримСтрой»
Изложение содержания дела, по которому приняты судебные постановления
Проактивные методы PR-деятельности российских авиационных компаний «Россия», «Азимут»
_-___-~1